Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ nguy hiểm thế nào? Hiểu đúng để cải thiện

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ nguy hiểm thế nào là câu hỏi được quan tâm ngày càng nhiều khi tình trạng này xuất hiện với tần suất cao trong nhóm người từ 18 – 35 tuổi. Ngủ không sâu, thức đêm, khó ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần suy kiệt và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất, tinh thần. Tình trạng này không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống, mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng, từ suy nhược cơ thể, giảm trí nhớ đến nguy cơ trầm cảm. Bài viết dưới đây, Thuốc Hướng Thần sẽ giúp bạn có cái nhìn chi tiết và có được câu trả lời chính xác cho vấn đề này. 

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ là gì?

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ là tình trạng giấc ngủ bị gián đoạn, không đủ thời lượng hoặc kém chất lượng, thường biểu hiện qua khó đi vào giấc ngủ, thức giấc giữa đêm, hoặc tỉnh dậy quá sớm mà không ngủ lại được. Tình trạng này phổ biến ở nhóm tuổi thanh thiếu niên và thanh niên do ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần, gây mệt mỏi ban ngày và giảm hiệu suất học tập, làm việc.

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ xảy ra khi giấc ngủ bị gián đoạn

Vì sao tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ tăng nhanh?

Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ tăng nhanh trong những năm gần đây. Các nghiên cứu cho thấy người dưới 35 tuổi là nhóm dễ bị mất ngủ do lối sống, môi trường và tâm lý căng thẳng. Sau đây là một số nguyên nhân phổ biến:

Áp lực học hành, công việc đè nặng:

Người trẻ hôm nay sống trong guồng quay công việc, học tập liên tục. Deadline, thi cử, KPI khiến tâm trí luôn ở trạng thái căng như dây đàn. Khi cơ thể và não bộ không được nghỉ ngơi, chất lượng giấc ngủ suy giảm rõ rệt, dễ dẫn đến khó ngủ, thức giấc giữa đêm hoặc ngủ không sâu.

Lạm dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ:

Điện thoại, laptop, máy tính bảng gần như trở thành vật bất ly thân. Việc lướt mạng xã hội, xem phim, chơi game vào buổi tối là thói quen của nhiều bạn trẻ.
Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế quá trình sản xuất melatonin – hormone giúp ngủ ngon. Kết quả là:

• Mắt mỏi, đau đầu.
• Trạng thái tỉnh táo, khó thư giãn.
• Vào giấc khó, ngủ muộn.
• Dễ mất ngủ kéo dài.

Không chỉ vậy, thức khuya để học, làm việc hay giải trí còn khiến nhiều người… đói đêm. Ăn khuya, đặc biệt là ăn no, buộc dạ dày phải hoạt động nhiều hơn, khiến cơ thể bận tiêu hóa thay vì chuẩn bị đi ngủ.

Sử dụng thiết bị điện tử trước khi đi ngủ cũng là nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ 

Ảnh hưởng từ bệnh lý và thuốc điều trị:

Một số bệnh lý có thể gây đau nhức, khó chịu, làm giấc ngủ bị gián đoạn. Ngoài ra, nhiều nhóm thuốc trong điều trị mỡ máu, tiểu đường, trầm cảm, tim mạch… có thể mang tác dụng phụ gây mất ngủ, ngủ không sâu, tỉnh giấc giữa đêm.

Nếu tình trạng này kéo dài, người trẻ không chỉ mệt mỏi vào sáng hôm sau mà còn có nguy cơ suy giảm miễn dịch, giảm hiệu suất học tập và làm việc.

Sử dụng chất kích thích:

Thói quen uống cà phê, trà đậm, hút thuốc lá vào ban ngày hoặc buổi tối đã trở nên phổ biến. Chất kích thích như caffeine và nicotine tạo cảm giác tỉnh táo tức thời nhưng lại đánh cắp giấc ngủ sau đó:

• Khó chìm vào giấc.
• Ngủ chập chờn.
• Dễ tỉnh dậy giữa đêm.

Về lâu dài, đây chính là yếu tố góp phần làm rối loạn giấc ngủ, suy giảm chức năng hệ thần kinh.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học:

Thức khuya, bỏ bữa, ăn uống thất thường, ăn nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, uống nước có ga… đều gây áp lực lên hệ tiêu hoá, ảnh hưởng đến cơ chế ngủ, thức tự nhiên. Người trẻ thường chủ quan vì cơ thể còn khỏe, nhưng thói quen này là tiền đề cho nhiều vấn đề về giấc ngủ và sức khỏe sau này.

Xem thêm: Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ: Nguyên nhân và mức độ nguy hiểm

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ nguy hiểm thế nào?

Vậy rối loạn giấc ngủ ở người trẻ nguy hiểm thế nào? Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ không chỉ gây mệt mỏi vào buổi sáng, mà còn ảnh hưởng lâu dài đến hiệu suất học tập, làm việc và sức khỏe tổng thể. Tình trạng ngủ chập chờn, khó ngủ khiến cơ thể thiếu năng lượng, tinh thần dễ cáu gắt, giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung. Nếu kéo dài, hậu quả có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với suy nghĩ ban đầu.

Tăng nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch:

Khi giấc ngủ bị gián đoạn, cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng. Nhịp tim và huyết áp có xu hướng tăng cao, lâu dần dẫn đến tăng huyết áp mạn tính. Những người mất ngủ triền miên dễ đối mặt với các biến chứng nguy hiểm như:

• Nhồi máu cơ tim.
• Tai biến mạch máu não.
• Đột quỵ.
• Thậm chí đột tử trong lúc ngủ.

Đây là những hậu quả tiềm ẩn nhưng cực kỳ đáng lo ngại, đặc biệt với người trẻ thường chủ quan với sức khỏe của mình.

Nguy cơ trầm cảm và rối loạn tâm thần:

Giấc ngủ và sức khỏe tinh thần có mối liên hệ chặt chẽ. Khi ngủ không đủ, các vùng não điều khiển cảm xúc hoạt động hỗn loạn hơn, khiến cảm xúc trở nên thất thường. Chỉ cần mất ngủ một đêm đã có thể khiến các chức năng não thay đổi. Rối loạn giấc ngủ kéo dài có thể dẫn đến:

• Rối loạn lo âu.
• Trầm cảm.
• Suy giảm khả năng kiểm soát cảm xúc.

Những người ngủ dưới 7–8 giờ mỗi ngày có tỷ lệ mắc trầm cảm cao hơn nhiều so với nhóm ngủ đủ giấc.

Dễ tăng cân, béo phì và đái tháo đường:

Thiếu ngủ làm chậm quá trình chuyển hoá. Lượng đường trong máu tăng, khiến cơ thể dễ tích mỡ và tăng cân. Ngoài ra, việc thức khuya thường kéo theo thói quen ăn đêm, gây:

• Tăng calo không cần thiết.
• Chất béo khó tiêu.
• Mỡ tích tụ ở vùng bụng và nội tạng.

Đây là yếu tố nguy cơ trực tiếp dẫn đến béo phì và đái tháo đường type 2.

Gia tăng nguy cơ ung thư:

Trong giấc ngủ, cơ thể sản xuất hormone melatonin – chất giúp ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Khi giấc ngủ bị xáo trộn, lượng melatonin giảm, đồng nghĩa cơ thể mất đi lá chắn tự nhiên.

Một số nghiên cứu cho thấy:

• Phụ nữ ngủ dưới 6 giờ/ngày có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn.
• Ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm làm tăng khả năng hình thành khối u đại trực tràng.

Dù không phải nguyên nhân trực tiếp, giấc ngủ kém là yếu tố nguy cơ mà người trẻ không nên xem nhẹ.

Ảnh hưởng rõ rệt đến ngoại hình và chất lượng sống:

Mất ngủ kéo dài khiến cơ thể suy nhược và cũng tác động mạnh lên ngoại hình:

• Da xỉn màu, xuất hiện quầng thâm, nếp nhăn.
• Tóc dễ khô xơ, gãy rụng.
• Cơ thể chậm chạp, thiếu linh hoạt.
• Giảm hiệu quả học tập, khả năng phản xạ và xử lý thông tin.

Điều này khiến nhiều người trẻ trở nên tự ti, kém năng động và khó hoà nhập trong công việc, học tập cũng như xã hội.

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ có gây nguy hiểm đến cả cơ thể lẫn chất lượng cuộc sống

Xem thêm: Tác hại của rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng cơ thể ra sao?

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ không nên xem thường, bởi nếu kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Bạn nên đi khám bác sĩ khi tình trạng mất ngủ xuất hiện liên tục trên 2–4 tuần, khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn hoặc thường xuyên thức dậy giữa đêm. Ngoài ra, nếu ban ngày bạn vẫn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, giảm tập trung, dễ cáu gắt, lo âu hay thậm chí xuất hiện dấu hiệu trầm cảm, cũng cần được đánh giá y tế.

Các biểu hiện như ngủ ngáy to, ngừng thở khi ngủ hoặc các hành vi bất thường khi ngủ như mộng du, nói mớ cũng là lý do cần đi khám ngay. Nếu bạn đang dùng thuốc ngủ hoặc thực phẩm hỗ trợ mà không cải thiện được giấc ngủ, hoặc có các bệnh nền như béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường hay rối loạn tuyến giáp, việc gặp bác sĩ là cần thiết để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Khám sớm sẽ giúp xác định chính xác tình trạng rối loạn giấc ngủ, từ đó điều chỉnh thói quen sinh hoạt, áp dụng liệu pháp tâm lý, hành vi, hoặc dùng thuốc nếu cần, giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Người trẻ nên làm gì khi gặp rối loạn giấc ngủ?

Để có thể hạn chế tình trạng rối loạn giấc ngủ, người trẻ có thể áp dụng các biện pháp sau để cải thiện:

• Duy trì giờ ngủ cố định

Người trẻ gặp rối loạn giấc ngủ nên thiết lập lịch ngủ và thức dậy cùng giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để đồng bộ hóa đồng hồ sinh học. Tránh sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi ngủ nhằm hỗ trợ cơ thể sản xuất melatonin tự nhiên. Giữ phòng ngủ yên tĩnh, mát mẻ (18-22°C) và ánh sáng dịu để tạo môi trường lý tưởng.​

• Tập thể dục đều đặn

Tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, nhưng tránh tập sát giờ ngủ để không kích thích adrenaline. Các hoạt động ngoài trời hoặc thể thao thường xuyên hỗ trợ sức khỏe tinh thần và giảm rối loạn giấc ngủ. Kết hợp với hạn chế ngủ trưa dài để duy trì nhịp ngủ ban đêm.​

• Quản lý stress và thư giãn

Áp dụng thiền, yoga, thở sâu hoặc viết nhật ký để giảm căng thẳng từ học tập, công việc – nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ ở người trẻ. Thực hiện tư thế yoga nhẹ nhàng như tư thế em bé trước ngủ giúp thư giãn cơ thể và loại bỏ suy nghĩ tiêu cực. Hỗ trợ từ gia đình, bạn bè cũng góp phần cải thiện tâm lý.​

• Tránh chất kích thích

Không uống cà phê, trà, rượu bia hoặc hút thuốc vào buổi chiều tối vì chúng làm gián đoạn giấc ngủ. Hạn chế caffeine và nicotine giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ sâu hơn. Duy trì chế độ ăn nhẹ, tránh bữa nặng trước ngủ 2-3 giờ.​

• Tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn

Nếu thay đổi lối sống không hiệu quả, áp dụng liệu pháp tâm lý-hành vi để kiểm soát suy nghĩ tiêu cực về giấc ngủ. Thuốc như melatonin hoặc benzodiazepin chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định, tránh tự ý để ngừa lệ thuộc. Thăm khám sớm giúp phát hiện vấn đề nghiêm trọng và điều trị kịp thời.

Kết luận

Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ nguy hiểm thế nào? Nó nguy hiểm hơn nhiều người tưởng, vì không chỉ gây mệt mỏi, giảm trí nhớ mà còn làm tăng nguy cơ trầm cảm, bệnh tim mạch và suy giảm miễn dịch. Nhóm tuổi 18–35 thường chủ quan, nhưng nếu tình trạng kéo dài trên 2 tuần, hãy tìm đến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Việc thiết lập lối sống khoa học, giảm thời gian dùng điện thoại, ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn là chìa khóa giúp cải thiện giấc ngủ. Một giấc ngủ tốt sẽ mang lại sức khỏe, năng lượng và tinh thần tích cực cho cuộc sống.