Tác hại của bệnh động kinh không nên xem nhẹ

Tác hại của bệnh động kinh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều cơ quan trong cơ thể và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Bệnh không chỉ là một rối loạn thần kinh đơn thuần, mà còn là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm, từ hệ thần kinh, tim mạch, hô hấp cho đến hệ xương, hệ tiêu hóa và khả năng sinh sản. Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé.

Tác hại của bệnh động kinh đối với sức khỏe

Bệnh động kinh có thể gây cơn co giật tái phát nhiều lần, dẫn đến tổn thương cơ quan, suy giảm thể chất và tác động mạnh đến tâm lý. Không chỉ ảnh hưởng nhất thời trong cơn động kinh, người bệnh còn phải đối mặt với những biến chứng kéo dài sau cơn hoặc trong quá trình mắc bệnh. Dưới đây là những tác hại của bệnh động kinh cụ thể theo từng hệ cơ quan:

Tác động đến hệ thống thần kinh

Tác hại của bệnh động kinh gây ra những rối loạn trên toàn cơ thể và tác động sâu sắc đến hệ thần kinh, đặc biệt là hệ thần kinh trung ương. Đây là trung tâm điều khiển chịu trách nhiệm truyền và nhận tín hiệu điện giữa não và tủy sống để duy trì mọi hoạt động của cơ thể.
Khi các xung điện này bị rối loạn, như trong bệnh động kinh, toàn bộ hệ thần kinh có thể bị ảnh hưởng và hoạt động không còn ổn định.

Tác hại của bệnh động kinh gây ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh

Một trong những bộ phận dễ bị tác động nhất chính là hệ thần kinh tự chủ, đây là hệ thống kiểm soát các chức năng sống như nhịp tim, nhịp thở, huyết áp hay tiêu hóa. Trong cơn co giật, các tín hiệu từ hệ thần kinh tự chủ thường trở nên hỗn loạn, khiến người bệnh có thể gặp:

• Thay đổi nhịp tim đột ngột (nhanh hoặc chậm bất thường)
• Khó thở, thậm chí thoáng ngừng thở
• Đổ mồ hôi nhiều và không kiểm soát

Những biến đổi này không chỉ nguy hiểm trong khoảnh khắc diễn ra cơn co giật mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tổng thể.
Ngoài ra, sự rối loạn đường dẫn truyền xung điện giữa não và tủy sống, khiến người bệnh bị suy giảm khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin từ môi trường xung quanh.
Điển hình nhất là tình trạng mất ý thức hoặc rối loạn tri giác tạm thời trong cơn co giật. Điều này gây hoang mang cho bệnh nhân và tạo cảm giác lo lắng cho người chăm sóc hoặc những người chứng kiến.

Tác hại đến hệ thống sinh sản 

Tác hại của bệnh động kinh tác động lên hệ thần kinh, gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ. Dù phần lớn người bệnh vẫn có khả năng sinh con, nhưng những rối loạn do bệnh và tác dụng phụ của thuốc điều trị có thể làm thay đổi hormone, giảm ham muốn và cản trở khả năng thụ thai.
Ảnh hưởng ở nữ giới
Ở phụ nữ, động kinh có thể gây rối loạn nội tiết, dẫn đến chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc thất thường. Một số trường hợp còn liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), đây là yếu tố có thể làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.
Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ mắc động kinh còn gặp tình trạng giảm ham muốn tình dục, khiến đời sống vợ chồng bị ảnh hưởng. Sự kết hợp giữa cơn co giật, hormone biến đổi và tâm lý lo lắng có thể tác động trực tiếp đến sức khỏe sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống.
Ảnh hưởng ở nam giới
Nam giới bị động kinh cũng đối mặt với nhiều vấn đề. Khoảng 40% đàn ông mắc bệnh có mức testosterone thấp hơn bình thường – hormone quyết định đến ham muốn tình dục và quá trình sản xuất tinh trùng.
Cả bệnh lý và một số loại thuốc chống động kinh đều có thể:

• Làm giảm ham muốn
• Ảnh hưởng đến khả năng cương
• Giảm số lượng hoặc chất lượng tinh trùng

Những biến đổi này khiến nam giới gặp khó khăn hơn trong việc thụ tinh và duy trì sức khỏe sinh sản.
Ảnh hưởng đối với thai kỳ
Đối với phụ nữ mang thai, động kinh tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tác hại của bệnh động kinh đến sinh sản sẽ xảy ra cơn co giật thường xuyên trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ té ngã, sảy thai, sinh non, hoặc gây biến chứng cho cả mẹ và bé.
Mặc dù thuốc điều trị giúp kiểm soát cơn co giật, một số loại lại liên quan đến nguy cơ dị tật bẩm sinh. Vì vậy, phụ nữ mắc động kinh cần được theo dõi sát sao trong suốt thai kỳ.
Trẻ sinh ra từ mẹ bị động kinh cũng có tỷ lệ dị tật bẩm sinh cao hơn so với trẻ bình thường. Điều này tạo ra nhiều thách thức trong chăm sóc, theo dõi và hỗ trợ sự phát triển của trẻ những năm đầu đời.

Hệ tim mạch

Tác hại của bệnh động kinh gây ra các cơn co giật và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ tim mạch, đặc biệt là khả năng điều hòa nhịp tim. Trong suốt cơn động kinh, các tín hiệu thần kinh trở nên rối loạn, khiến nhịp tim thay đổi bất thường.
Sự rối loạn này có thể dẫn đến tình trạng tim đập nhanh đột ngột hoặc chậm bất thường, gây ra những dạng rối loạn nhịp tim khác nhau. Những biến đổi này khiến người bệnh dễ cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt và làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống.
Điều đáng lo ngại là tình trạng rối loạn nhịp diễn ra trong cơn co giật có thể kéo dài và trở nên nguy hiểm. Đây được xem là một trong những yếu tố góp phần vào nguy cơ tử vong đột ngột ở người bệnh động kinh (SUDEP). Khi nhịp tim bị gián đoạn nghiêm trọng, tim có thể không bơm đủ máu nuôi cơ thể, dẫn đến nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Sự mất ổn định này khiến hệ tim mạch của người bệnh phải chịu áp lực lớn, đồng thời làm tăng nguy cơ gặp phải các vấn đề sức khỏe lâu dài nếu không được phát hiện và kiểm soát đúng cách.

Tác hại của bệnh động kinh ảnh hưởng đến tim mạch

Hệ hô hấp 

Động kinh có thể gây ra nhiều rối loạn liên quan đến hệ hô hấp, đặc biệt trong thời điểm xảy ra cơn co giật. Khi tín hiệu thần kinh trở nên hỗn loạn, nhịp thở của người bệnh có thể bị ngắt quãng hoặc tạm dừng, khiến quá trình trao đổi khí không diễn ra bình thường.
Sự gián đoạn này dẫn đến giảm oxy trong máu, là tình trạng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan. Ở những cơn co giật kéo dài, mức oxy có thể hạ xuống đến ngưỡng đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.
Người mắc động kinh thường xuyên phải đối mặt với tình trạng thiếu oxy tái diễn do hơi thở bị rối loạn trong mỗi cơn co giật. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ tử vong mà còn gây ra nhiều hệ lụy khác như:

• Cơ thể mệt mỏi, suy nhược
• Giảm sức đề kháng
• Dễ mắc các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp
• Ảnh hưởng lâu dài đến chức năng phổi

Tình trạng sụt giảm oxy máu cũng là yếu tố quan trọng được nhắc đến trong các nghiên cứu liên quan đến nguy cơ tử vong đột ngột ở người bệnh động kinh (SUDEP). Do đó, hiểu rõ tác hại của bệnh động kinh lên hệ hô hấp giúp bác sĩ và người chăm sóc đưa ra biện pháp theo dõi, can thiệp phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe người bệnh.

Ảnh hưởng đến hệ thống xương, cơ

Ảnh hưởng đến hệ cơ
Động kinh có thể tác động tiêu cực đến sức mạnh và khả năng kiểm soát của cơ bắp. Trong và sau cơn co giật, nhiều người bệnh gặp tình trạng yếu cơ, cứng cơ hoặc đau nhức, khiến việc thực hiện các hoạt động thường ngày trở nên khó khăn hơn.
Sự co giật lặp lại trong thời gian dài cũng có thể khiến cơ bắp mệt mỏi, giảm độ linh hoạt, làm hạn chế khả năng vận động của người bệnh.
Ảnh hưởng đến hệ xương
Ở hệ xương, bệnh động kinh có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng nếu không được kiểm soát tốt. Việc dùng thuốc chống động kinh lâu dài hoặc tình trạng thiếu vận động có thể làm giảm mật độ xương, dẫn đến loãng xương theo thời gian.
Bên cạnh đó, trong các cơn co giật mạnh, người bệnh rất dễ bị té ngã, làm tăng nguy cơ chấn thương, trật khớp hoặc gãy xương. Đây là một trong những biến chứng phổ biến mà người mắc động kinh và người chăm sóc cần đặc biệt lưu ý để có biện pháp phòng ngừa.

Hệ tiêu hóa 

Hệ tiêu hóa cũng là một trong những cơ quan thường xuyên bị tác động bởi tác hại của bệnh động kinh. Các cơn co giật và sự rối loạn dẫn truyền thần kinh có thể làm biến đổi hoạt động của đường tiêu hóa, khiến người bệnh gặp nhiều triệu chứng khó chịu như buồn nôn, nôn mửa, đầy hơi, khó tiêu hoặc đau bụng từng cơn.
Những rối loạn này thường xuất hiện trước, trong hoặc sau khi co giật. Một số người bệnh còn mô tả cảm giác cuộn bụng, nóng rát hoặc khó chịu ở vùng dạ dày như một dấu hiệu báo trước cơn động kinh.
Ngoài cơn co giật, thuốc điều trị động kinh cũng có thể gây ra tác dụng phụ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Một số loại thuốc có thể dẫn đến:

• Khó chịu ở dạ dày
• Rối loạn tiêu hóa
• Táo bón hoặc tiêu chảy
• Chán ăn, giảm cân

Khi các triệu chứng này kéo dài, người bệnh dễ bị suy giảm dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và khả năng chịu đựng cơn co giật.
Ngoài ra, tình trạng stress, lo âu và thay đổi hormone cũng có thể góp phần làm đường ruột hoạt động kém ổn định hơn. Điều này tạo thành vòng luẩn quẩn: cơn động kinh gây rối loạn tiêu hóa, rối loạn tiêu hóa lại làm tăng mệt mỏi và căng thẳng, từ đó tác động ngược trở lại hệ thần kinh.
Những vấn đề ở hệ tiêu hóa không chỉ khiến người bệnh khó chịu mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến giấc ngủ, năng lượng và hiệu suất làm việc hằng ngày. Vì vậy, việc kết hợp điều trị động kinh với chăm sóc tiêu hóa đúng cách là rất quan trọng.

Động kinh làm gây ra vấn đề tiêu hóa như buồn nôn

Xem thêm: Nguyên nhân bệnh động kinh và các yếu tố nguy cơ

Bệnh động kinh có chữa khỏi được không?

Bệnh động kinh có thể chữa khỏi hoặc kiểm soát rất tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Khoảng 70-90% người bệnh có khả năng kiểm soát bệnh và giảm hoặc hết triệu chứng co giật nhờ các phương pháp điều trị như dùng thuốc, phẫu thuật, kích thích thần kinh, hoặc chế độ ăn khoa học. 
Một số người có thể ngưng điều trị nếu bệnh ổn định sau một thời gian dài không có cơn động kinh. Tuy nhiên, có trường hợp bệnh có thể tái phát nên việc theo dõi và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ là rất quan trọng để duy trì hiệu quả lâu dài. Điều trị dứt điểm hoàn toàn vẫn còn tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh ở từng người, nhưng đa số người bệnh có thể hòa nhập cuộc sống bình thường khi được chữa trị tốt.

Cách phòng ngừa và giảm tác hại của bệnh động kinh

Phòng ngừa và giảm tác hại của bệnh động kinh cần kết hợp nhiều biện pháp liên quan đến lối sống, chế độ ăn uống, sinh hoạt, và chăm sóc y tế đúng cách để hạn chế cơn co giật và bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Cách phòng ngừa bệnh động kinh:
Hạn chế sử dụng đồ ăn cay nóng, rượu bia và cà phê; ưu tiên ăn nhiều rau củ quả và không ăn quá nhiều đạm. Uống đủ nước mỗi ngày, khoảng 2 lít, giúp hỗ trợ hoạt động hệ thần kinh.
Tránh căng thẳng, stress bằng cách giữ tinh thần thư thái, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, không thức khuya, tránh các kích thích ánh sáng mạnh từ tivi hay thiết bị điện tử vào buổi tối.
Tập luyện thể dục nhẹ nhàng đều đặn như đi bộ, yoga, bơi lội giúp cải thiện tuần hoàn máu và chức năng não, đồng thời hạn chế các yếu tố kích thích phát sinh cơn co giật.
Ngủ đủ giấc, đúng giờ (7-8 tiếng/ngày) giúp giữ trạng thái thần kinh ổn định, giảm nguy cơ bùng phát cơn động kinh.​
Giảm tác hại khi bệnh động kinh xảy ra:
Khi xuất hiện cơn động kinh, cần giữ bệnh nhân nằm nghiêng để tránh sặc, không cho ăn uống khi chưa tỉnh táo hoàn toàn, giữ an toàn tránh chấn thương trong cơn co giật.
Theo dõi sát diễn biến bệnh và tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ để kiểm soát cơn co giật hiệu quả, tránh tái phát.
Hướng dẫn bệnh nhân từng bước tự chăm sóc bản thân, khích lệ họ duy trì các hoạt động sinh hoạt bình thường để nâng cao chất lượng cuộc sống.
Gia đình nên động viên bệnh nhân uống thuốc đều đặn, ghi chép diễn tiến bệnh để cung cấp thông tin chi tiết cho bác sĩ khi tái khám.
Tránh các yếu tố kích thích như căng thẳng, mệt mỏi quá mức, thức khuya và các chất kích thích như rượu, thuốc lá để hạn chế tác động tiêu cực đến bệnh tình.​
Chế độ dinh dưỡng và luyện tập:
Người bệnh nên ăn uống đầy đủ, tăng cường rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu đạm và canxi, hạn chế đường và các thực phẩm có chứa phụ gia, chất bảo quản.
Tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn như yoga, đi bộ, bơi lội không chỉ giúp ổn định tâm trạng mà còn hỗ trợ hoạt động thần kinh, giảm nguy cơ phát sinh cơn động kinh.​

Xem thêm: Nhận biết sớm triệu chứng bệnh động kinh để điều trị kịp thời

Kết luận

Tác hại của bệnh động kinh là rất nghiêm trọng và có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Tuy không phải là bệnh nan y, nhưng động kinh cần được kiểm soát lâu dài, kết hợp giữa thuốc, lối sống và theo dõi y tế định kỳ. Chủ động phòng ngừa và tuân thủ điều trị sẽ giúp giảm cơn, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.