Động kinh thể bụng: Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị

Động kinh thể bụng là một dạng động kinh hiếm, thường xuất hiện ở trẻ em, thanh thiếu niên, biểu hiện bằng các cơn co thắt bụng, buồn nôn, đau bụng hoặc mệt mỏi bất thường. Bệnh có thể ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt và tâm lý của trẻ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị động kinh thể bụng sẽ giúp cha mẹ và người bệnh nhận biết sớm, kiểm soát cơn động kinh hiệu quả, giảm rủi ro biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Nhận biết về bệnh này qua bài viết dưới đây cùng Thuốc Hướng Thần nhé. 

Động kinh thể bụng là gì?

Động kinh thể bụng là một dạng đặc biệt của chứng động kinh, ít được biết đến và dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đau bụng hoặc rối loạn dạ dày. Khác với những cơn động kinh điển thường gây co giật ở cơ bắp, động kinh thể bụng chủ yếu biểu hiện qua các triệu chứng liên quan đến vùng bụng, như cảm giác đau quặn, khó chịu hoặc co thắt.
Dạng động kinh này tuy hiếm gặp nhưng lại rất quan trọng cần nhận biết sớm, đặc biệt vì triệu chứng của nó thường mờ nhạt và dễ bỏ qua. Động kinh thể bụng có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên dưới 20 tuổi. Việc hiểu rõ về đặc điểm, triệu chứng và cơ chế của động kinh thể bụng không chỉ giúp chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Động kinh thể bụng biểu hiện bằng cơn co thắt bụng

Nguyên nhân gây động kinh thể bụng

Động kinh thể bụng là một dạng động kinh phức tạp, với cơ chế chưa được hiểu hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra một số nguyên nhân và yếu tố tiềm ẩn có thể dẫn đến tình trạng này. Một trong những nguyên nhân phổ biến là rối loạn hoạt động của dây thần kinh phế vị, đóng vai trò điều khiển cảm giác và vận động ở vùng bụng. Bên cạnh đó, sự mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như Serotonin hay Dopamine cũng được xem là yếu tố thúc đẩy các cơn động kinh thể bụng.
Mặc dù thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên, động kinh thể bụng vẫn có khả năng xuất hiện ở người trưởng thành. Những yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm tiền sử gia đình có người mắc động kinh, bất thường trong quá trình phát triển hệ thần kinh từ sớm, cũng như các tác động bên ngoài như chấn thương sọ não hoặc các nhiễm trùng ảnh hưởng đến chức năng thần kinh. Việc nắm rõ nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ không chỉ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả, giảm thiểu các tác động xấu đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Triệu chứng của động kinh thể bụng

Động kinh thể bụng thường khó nhận biết vì các biểu hiện ban đầu rất giống các vấn đề về tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, bạn có thể nhận ra một số dấu hiệu đặc trưng sau:

• Đau bụng bất ngờ và dữ dội: Cơn đau thường xuất hiện đột ngột, không rõ nguyên nhân, tập trung chủ yếu ở vùng trên rốn (thượng vị) và có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút.
• Buồn nôn hoặc nôn: Đây là hiện tượng thường đi kèm với cơn động kinh, có thể xảy ra trước, trong hoặc ngay sau khi cơn xuất hiện.
• Cảm giác khó chịu bất thường ở bụng: Người bệnh có thể cảm thấy đầy hơi, căng tức, nóng rát hoặc co thắt mà không có lý do tiêu hóa rõ ràng.
• Thay đổi về nhận thức và hành vi: Một số trường hợp gặp hiện tượng mất tập trung tạm thời, lú lẫn, hay mất định hướng trong thời gian ngắn.
• Mất kiểm soát vận động: Biểu hiện qua các cơn co thắt không tự chủ ở cơ bụng, khiến bụng nhấp nhô hoặc rung lắc nhẹ.

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ thường kết hợp lịch sử bệnh lý, quan sát cơn thực tế và các xét nghiệm thần kinh như điện não đồ (EEG). Nhận diện đúng các triệu chứng trên sẽ giúp phân biệt động kinh thể bụng với các rối loạn tiêu hóa thông thường và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giảm nguy cơ biến chứng.

Triệu chứng của động kinh thể bụng buồn nôn hoặc nôn

Ảnh hưởng của động kinh thể bụng đến cuộc sống

Mặc dù các cơn động kinh thể bụng thường ngắn và không nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng, nhưng chúng vẫn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

• Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất

Cơn động kinh gây rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, dẫn đến suy dinh dưỡng do buồn nôn, nôn thường xuyên làm gián đoạn hấp thụ dưỡng chất. Người bệnh dễ té ngã, chấn thương vật lý khi mất ý thức hoặc co giật không kiểm soát, đồng thời có nguy cơ rối loạn nhịp tim, khó thở hoặc ngừng thở tạm thời. Dài hạn, tình trạng này làm yếu cơ bắp, xương khớp, tăng nguy cơ loãng xương và hạn chế vận động hàng ngày.

• Tác động đến sinh hoạt hàng ngày

Triệu chứng bất ngờ làm gián đoạn công việc, học tập và hoạt động thường ngày, với tần suất cao gây mệt mỏi kéo dài sau cơn. Người bệnh gặp khó khăn trong ăn uống, di chuyển an toàn, dẫn đến phụ thuộc người khác và giảm năng suất. Dễ nhầm với vấn đề tiêu hóa thông thường sẽ làm chậm chẩn đoán, kéo dài ảnh hưởng đến lối sống.

• Ảnh hưởng tâm lý - xã hội

Bệnh gây cô lập xã hội do triệu chứng không dự đoán được, dẫn đến lo âu, trầm cảm và căng thẳng vì mất kiểm soát cơ thể. Chất lượng cuộc sống suy giảm rõ rệt, đặc biệt ở trẻ em cần hỗ trợ gia đình và trường học. Quản lý bằng thuốc chống co giật và theo dõi y tế giúp giảm tác động, nhưng cần hỗ trợ tâm lý song song.

Phương pháp chẩn đoán động kinh thể bụng

Do đặc điểm hiếm gặp và biểu hiện dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa, việc chẩn đoán động kinh thể bụng cần một quy trình đánh giá y khoa cực kỳ cẩn thận. Bác sĩ thường sử dụng nhiều phương pháp kết hợp để đảm bảo độ chính xác, bao gồm:

• Thăm khám lâm sàng tổng quát

Bác sĩ khai thác kỹ triệu chứng, tần suất xuất hiện cơn, yếu tố khởi phát và tiền sử bệnh lý, từ đó khoanh vùng hướng chẩn đoán ban đầu.

• Xét nghiệm máu

Nhằm loại trừ các nguyên nhân tương tự như rối loạn chuyển hóa, nhiễm khuẩn hoặc viêm nhiễm trong cơ thể có thể gây triệu chứng giống động kinh thể bụng.

• Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI não giúp phát hiện những bất thường cấu trúc, sang thương hoặc tổn thương tiềm ẩn có khả năng gây cơn động kinh.

• Điện não đồ (EEG)

Điện não đồ là công cụ quan trọng nhất trong chẩn đoán động kinh. EEG ghi lại hoạt động điện của não và phát hiện các xung động bất thường đặc trưng cho cơn động kinh, kể cả khi triệu chứng chỉ biểu hiện ở vùng bụng.

• Khảo sát hình ảnh hệ tiêu hóa

Một số trường hợp bác sĩ có thể yêu cầu siêu âm, CT bụng hoặc nội soi để loại trừ hoàn toàn các bệnh lý tiêu hóa, đảm bảo kết luận chẩn đoán là chính xác.
Sau khi tổng hợp kết quả từ nhiều phương pháp, bác sĩ sẽ xác định người bệnh có thực sự mắc động kinh thể bụng hay không, đồng thời lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu cho phép điều trị hiệu quả hơn, giảm tần suất cơn và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Động kinh thể bụng được chẩn đoán với nhiều phương pháp khác nhau

Phương pháp điều trị động kinh thể bụng

Quản lý động kinh thể bụng thường đòi hỏi một kế hoạch điều trị toàn diện, kết hợp thuốc, chế độ sinh hoạt và hỗ trợ chuyên sâu. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp nhằm giảm tần suất cơn và cải thiện chất lượng cuộc sống. Sau đây là một số phương pháp điều trị động kinh thể bụng:

• Sử dụng thuốc chống động kinh

Thuốc vẫn là nền tảng trong điều trị. Những hoạt chất thường được chỉ định gồm Levetiracetam, Carbamazepine, Valproate… Chúng giúp ổn định dẫn truyền điện trong não, từ đó hạn chế sự xuất hiện của các cơn động kinh. Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều, đúng thời gian và được theo dõi định kỳ để điều chỉnh khi cần thiết.

• Điều chỉnh chế độ ăn và thói quen sống

Ở một số bệnh nhân, thay đổi lối sống cũng mang lại hiệu quả. Chế độ ăn ketogenic – giàu chất béo, ít carbohydrate, đã được chứng minh có thể hỗ trợ giảm cơn trong nhiều trường hợp. Đồng thời, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng góp phần kiểm soát bệnh tốt hơn.

• Can thiệp thần kinh khi thuốc không đáp ứng

Nếu thuốc không mang lại hiệu quả mong muốn, bác sĩ có thể cân nhắc kích thích dây thần kinh phế vị. Đây là thủ thuật cấy một thiết bị nhỏ phát tín hiệu điện nhịp nhàng vào dây thần kinh vagus, giúp giảm khả năng xuất hiện cơn động kinh.

• Hỗ trợ tâm lý và tư vấn

Động kinh không chỉ ảnh hưởng thể chất mà còn gây áp lực tinh thần cho người bệnh và gia đình. Việc tư vấn tâm lý, hỗ trợ tinh thần và tham gia nhóm chia sẻ kinh nghiệm giúp người bệnh đối mặt với bệnh lý tự tin hơn và giảm lo âu.

Xem thêm:

Bệnh động kinh ở trẻ em: Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết sớm
Bệnh động kinh có nguy hiểm không và cần điều trị thế nào?

Kết luận

Động kinh thể bụng là một dạng động kinh đặc biệt với các triệu chứng chủ yếu ở vùng bụng. Nhận biết sớm nguyên nhân, triệu chứng và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp giúp người bệnh kiểm soát cơn động kinh, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu biến chứng. Cha mẹ và người bệnh nên phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa để theo dõi và quản lý bệnh hiệu quả.