Bệnh động kinh có nguy hiểm không và cần điều trị thế nào?

Bệnh động kinh có nguy hiểm không là câu hỏi khiến nhiều người lo lắng khi chứng kiến bản thân hoặc người thân xuất hiện các cơn co giật, bất tỉnh hoặc mất ý thức đột ngột. Bệnh có thể nguy hiểm nếu không được điều trị, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, tai nạn và thậm chí tử vong. Bài viết dưới đây, Thuốc Hướng Thần sẽ giúp bạn có câu trả lời chi tiết cho vấn đề này. 

Bệnh động kinh có nguy hiểm không?

Vậy bệnh động kinh có nguy hiểm không? Câu trả lời là có. Trong nhiều trường hợp, người mắc động kinh hoàn toàn có thể kiểm soát bệnh và phục hồi tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng hướng và tuân thủ phác đồ của bác sĩ. 
Tùy vào dạng bệnh, tần suất cơn và mức độ nghiêm trọng, bác sĩ sẽ lựa chọn các phương pháp như dùng thuốc chống động kinh, phẫu thuật, hoặc kết hợp thay đổi lối sống, dinh dưỡng và sinh hoạt. Khi điều trị hiệu quả, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt, học tập và làm việc bình thường.
Điều quan trọng là người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa thần kinh để đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm, bởi động kinh có nhiều dạng khác nhau. Thông thường, người có số lần co giật ít, mức độ nhẹ và cơn hiếm khi xuất hiện sẽ ít gặp biến chứng hơn so với những trường hợp cơn nặng hoặc diễn ra thường xuyên.
Theo thống kê, nguy cơ tử vong sớm ở bệnh nhân động kinh cao hơn khoảng 3 lần so với người không mắc bệnh. Tình trạng này thường xảy ra ở những người không điều trị hoặc điều trị không đều đặn, khiến cơn co giật không được kiểm soát. Ngược lại, người bệnh tuân thủ điều trị đúng hướng sẽ giảm thiểu nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh động kinh có nguy hiểm không? Câu trả lời là có

Người mắc động kinh cũng dễ gặp các chấn thương thể chất do co giật như va đập, té ngã, bầm tím, thậm chí gãy xương. Ngoài ra, bệnh có thể ảnh hưởng đến tâm lý, dễ dẫn đến stress, lo âu, trầm cảm. Một số ít trường hợp tử vong có thể liên quan đến những bệnh lý não tiềm ẩn như u não.
Một vấn đề được chú ý nhiều trong những năm gần đây là SUDEP, đột tử không rõ nguyên nhân ở người bị động kinh, thường xảy ra trong khi bệnh nhân đang ngủ. Các nghiên cứu cho thấy SUDEP thường gặp ở những người có động kinh khó điều trị, tần suất co giật cao, thiểu năng trí tuệ hoặc co giật tăng trương lực. Đặc biệt, người thường lên cơn co giật về đêm có nguy cơ cao hơn.
Ngoài ra, những cơn động kinh kéo dài trên 5 phút có thể gây nguy hiểm đến tính mạng và để lại tổn thương não vĩnh viễn nếu không được cấp cứu kịp thời. Ở trẻ em, động kinh khởi phát từ nhỏ cũng mang nguy cơ tử vong cao hơn, đặc biệt là các trường hợp bệnh không được kiểm soát tốt hoặc không đáp ứng điều trị.

Những nguy hiểm và biến chứng có thể gặp

Động kinh là bệnh lý thần kinh phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Bệnh có nhiều dạng khác nhau và mỗi dạng có thể gây ra mức độ ảnh hưởng khác nhau lên sức khỏe. Khi xuất hiện cơn động kinh, hoạt động điện của não bộ rối loạn, kéo theo nhiều hệ cơ quan khác bị tác động. Những rủi ro phổ biến mà người bệnh có thể gặp phải gồm:

• Ảnh hưởng đến hệ thần kinh

Hệ thần kinh là trung tâm điều khiển toàn bộ hoạt động của cơ thể. Trong cơn động kinh, sự dẫn truyền tín hiệu điện trong não và tủy sống bị rối loạn, dẫn đến co giật, mất ý thức, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng thở. Nếu các cơn co giật kéo dài hoặc xảy ra liên tục, người bệnh có thể đối mặt với tổn thương thần kinh nghiêm trọng và nguy hiểm đến tính mạng.

• Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

Động kinh có thể gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản của cả nam và nữ:
Ở nữ giới: rối loạn kinh nguyệt, nguy cơ vô sinh và sảy thai cao hơn.
Ở nam giới: một số thuốc điều trị động kinh làm giảm ham muốn, chất lượng tinh trùng suy giảm.
Theo ghi nhận, người mắc động kinh có nguy cơ gặp vấn đề sinh sản cao gấp 2 – 3 lần so với người khỏe mạnh.

• Ảnh hưởng đến hệ hô hấp

Trong cơn co giật, người bệnh có thể gặp tình trạng khó thở, thở ngắt quãng, lượng oxy trong máu giảm xuống bất thường. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu oxy não và đột tử trong cơn động kinh. Ngoài cơn, người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thở nông, khó ngủ và suy nhược cơ thể.

• Ảnh hưởng đến tim mạch

Các cơn động kinh lặp lại nhiều lần có thể gây loạn nhịp tim, tim đập quá nhanh hoặc quá chậm. Người bệnh thường kèm theo khó thở, đau tức ngực. Nếu không kiểm soát, tình trạng gián đoạn nhịp tim kéo dài có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm và nguy cơ tử vong bất ngờ.

• Ảnh hưởng đến cơ bắp

Động kinh có thể khiến cơ bắp căng cứng hoặc mềm yếu bất thường. Điều này khiến bệnh nhân khó kiểm soát vận động, khó thực hiện các động tác đơn giản, từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, di chuyển và khả năng tự chăm sóc bản thân.

• Ảnh hưởng đến xương khớp

Bệnh kéo dài mà không được điều trị sẽ làm tăng nguy cơ loãng xương, yếu xương. Trong cơn co giật, người bệnh dễ bị ngã, va đập, dẫn đến bầm tím hoặc gãy xương. Đây là một trong những chấn thương phổ biến ở người mắc động kinh.

• Ảnh hưởng đến tiêu hóa

Người bị động kinh có thể gặp các vấn đề tiêu hóa như buồn nôn, nôn, đau bụng, khó tiêu. Các triệu chứng này thường xuất hiện sau cơn co giật hoặc là tác dụng phụ của thuốc điều trị.

Xem thêm: Tác hại của bệnh động kinh không nên xem nhẹ

Khi nào động kinh trở nên nguy hiểm?

Bệnh động kinh sẽ trở nên nguy hiểm khi cơn kéo dài hơn 5 phút, dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn, rối loạn nhịp tim, khó thở, thâm chí tử vong. Bên cạnh đó, trạng thái động kinh liên tục sẽ tăng nguy cơ tổn thương não hoàn toàn và đột tử. Co giật khi đang bơi, tắm, lái xe hoặc vận hành máy móc gây tai nạn giao thông, đuối nước, chấn thương đầu hoặc gãy xương.​
Ngoài ra, động kinh đêm làm tăng nguy cơ đột tử do SUDEP (Sudden Unexpected Death in Epilepsy), đặc biệt ở trẻ em không kiểm soát được cơn. Phụ nữ mang thai gặp nguy cơ cao hơn về co giật, sảy thai hoặc sinh non nếu cơn tái phát. Cần cấp cứu ngay nếu cơn không ngừng sau 5 phút hoặc có dấu hiệu suy hô hấp.

Cần làm gì khi gặp người bị cơn động kinh?

Ngoài việc tìm hiểu bệnh động kinh có nguy hiểm không, mỗi người cần biết cách xử trí và sơ cứu đúng khi gặp người lên cơn. Việc xử lý đúng cách giúp hạn chế chấn thương và đảm bảo an toàn cho người bệnh. Bạn có thể tham khảo các bước cơ bản sau:
Giữ bình tĩnh và bảo đảm an toàn xung quanh

• Nhanh chóng loại bỏ các vật cứng, nhọn hoặc nguy hiểm xung quanh người bệnh.
• Không cố di chuyển người bệnh trừ khi họ đang ở nơi nguy hiểm (đường giao thông, bờ hồ, cầu thang...).

Đặt người bệnh ở tư thế an toàn

• Nới lỏng cổ áo, cà vạt giúp người bệnh dễ thở.
• Đặt người bệnh nằm nghiêng sang một bên để tránh sặc nước bọt.
• Dùng vật mềm kê dưới đầu để tránh chấn thương.

Xử lý khi gặp người bị cơn động kinh

Tuyệt đối không làm những điều sau

• Không cố đánh thức người bệnh bằng cách lắc mạnh hay la hét.
• Không trói hoặc giữ chặt tay chân của người bệnh khi đang co giật.
• Không cho ăn, uống hoặc đút bất cứ thứ gì vào miệng, vì có thể gây sặc, chấn thương răng hoặc đường thở.

Theo dõi và ghi nhận thời gian cơn

• Quan sát triệu chứng, thời điểm bắt đầu và diễn biến của cơn.
• Thông tin này giúp bác sĩ đánh giá và chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.

Khi nào cần gọi cấp cứu?

Liên hệ cấp cứu ngay khi:

• Cơn kéo dài hơn 5 phút
• Cơn kết thúc nhưng lại tái phát ngay sau đó
• Người bệnh bị chấn thương, khó thở, hoặc có dấu hiệu tím tái
• Người bệnh mang thai hoặc có bệnh nền
• Đây là cơn động kinh đầu tiên

Đưa người bệnh đến cơ sở y tế
Sau khi cơn co giật dừng lại, người bệnh thường mệt mỏi và ngủ sâu. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường, tốt nhất nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế để kiểm tra và được tư vấn điều trị.

Bệnh động kinh có chữa khỏi hoàn toàn không?

Bệnh động kinh có thể chữa khỏi hoàn toàn ở một số trường hợp, nhưng không phải tất cả. Khoảng 70% người bệnh có thể kiểm soát cơn co giật hoàn toàn nhờ điều trị đúng phác đồ của bác sĩ, nhiều người trong số đó có thể ngừng thuốc sau 2-5 năm mà không bị tái phát. Đối với những trường hợp nặng hoặc kháng thuốc, có thể cần các phương pháp điều trị thay thế như phẫu thuật. 
Khả năng chữa khỏi của bệnh động kinh phụ thuộc lớn vào nguyên nhân gây bệnh. Các trường hợp do chấn thương sản khoa, chấn thương sọ não, viêm màng não có khả năng chữa trị cao hơn. 
Một số trường hợp động kinh kháng thuốc hoặc do di truyền có thể khó khăn hơn trong việc điều trị và có thể cần điều trị lâu dài. 

Xem thêm: Bệnh động kinh có chữa được không và chữa bằng cách nào?

Điều trị bệnh động kinh như thế nào?

Mục tiêu chính của điều trị động kinh là kiểm soát cơn co giật, giảm tần suất xuất hiện và hạn chế mức độ nghiêm trọng. Tùy theo loại động kinh và tình trạng cụ thể của từng người, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp. Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

Điều trị bằng thuốc

Phần lớn bệnh nhân đáp ứng tốt với thuốc, đây cũng là hướng điều trị phổ biến nhất. Một số nhóm thuốc thường được sử dụng:

• Thuốc chống co giật: như phenytoin, carbamazepine, valproate, lamotrigine, levetiracetam,… giúp ức chế hoạt động bất thường của tế bào thần kinh và kiểm soát cơn co giật.
• Thuốc chống động kinh phổ rộng: ví dụ topiramate, tiagabine, gabapentin, pregabalin,… có tác dụng trên nhiều dạng động kinh khác nhau.
• Thuốc thế hệ mới: như brivaracetam, perampanel, cannabidiol… thường được chỉ định cho các trường hợp khó kiểm soát hoặc không đáp ứng với thuốc truyền thống.

Việc lựa chọn loại thuốc, liều lượng và thời gian dùng sẽ dựa trên đặc điểm bệnh, độ tuổi, mức độ kiểm soát cơn và phản ứng của từng bệnh nhân. Người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi tác dụng phụ và điều chỉnh liều khi cần thiết.

Điều trị bệnh động kinh bằng thuốc

Phẫu thuật

Đối với những trường hợp động kinh kháng thuốc hoặc xuất phát từ vùng tổn thương não cụ thể, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp phẫu thuật:

• Loại bỏ vùng não gây co giật: cắt bỏ phần mô não được xác định là khởi phát cơn động kinh.
• Cấy thiết bị kích thích thần kinh: trong trường hợp không thể loại bỏ mô não, thiết bị điện được cấy dưới da nhằm điều hòa hoạt động điện của não và giảm tần suất co giật.
• Phẫu thuật bằng laser: dùng năng lượng laser tác động chính xác lên vùng não tổn thương, ít xâm lấn, hồi phục nhanh.

Các phương pháp hỗ trợ

Bên cạnh điều trị y khoa, nhiều biện pháp bổ trợ có thể giúp người bệnh kiểm soát cơn tốt hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống:

• Điều chỉnh giấc ngủ: ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya giúp giảm nguy cơ khởi phát cơn.
• Thay đổi lối sống: ăn uống lành mạnh, hạn chế rượu bia, tập thể dục đúng cách, tránh căng thẳng.
• Hỗ trợ tâm lý: tư vấn, trị liệu tâm lý, yoga, thiền hoặc các kỹ thuật thư giãn giúp giảm stress, cải thiện tinh thần và sự tự tin của người bệnh.

Kết luận 

Vậy bệnh động kinh có nguy hiểm không? Câu trả lời là bệnh có thể nguy hiểm nếu không điều trị đúng, vì có nguy cơ chấn thương, ngạt thở, tai nạn và biến chứng tâm lý, xã hội. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán sớm, dùng thuốc đều đặn, theo dõi đúng cách và có lối sống lành mạnh, đa số người bệnh vẫn sống hoàn toàn bình thường, học tập, làm việc và hòa nhập cộng đồng.