Bệnh động kinh nên ăn gì để hạn chế tái phát cơn?

Bệnh động kinh ngoài việc sử dụng thuốc thì chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ giúp hạn chế tái phát cơn động kinh và ổn định thần kinh lâu dài. Vậy bệnh động kinh nên ăn gì? Nên ưu tiên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ, protein, chất béo lành mạnh và các loại rau củ quả có lợi cho não bộ. Cùng Thuốc Hướng Thần nhận biết rõ các thực phẩm mà bệnh động kinh nên ăn để điều trị bệnh hiệu quả nhé.

Bệnh động kinh nên ăn gì?

Chế độ ăn là một phần quan trọng trong quản lý bệnh động kinh. Một số nhóm thực phẩm có thể giúp ổn định hoạt động thần kinh, tăng cường sức khỏe não bộ và hạn chế nguy cơ cơn tái phát. Vậy bệnh động kinh nên ăn gì? Sau đây là một số thực phẩm mà người bệnh động kinh nên ăn. 

Thực phẩm giàu protein và chất béo

Người bệnh động kinh nên ưu tiên các thực phẩm giàu protein và chất béo lành mạnh như:

• Thịt nạc (gà, gà tây), cá béo (cá hồi, cá thu), tôm, cua, hải sản.
• Bơ, phô mai, trứng.
• Dầu cá, dầu ô liu, dầu dừa 
• Các loại hạt (hạt óc chó, hạnh nhân, hạt lanh).

Những thực phẩm này cung cấp năng lượng ổn định cho não bộ, giúp giảm kích thích quá mức tế bào thần kinh, từ đó ngăn ngừa cơn co giật tái phát. Đặc biệt, omega-3 trong cá hồi và các axit béo không bão hòa đa trong hải sản có vai trò tăng cường chức năng não và bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương.

Bệnh động kinh nên ăn gì? Thực phẩm giàu protein và chất béo

Thực phẩm giàu chất xơ

Chất xơ giúp cân bằng đường huyết và hỗ trợ chức năng hệ tiêu hóa, từ đó gián tiếp giúp ổn định hoạt động hệ thần kinh. Người bệnh động kinh nên bổ sung nhiều rau xanh, củ quả tươi, các loại đậu hạt để duy trì lượng chất xơ cần thiết cho cơ thể. Nguồn chất xơ này giúp giảm nguy cơ co giật do rối loạn chuyển hóa đường. Ví dụ như:

• Trái cây như táo, chuối, bơ, việt quất.
• Rau xanh như rau mồng tơi, súp lơ, cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh.

Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất 

Các vitamin nhóm B (B6, B12), vitamin C, vitamin D, cùng các khoáng chất như canxi, magie rất quan trọng đối với bệnh nhân động kinh. Những dưỡng chất này hỗ trợ quá trình truyền dẫn thần kinh, tăng sức đề kháng của tế bào não và giảm tần suất cũng như mức độ nghiêm trọng của các cơn co giật. Thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất bao gồm các loại:

• Magie: Có trong hạt bí, hạt hướng dương, giúp giảm co giật.
• Kẽm: Trong hải sản, thịt, trứng, hỗ trợ chức năng thần kinh.
• Vitamin B6, B12: Trong thịt, cá, trứng, sữa, tăng cường dẫn truyền thần kinh.
• Vitamin D: Ánh nắng, cá béo, sữa bổ sung, giúp cân bằng chức năng não.

Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan

Đây là loại chất xơ đặc biệt giúp ổn định lượng đường huyết và tăng cường chức năng hệ thần kinh. Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan gồm:

• Bơ, chuối, táo, cà rốt.
• Bột yến mạch, hạnh nhân, gạo lứt.
• Rau mồng tơi, súp lơ, đậu hà lan.

Chất xơ hòa tan kích thích hệ vi sinh đường ruột phát triển khỏe mạnh, giúp quá trình hấp thu dinh dưỡng và sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh được cải thiện.

Bệnh động kinh nên ăn thực phẩm giàu chất xơ hòa tan như yến mạch

Bệnh động kinh nên kiêng gì?

Bên cạnh biết bệnh động kinh nên ăn gì thì người mắc bệnh động kinh cũng cần biết những món ăn có thể làm tăng nguy cơ tái phát cơn co giật. Một số nhóm thực phẩm sau đây nên được hạn chế hoặc tránh hoàn toàn:

• Thực phẩm nhiều đường

Các món ăn chứa lượng đường cao như bánh ngọt, kẹo, nước ngọt có gas, khoai tây chiên hay bánh mì trắng có thể khiến não bộ hoạt động quá mức, làm tăng tần suất cơn co giật. Do đó, chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên giảm tối đa việc sử dụng những thực phẩm này.

• Thực phẩm chứa gluten

Gluten là loại protein phổ biến trong lúa mì, lúa mạch và nhiều sản phẩm chế biến sẵn. Những nghiên cứu cho thấy gluten có thể kích thích hoạt động của não, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn động kinh. Ngoài ra, nhóm thực phẩm này thường chứa glutamate và aspartate – hai loại amino acid cũng cần tránh vì chúng có thể làm tăng sự kích thích điện ở não.

• Thực phẩm chế biến sẵn chứa phụ gia và chất bảo quản

Các loại thực phẩm đóng hộp, chế biến sẵn thường chứa chất bảo quản, phẩm màu, chất tạo ngọt hay hương liệu tổng hợp. Những thành phần này có thể gây rối loạn hoạt động điện của não, làm cường độ và tần suất cơn co giật tăng lên. Trong chế biến hàng ngày, người bệnh cũng nên hạn chế dùng mì chính hoặc bột nêm.

• Rượu, bia và các chất kích thích

Các đồ uống có cồn và chất kích thích có thể làm hệ thần kinh hưng phấn quá mức, từ đó kích hoạt các cơn co giật. Đồng thời, những chất này còn có thể làm giảm hiệu quả thuốc chống co giật và tăng nguy cơ tác dụng phụ. Vì vậy, người bệnh nên tránh hoặc sử dụng rất hạn chế.

• Sữa và sản phẩm từ sữa

Dù là nguồn dinh dưỡng phổ biến, nhưng một số loại sữa, đặc biệt là sữa chưa tiệt trùng, có thể chứa glutamine và hormone làm tăng tần suất cơn co giật ở người mắc động kinh. Do đó, cần cân nhắc trước khi sử dụng nhóm thực phẩm này.

Bệnh động kinh nên kiêng uống bia, rượu

Chế độ ăn Ketogenic trong bệnh động kinh

Chế độ ăn Ketogenic trong bệnh động kinh là một chế độ ăn kiêng cổ điển ít carbohydrate (2-4% calo từ carbs), giàu chất béo (85-90% calo từ chất béo) và lượng protein vừa phải (6-8%). Chế độ này được sử dụng nhiều ở các trung tâm điều trị bệnh động kinh, đặc biệt là động kinh kháng thuốc và đã chứng minh hiệu quả giảm tần suất cơn co giật ở hơn một nửa số người thực hiện. 
Một số nghiên cứu cho thấy trẻ em theo chế độ ăn ketogenic trong 3-6 tháng có thể giảm trung bình 66-75% các cơn co giật so với ban đầu. Chế độ ăn Ketogenic cũng ít tác dụng phụ hơn trong một số biến thể như chế độ ăn kiêng Atkins sửa đổi hoặc sử dụng dầu MCT (triglyceride chuỗi trung bình).
Nguyên lý của chế độ ăn ketogenic trong điều trị động kinh là tạo ra trạng thái ketosis, trong đó gan sản xuất xeton từ chất béo làm nguồn năng lượng chính thay cho glucose. Trạng thái ketosis này giúp ổn định hoạt động điện não bộ, giảm sự kích thích quá mức của các tế bào thần kinh, từ đó giảm nguy cơ co giật. Chế độ này đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về tỉ lệ các nhóm dinh dưỡng và thường có sự theo dõi chặt chẽ từ chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Ngoài tác dụng đối với động kinh, chế độ ăn ketogenic còn có lợi ích cải thiện các triệu chứng liên quan đến rối loạn thần kinh khác như chứng tự kỷ có kèm động kinh. Tuy nhiên, chế độ này không phù hợp cho tất cả mọi người và cần được áp dụng dưới sự hướng dẫn y tế để tránh nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng và tác dụng phụ.

Gợi ý thực đơn 7 ngày giúp ổn định thần kinh

Sau khi bạn đã biết bệnh động kinh nên ăn gì thì dưới đây là gợi ý thực đơn 7 ngày giúp ổn định thần kinh, tập trung vào các thực phẩm giàu dưỡng chất hỗ trợ não bộ, ít chất kích thích, và cân đối giữa protein, chất béo lành mạnh, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt:
Ngày 1

• Sáng: Cháo yến mạch với hạt chia và quả việt quất.
• Trưa: Ức gà hấp, rau cải xanh xào tỏi, cơm gạo lứt.
• Tối: Cá hồi nướng với bí đỏ luộc, salad rau xoăn.

Ngày 2

• Sáng: Sữa chua không đường với hạt óc chó và hạt lanh.
• Trưa: Thịt bò xào ớt chuông, măng tây hấp, khoai lang luộc.
• Tối: Canh bí đao nấu tôm, rau luộc, cơm gạo lứt.

Món thịt bò xào ớt chuông cho người bệnh động kinh

Ngày 3

• Sáng: Trứng luộc, bánh mì nguyên cám, trái cây tươi.
• Trưa: Cá thu kho riềng, rau muống xào tỏi, cơm gạo lứt.
• Tối: Gà rang mật ong, salad dưa leo cà chua.

Ngày 4

• Sáng: Sinh tố bơ, chuối, sữa hạt.
• Trưa: Thịt heo nạc luộc, rau cải xào dầu oliu, khoai lang luộc.
• Tối: Soup đậu đỏ, rau luộc.

Ngày 5

• Sáng: Cháo đậu xanh, trứng hấp.
• Trưa: Cá basa kho nghệ, rau mồng tơi xào tỏi, cơm gạo lứt.
• Tối: Salad rau củ quả, thịt gà xé phay.

Ngày 6

• Sáng: Bánh mì ngũ cốc nguyên hạt, phô mai ít béo, trái cây tươi.
• Trưa: Thịt bò nướng, súp lơ xanh hấp, cơm gạo lứt.
• Tối: Canh nấm hương nấu thịt bằm, rau ngót luộc.

Ngày 7

• Sáng: Cháo kê, hạt dẻ rang, trái cây tươi.
• Trưa: Cá hồi sốt chanh dây, rau củ hấp, khoai lang nướng.
• Tối: Gà om hành, salad rau củ.

Thực đơn này mang tính gợi ý cơ bản, nên được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe và sở thích cá nhân của mỗi người.

Lời khuyên của chuyên gia cho người động kinh 

Để kiểm soát tốt các cơn co giật, bên cạnh việc chú ý bệnh động kinh nên ăn gì và kiêng gì thì người bệnh động kinh cũng nên thực hiện các biện pháp sau:

• Duy trì tâm trạng tích cực, hạn chế stress và tránh làm việc quá sức.
• Ngủ đủ giấc, cố gắng đi ngủ trước 23 giờ và đảm bảo 7–8 tiếng mỗi đêm.
• Thường xuyên tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, thiền, hoặc các bài tập hít thở sâu để tăng cường sức khỏe và thư giãn cơ thể.
• Hạn chế lái xe đường dài, leo trèo hoặc bơi một mình để tránh rủi ro khi cơn co giật xuất hiện.
• Luôn đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông hoặc chơi các môn thể thao có nguy cơ chấn thương cao như bóng đá, bóng rổ, bóng bàn, tennis, võ thuật…
• Cởi mở chia sẻ khó khăn với người thân, bạn bè để nhận được sự thông cảm và hỗ trợ kịp thời.

Xem thêm:

Nhận biết sớm triệu chứng bệnh động kinh để điều trị kịp thời

Bệnh động kinh có chữa được không và chữa bằng cách nào?

Kết luận

Việc biết bệnh động kinh nên ăn gì là bước quan trọng trong quản lý và phòng ngừa cơn co giật Chế độ ăn giàu protein, chất béo lành mạnh, chất xơ, vitamin và khoáng chất, kết hợp hạn chế thực phẩm kích thích cơn và áp dụng chế độ Ketogenic dưới sự giám sát y tế sẽ giúp ổn định thần kinh, giảm tần suất cơn động kinh và cải thiện chất lượng cuộc sống.