Bệnh mất ngủ ở nam giới: Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

Bệnh mất ngủ ở nam giới là tình trạng khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và chức năng sinh lý. Nếu kéo dài, mất ngủ có thể làm giảm hiệu suất làm việc, tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, rối loạn nội tiết và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu cũng như phương pháp điều trị sẽ giúp nam giới cải thiện chất lượng giấc ngủ, phòng ngừa những biến chứng lâu dài. Hãy tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới cùng Thuốc Hướng Thần nhé.

Bệnh mất ngủ ở nam giới là gì?

Bệnh mất ngủ ở nam giới là tình trạng rối loạn giấc ngủ xảy ra ở nam, khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm hoặc thức dậy quá sớm và không thể ngủ lại. Dù đã dành đủ thời gian để nghỉ ngơi, nhiều người vẫn cảm thấy uể oải, thiếu tỉnh táo và không được phục hồi năng lượng sau khi thức dậy.

Theo các chuyên gia, một người trưởng thành nên ngủ khoảng 7–8 giờ mỗi đêm để cơ thể và não bộ được tái tạo. Tuy nhiên, áp lực công việc, căng thẳng kéo dài, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học và việc lạm dụng các thiết bị điện tử khiến nhiều nam giới hiện nay ngủ ít hơn mức khuyến nghị. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ bệnh mất ngủ ở nam giới.

Tình trạng này có thể chỉ xuất hiện trong vài ngày đến vài tuần, được gọi là mất ngủ cấp tính, thường liên quan đến stress, thay đổi môi trường sống hoặc những biến cố trong cuộc sống. Ngược lại, nếu các triệu chứng kéo dài từ 3 tháng trở lên và xảy ra ít nhất 3 lần mỗi tuần, người bệnh có thể đã mắc mất ngủ mạn tính. Lúc này, nguyên nhân thường liên quan đến các bệnh lý nền, rối loạn tâm lý hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc đang sử dụng.

Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, bệnh mất ngủ ở nam giới không chỉ làm suy giảm chất lượng cuộc sống mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất, tinh thần và hiệu suất làm việc về lâu dài.

Bệnh mất ngủ ở nam giới là tình trạng rối loạn giấc ngủ xảy ra ở nam 

Nguyên nhân gây bệnh mất ngủ ở nam giới

Bệnh mất ngủ ở nam giới có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, từ sự thay đổi hormone, áp lực tâm lý đến các bệnh lý nền và thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh. Xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp việc điều trị đạt hiệu quả tốt hơn và hạn chế nguy cơ tái phát.

1. Thiếu hụt hormone melatonin

Melatonin là hormone do tuyến tùng tiết ra, đóng vai trò điều hòa đồng hồ sinh học và tín hiệu đưa cơ thể vào trạng thái buồn ngủ. Hormone này được sản sinh nhiều khi trời tối và giảm khi tiếp xúc với ánh sáng.

Hiện nay, nhiều nam giới thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính hoặc làm việc ca đêm khiến cơ thể tiếp xúc với ánh sáng xanh trong thời gian dài. Điều này làm giảm quá trình tiết melatonin, gây khó ngủ, ngủ không sâu và làm tăng nguy cơ bệnh mất ngủ ở nam giới.

2. Rối loạn hormone tăng trưởng

Hormone tăng trưởng (GH) được tiết ra chủ yếu trong giai đoạn ngủ sâu. Nếu chất lượng giấc ngủ bị suy giảm hoặc quá trình tiết hormone này bị rối loạn, cơ thể sẽ khó phục hồi sau một ngày làm việc. Ngược lại, sự mất cân bằng hormone cũng khiến nam giới ngủ không ngon giấc, tạo thành vòng luẩn quẩn khiến tình trạng mất ngủ kéo dài.

3. Lạm dụng chất kích thích

Các chất kích thích như caffeine, nicotine và rượu bia đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ.

• Uống cà phê, trà đặc hoặc nước tăng lực vào chiều tối khiến não bộ tỉnh táo lâu hơn.
• Nicotine trong thuốc lá và thuốc lá điện tử kích thích hệ thần kinh, làm tăng nguy cơ khó ngủ và ngủ chập chờn.
• Rượu bia có thể giúp buồn ngủ nhanh lúc đầu nhưng lại làm giấc ngủ bị gián đoạn, khiến người uống dễ tỉnh giấc vào nửa đêm.

Lạm dụng chất kích thích như rượu bia là nguyên nhân gây mất ngủ ở nam giới 

4. Mắc các bệnh lý hoặc sử dụng thuốc điều trị

Nhiều bệnh lý mạn tính có thể khiến giấc ngủ bị ảnh hưởng, chẳng hạn như:

• Tiểu đường.
• Bệnh tim mạch.
• Hen phế quản.
• Trào ngược dạ dày - thực quản.
• Cường giáp.
• Parkinson.
• Alzheimer.
• Ung thư và một số bệnh mạn tính khác.

Bên cạnh đó, một số loại thuốc như thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị tăng huyết áp, thuốc hen suyễn, thuốc giảm đau hoặc thuốc chống dị ứng cũng có thể gây tác dụng phụ là mất ngủ hoặc ngủ không sâu.

5. Nồng độ serotonin suy giảm

Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh có vai trò duy trì tâm trạng ổn định và hỗ trợ chu kỳ ngủ - thức. Ở nam giới, quá trình sản xuất serotonin chịu ảnh hưởng bởi testosterone. Khi testosterone suy giảm theo tuổi tác hoặc do bệnh lý, lượng serotonin cũng có thể giảm theo, khiến giấc ngủ trở nên chập chờn, khó duy trì và dễ thức giấc giữa đêm.

6. Căng thẳng, lo âu và trầm cảm

Áp lực công việc, tài chính, gia đình hoặc các mối quan hệ có thể khiến hệ thần kinh luôn ở trạng thái căng thẳng. Khi đó, não bộ khó thư giãn để đi vào giấc ngủ, dẫn đến khó ngủ hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm.

Ngoài ra, trầm cảm và các rối loạn lo âu cũng là nguyên nhân phổ biến gây bệnh mất ngủ ở nam giới. Không chỉ khiến người bệnh khó ngủ, những vấn đề tâm lý này còn làm chất lượng giấc ngủ giảm sút và khiến triệu chứng ngày càng nghiêm trọng nếu không được điều trị.

7. Thiếu hụt testosterone

Nồng độ testosterone giảm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh lý mà còn tác động đến chất lượng giấc ngủ. Nam giới bị suy giảm testosterone thường gặp các biểu hiện như giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi, đổ mồ hôi ban đêm, bốc hỏa và khó ngủ. Đây là một trong những nguyên nhân nội tiết cần được lưu ý khi bệnh mất ngủ ở nam giới kéo dài.

8. Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học

Lối sống hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giấc ngủ. Những thói quen dưới đây có thể làm tăng nguy cơ bệnh mất ngủ ở nam giới:

• Thức khuya thường xuyên hoặc ngủ không đúng giờ.
• Ngủ trưa quá lâu.
• Sử dụng điện thoại, máy tính trước khi đi ngủ.
• Ăn quá no hoặc uống nhiều nước sát giờ ngủ.
• Tập luyện cường độ cao vào buổi tối.
• Phòng ngủ quá sáng, nhiều tiếng ồn hoặc nhiệt độ không phù hợp.
• Thường xuyên thức khuya rồi ngủ bù vào cuối tuần, làm rối loạn nhịp sinh học.

Việc duy trì giờ ngủ cố định, hạn chế chất kích thích và xây dựng lối sống lành mạnh sẽ góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ cũng như giảm nguy cơ mất ngủ kéo dài.

Sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ cũng gây ra tình trạng mất ngủ 

Dấu hiệu nhận biết bệnh mất ngủ ở nam giới

Bệnh mất ngủ ở nam giới không chỉ biểu hiện bằng việc khó ngủ mà còn ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng làm việc hằng ngày. Một người trưởng thành khỏe mạnh cần ngủ khoảng 7–8 giờ mỗi đêm để cơ thể được phục hồi. Nếu thường xuyên không đạt thời lượng ngủ này hoặc chất lượng giấc ngủ kém, rất có thể bạn đang gặp vấn đề về rối loạn giấc ngủ.

Các dấu hiệu thường gặp vào ban đêm

Nam giới bị mất ngủ thường xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Khó đi vào giấc ngủ dù đã nằm nghỉ trong thời gian dài.
• Thời gian ngủ mỗi đêm dưới 7 giờ dù không phải thức làm việc hay chăm sóc con nhỏ.
• Ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc bởi những tiếng động nhỏ.
• Thường xuyên thức dậy giữa đêm và mất nhiều thời gian mới ngủ lại.
• Thức dậy quá sớm vào buổi sáng nhưng không thể tiếp tục ngủ.
• Cảm giác ngủ không sâu, thức dậy vẫn mệt mỏi như chưa được nghỉ ngơi.

Biểu hiện vào ban ngày

Khi bệnh mất ngủ ở nam giới kéo dài, cơ thể sẽ thiếu thời gian phục hồi, từ đó xuất hiện nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc, bao gồm:

• Mệt mỏi, uể oải và thiếu năng lượng suốt cả ngày.
• Giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý công việc.
• Dễ buồn ngủ, ngáp liên tục hoặc ngủ gật trong lúc làm việc.
• Đau đầu, chóng mặt hoặc cảm giác choáng váng sau khi thức dậy.
• Tâm trạng cáu gắt, dễ nóng giận, căng thẳng hoặc mất kiên nhẫn.
• Giảm động lực làm việc, học tập và tham gia các hoạt động thường ngày.
• Mắt khô, quầng thâm rõ hơn và gương mặt thiếu sức sống.

Nếu các triệu chứng trên xuất hiện ít nhất 3 lần mỗi tuần và kéo dài trên 3 tháng, bạn nên chủ động thăm khám để được xác định nguyên nhân và điều trị sớm. Việc can thiệp kịp thời sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực mà bệnh mất ngủ ở nam giới có thể gây ra đối với sức khỏe lâu dài.

Tác hại của mất ngủ kéo dài đối với nam giới

Bệnh mất ngủ ở nam giới không chỉ khiến cơ thể thiếu nghỉ ngơi mà còn ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Khi tình trạng này kéo dài, sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống đều có thể suy giảm đáng kể. Đặc biệt, mất ngủ mạn tính còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

Dưới đây là những tác động thường gặp của mất ngủ đối với nam giới:

• Suy giảm hiệu suất làm việc: Thiếu ngủ khiến khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý thông tin giảm sút, từ đó ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả công việc.
• Mệt mỏi kéo dài: Người bệnh thường xuyên cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng, buồn ngủ vào ban ngày dù đã nghỉ ngơi.
• Giảm khả năng phản xạ: Mất ngủ làm tốc độ phản ứng của não bộ chậm hơn, tăng nguy cơ tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc trong môi trường cần sự tập trung cao.
• Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần: Thiếu ngủ kéo dài có thể khiến nam giới dễ cáu gắt, mất kiểm soát cảm xúc, đồng thời làm tăng nguy cơ lo âu, căng thẳng và trầm cảm.
• Làm nặng thêm các bệnh lý mạn tính: Ở những người đang mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 hoặc các rối loạn chuyển hóa khác, bệnh mất ngủ ở nam giới có thể khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng.
• Suy giảm chất lượng cuộc sống: Việc thường xuyên ngủ không ngon khiến người bệnh mất hứng thú với các hoạt động thường ngày, ảnh hưởng đến các mối quan hệ, sức khỏe sinh lý và chất lượng sống tổng thể.

Mất ngủ có thể gây ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả công việc 

Chẩn đoán bệnh mất ngủ ở nam giới như thế nào?

Để chẩn đoán bệnh mất ngủ ở nam giới, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh, thói quen ngủ, các triệu chứng đang gặp phải, tình trạng sức khỏe và những loại thuốc người bệnh đang sử dụng. Đồng thời, bác sĩ cũng có thể yêu cầu ghi nhật ký giấc ngủ trong vài ngày để đánh giá chất lượng và thời gian ngủ.

Hiện nay, chưa có xét nghiệm nào chẩn đoán trực tiếp mất ngủ. Thay vào đó, một số phương pháp được chỉ định nhằm tìm nguyên nhân hoặc loại trừ các rối loạn giấc ngủ khác, bao gồm:

• Đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography): Theo dõi hoạt động của não, tim, hô hấp và cử động cơ thể trong khi ngủ để phát hiện các bất thường như ngưng thở khi ngủ.
• Actigraphy: Sử dụng thiết bị đeo ở cổ tay để ghi nhận chu kỳ ngủ - thức và mức độ vận động trong nhiều ngày.
• MSLT (Multiple Sleep Latency Test): Đánh giá mức độ buồn ngủ ban ngày và hỗ trợ chẩn đoán một số rối loạn giấc ngủ.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân gây bệnh mất ngủ ở nam giới và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Các phương pháp điều trị mất ngủ ở nam giới

Điều trị bệnh mất ngủ ở nam giới cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Đối với đa số trường hợp, việc kết hợp thay đổi lối sống với các phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, hạn chế tình trạng thức giấc giữa đêm và giảm nguy cơ tái phát.

1. Thay đổi thói quen sinh hoạt

Điều chỉnh lối sống là bước đầu tiên và cũng là giải pháp quan trọng trong điều trị mất ngủ. Nam giới nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần để ổn định đồng hồ sinh học. Đồng thời, cần hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính trước khi ngủ ít nhất 30–60 phút, tránh uống cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc hút thuốc vào buổi tối.

Bên cạnh đó, nên tạo không gian ngủ yên tĩnh, thoáng mát, hạn chế ánh sáng và tiếng ồn. Một chế độ ăn uống cân đối, ngủ trưa dưới 30 phút và không ăn quá no trước khi đi ngủ cũng góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ.

2. Kiểm soát căng thẳng và cải thiện sức khỏe tinh thần

Căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến gây bệnh mất ngủ ở nam giới. Vì vậy, người bệnh nên dành thời gian thư giãn bằng các phương pháp như thiền, yoga, hít thở sâu, đọc sách hoặc nghe nhạc nhẹ trước khi ngủ. Nếu mất ngủ liên quan đến lo âu, trầm cảm hoặc áp lực tâm lý kéo dài, nên tìm đến chuyên gia tâm lý để được tư vấn và điều trị phù hợp.

Yoga cũng là phương pháp hỗ trợ điều trị mất ngủ ở nam giới hiệu quả 

3. Duy trì tập luyện thể dục

Tập thể dục đều đặn giúp cơ thể sản sinh các hormone có lợi, giảm căng thẳng và hỗ trợ ngủ sâu hơn. Nam giới nên duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày với các môn như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập gym ở cường độ vừa phải. Tuy nhiên, không nên tập luyện quá sức hoặc tập sát giờ đi ngủ vì có thể khiến cơ thể tỉnh táo và khó ngủ hơn.

4. Điều trị theo chỉ định của bác sĩ

Nếu bệnh mất ngủ ở nam giới kéo dài trên vài tuần hoặc không cải thiện dù đã thay đổi lối sống, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp nhận thức hành vi dành cho mất ngủ (CBT-I), điều trị các bệnh lý nền hoặc kê thuốc hỗ trợ giấc ngủ trong thời gian ngắn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc ngủ hoặc các sản phẩm hỗ trợ kéo dài vì có thể gây lệ thuộc và phát sinh tác dụng phụ không mong muốn.

Xem thêm: 

Chữa bệnh mất ngủ ở nam giới thế nào để ngủ ngon hơn?
Rối loạn giấc ngủ ở người trẻ: Nguyên nhân và mức độ nguy hiểm
Mất ngủ ở người già: Nhận biết, nguyên nhân và giải pháp điều trị
Rối loạn giấc ngủ nhịp sinh học là gì? Ngủ sai giờ nguy hiểm không?

Kết luận

Bệnh mất ngủ ở nam giới không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi, suy giảm hiệu suất làm việc mà còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý về tim mạch, nội tiết, tâm lý và sức khỏe sinh lý nếu kéo dài. Vì vậy, nam giới cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì thói quen ngủ khoa học và thăm khám sớm khi tình trạng mất ngủ kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên. Việc xác định đúng nguyên nhân và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, nâng cao sức khỏe toàn diện và phòng ngừa các biến chứng lâu dài. 

Bạn muốn tìm hiểu thêm những kiến thức về rối loạn giấc ngủ và chăm sóc sức khỏe tinh thần, hãy theo dõi Fanpage Thuochuongthan để cập nhật thường xuyên.