Bệnh Alzheimer có chữa được không và điều trị ra sao?

Bệnh Alzheimer có chữa được không là nỗi trăn trở của rất nhiều gia đình khi có người thân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng suy giảm trí nhớ. Hiện nay, y học hiện đại vẫn chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có thể giúp kiểm soát triệu chứng, làm chậm quá trình tiến triển của bệnh và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống. Cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu qua bài viết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé. 

Bệnh Alzheimer có chữa được không?

Alzheimer là một bệnh lý thoái hóa thần kinh tiến triển, trong đó các tế bào não bị tổn thương và chết dần theo thời gian. Hệ quả là người bệnh suy giảm trí nhớ, giảm khả năng suy luận, tư duy và mất dần các kỹ năng cần thiết cho sinh hoạt hằng ngày. Các loại thuốc hiện nay chưa thể đảo ngược hay ngăn chặn hoàn toàn quá trình chết tế bào thần kinh, nhưng có thể hỗ trợ những tế bào còn khỏe mạnh hoạt động hiệu quả hơn.

Mục tiêu chính trong điều trị Alzheimer không phải là chữa khỏi hoàn toàn, mà là làm chậm tốc độ tiến triển của bệnh, đồng thời duy trì khả năng nhận thức và chất lượng cuộc sống cho người bệnh càng lâu càng tốt. Vậy bệnh Alzheimer có chữa được không? Đáng tiếc là câu trả lời hiện nay vẫn là chưa.

Dù y học đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng và liên tục có các nghiên cứu mới, cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có phương pháp nào có thể điều trị dứt điểm bệnh Alzheimer. Tuy vậy, việc phát hiện sớm và áp dụng phác đồ điều trị phù hợp có thể giúp kiểm soát triệu chứng, kéo dài thời gian sống độc lập và giảm gánh nặng cho cả người bệnh lẫn gia đình.

Bệnh Alzheimer có chữa được không? Chưa thể chữa khỏi hoàn toàn

Các phương pháp điều trị bệnh Alzheimer hiện nay

Dù y học hiện đại vẫn chưa tìm ra lời giải triệt để cho câu hỏi bệnh Alzheimer có chữa được không, các phương pháp điều trị hiện nay tập trung vào mục tiêu quan trọng hơn là làm chậm tiến triển của bệnh, giảm nhẹ triệu chứng và giúp người bệnh duy trì cuộc sống độc lập trong thời gian dài nhất có thể. Bên cạnh thuốc, nhiều liệu pháp hỗ trợ khác cũng được áp dụng nhằm nâng cao khả năng sinh hoạt, tư duy và chất lượng sống cho người mắc Alzheimer.

Phục hồi và kích thích nhận thức

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, phục hồi nhận thức đóng vai trò quan trọng trong chiến lược chăm sóc toàn diện cho người bệnh. Phương pháp này giúp người mắc Alzheimer tận dụng tối đa những vùng não còn hoạt động để bù đắp cho các chức năng bị suy giảm.

Các bài tập phục hồi thường được thiết kế gắn liền với bối cảnh thực tế, như sinh hoạt tại nhà, đi chợ hoặc giao tiếp hằng ngày, giúp người bệnh dễ dàng áp dụng vào cuộc sống. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi câu trả lời cho bệnh Alzheimer có chữa được không vẫn là chưa, nhưng khả năng thích nghi và duy trì chức năng có thể được cải thiện.

Điều trị bằng thuốc

Sau khi hiểu rõ bệnh Alzheimer có chữa được không, nhiều người quan tâm đến các loại thuốc đang được sử dụng trong điều trị. Thực tế, thuốc không thể chữa khỏi bệnh, nhưng có thể giúp kiểm soát sự suy giảm trí nhớ, khả năng tư duy và hành vi trong từng giai đoạn nhất định.

Việc kiểm soát triệu chứng hiệu quả giúp người bệnh duy trì các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, kéo dài thời gian tự chủ và giảm gánh nặng chăm sóc cho gia đình. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng đáp ứng tốt với thuốc và hiệu quả có thể giảm dần theo thời gian. Các loại thuốc thường mang lại lợi ích rõ rệt nhất ở giai đoạn sớm đến trung bình của bệnh.

Một số thuốc thường được bác sĩ chỉ định bao gồm Donepezil, Rivastigmine và Memantine, với cơ chế tác động khác nhau:

• Thuốc ức chế cholinesterase: Khi Alzheimer tiến triển, lượng acetylcholine – chất dẫn truyền thần kinh quan trọng cho trí nhớ, ngôn ngữ và khả năng phán đoán bị suy giảm. Nhóm thuốc này giúp hạn chế sự phân hủy acetylcholine, từ đó hỗ trợ các tế bào thần kinh còn khỏe mạnh hoạt động hiệu quả hơn.
• Thuốc memantine: Có tác dụng điều hòa hoạt động của glutamate trong não, giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và góp phần bảo vệ tế bào thần kinh trước tổn thương quá mức.
• Thuốc kiểm soát rối loạn hành vi: Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như kích động, lo âu, hoang tưởng, ảo giác hoặc đi lang thang. Trong những trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống loạn thần như risperidone hoặc haloperidol để kiểm soát triệu chứng, với liều lượng và thời gian sử dụng được theo dõi chặt chẽ.

Sử dụng thuốc để điều trị bệnh Alzheimer

Kết hợp các biện pháp hỗ trợ khác

Sử dụng thuốc chỉ là một phần trong quá trình quản lý bệnh Alzheimer lâu dài. Để đạt hiệu quả tối ưu, người bệnh thường cần kết hợp thêm nhiều biện pháp hỗ trợ khác, bao gồm:

• Trị liệu tâm lý: Giúp ổn định cảm xúc, giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung và hỗ trợ trí nhớ.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ưu tiên thực phẩm tốt cho não bộ, giàu chất chống oxy hóa, omega-3 và vitamin cần thiết.
• Vận động thể chất đều đặn: Các hoạt động thể dục nhẹ nhàng giúp cải thiện tuần hoàn máu não, nâng cao sức khỏe tổng thể và tinh thần.

Xem thêm: Phương pháp chẩn đoán bệnh Alzheimer giúp phát hiện sớm

Bệnh Alzheimer có thể sống được bao lâu?

Tuổi thọ của người mắc bệnh Alzheimer không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là tốc độ tiến triển bệnh ở từng cá nhân, độ tuổi khởi phát, tình trạng sức khỏe nền và mức độ chăm sóc, theo dõi y tế. Có những người bệnh tiến triển chậm và vẫn duy trì được sinh hoạt tương đối ổn định trong nhiều năm, nhưng cũng có trường hợp bệnh diễn biến nhanh hơn.

Dựa trên các số liệu thống kê y khoa, thời gian sống trung bình của người mắc Alzheimer thường được ước tính như sau:

• Khoảng 7 năm kể từ thời điểm được chẩn đoán bệnh, đặc biệt nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và có kế hoạch điều trị, chăm sóc phù hợp.
• Khoảng 6 tháng kể từ khi người bệnh mất hoàn toàn khả năng đi lại, đây thường là giai đoạn bệnh đã tiến triển nặng, nguy cơ biến chứng cao và sức khỏe suy kiệt rõ rệt.

Cần lưu ý rằng đây chỉ là con số mang tính tham khảo, không phải tiên lượng tuyệt đối cho mọi trường hợp. Việc điều trị đúng hướng, kết hợp chăm sóc toàn diện và hỗ trợ tinh thần tốt có thể giúp người bệnh kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống đáng kể.

Người nhà cần làm gì khi có người mắc Alzheimer?

Chăm sóc một bệnh nhân Alzheimer là một hành trình dài đầy thử thách, đòi hỏi sự kiên nhẫn, thấu hiểu và kỹ năng chuyên môn nhất định. Sau đây là một số việc cần làm của người nhà khi chăm sóc người mắc bệnh Alzheimer:

• Tìm hiểu và tư vấn y tế: Gia đình nên nói chuyện với bác sĩ để ghi nhận thay đổi hành vi, tham gia lớp học chăm sóc và theo dõi định kỳ. Lập kế hoạch hẹn khám trước, chuẩn bị câu hỏi về triệu chứng và ghi chép để tận dụng tối đa thời gian.
• Thiết lập môi trường an toàn: Loại bỏ các vật dụng sắc nhọn, thảm trơn trượt và đảm bảo ánh sáng đầy đủ để tránh té ngã.
• Xây dựng thời khóa biểu ổn định: Sự lặp đi lặp lại của các hoạt động hàng ngày giúp người bệnh cảm thấy an tâm và ít nhầm lẫn hơn. Giữ lịch ăn uống cố định, môi trường yên tĩnh, chế độ đa dạng dễ chọn; nhắc vệ sinh theo giờ, ưu tiên tự lập khi có thể. Hỗ trợ tắm rửa nhẹ nhàng, giải thích rõ ràng và chuẩn bị quần áo dễ mặc.
• Giao tiếp kiên nhẫn: Sử dụng câu ngắn, đơn giản, nói chậm và luôn duy trì sự tiếp xúc bằng mắt.
• Quản lý chăm sóc bản thân: Tìm giúp đỡ từ gia đình, bạn bè hoặc nhóm hỗ trợ trực tuyến để giảm căng thẳng. Lập kế hoạch tương lai về lái xe, pháp lý và chăm sóc chuyên nghiệp khi bệnh nặng.

Người nhà bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer cần tìm hiểu kỹ kiến thức về bệnh

Cách phòng ngừa bệnh Alzheimer

Dù hiện nay y học vẫn chưa có lời giải dứt điểm cho câu hỏi bệnh Alzheimer có chữa được không, nhiều nghiên cứu cho thấy việc chủ động phòng ngừa từ sớm có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh và giúp não bộ duy trì chức năng tốt hơn theo thời gian. Các biện pháp phòng ngừa không quá phức tạp, nhưng cần được thực hiện đều đặn và lâu dài.

• Xây dựng lối sống lành mạnh

Một lối sống khoa học đóng vai trò nền tảng trong việc bảo vệ sức khỏe não bộ. Tập thể dục thường xuyên giúp tăng cường lưu thông máu lên não, cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống cân đối, giàu rau xanh, trái cây, cá béo và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn cũng góp phần giảm nguy cơ thoái hóa thần kinh. Việc hạn chế rượu bia và nói không với thuốc lá đặc biệt quan trọng, nhất là khi câu trả lời cho bệnh Alzheimer có chữa được không vẫn là chưa.

• Thường xuyên rèn luyện trí não

Não bộ cần được vận động mỗi ngày để duy trì sự linh hoạt. Các hoạt động như đọc sách, chơi trò chơi trí tuệ, giải ô chữ, học một kỹ năng hoặc ngôn ngữ mới có thể giúp kích thích các kết nối thần kinh, từ đó tăng cường trí nhớ và khả năng tư duy. Đây được xem là một trong những cách phòng ngừa Alzheimer đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lâu dài.

• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay béo phì có mối liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc Alzheimer. Do đó, việc theo dõi sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và duy trì cân nặng hợp lý không chỉ tốt cho tim mạch mà còn giúp bảo vệ não bộ. Khi đã biết bệnh Alzheimer có chữa được không, việc phòng ngừa và kiểm soát các yếu tố nguy cơ càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Xem thêm: Bệnh Alzheimer có di truyền không và yếu tố nguy cơ

Một số câu hỏi thường gặp

1. Bệnh Alzheimer có chết không?

Bệnh Alzheimer không gây tử vong trực tiếp ngay lập tức, nhưng đây là một bệnh lý gây tử vong. Ở giai đoạn cuối, các chức năng cơ bản như nuốt, đi lại và kiểm soát hệ miễn dịch bị mất đi, dẫn đến các biến chứng như viêm phổi, nhiễm trùng hoặc suy kiệt cơ thể.

2. Bệnh Alzheimer giai đoạn cuối sống được bao lâu?

Bệnh Alzheimer giai đoạn cuối không có mốc thời gian cố định, nhưng trung bình người bệnh có thể sống thêm từ vài tháng đến vài năm, tùy thuộc vào các yếu tố như sức khỏe nền, cách chăm sóc và tốc độ tiến triển bệnh, nhưng thường không quá 10-11 năm sau khi chẩn đoán và giai đoạn cuối thường là vài tháng đến 1-2 năm. 

3. Bệnh Alzheimer có nguy hiểm không?

Rất nguy hiểm. Sự nguy hiểm không chỉ nằm ở việc mất trí nhớ mà còn ở việc người bệnh mất khả năng tự vệ (đi lạc, quên tắt gas, nuốt nhầm dị vật) và sự suy giảm sức khỏe toàn diện.

4. Bệnh Alzheimer có di truyền không?

Bệnh Alzheimer có thể di truyền, nhưng trong phần lớn trường hợp (gọi là Alzheimer khởi phát muộn), yếu tố di truyền chỉ làm tăng nguy cơ, không phải nguyên nhân duy nhất.

Kết luận

Bệnh Alzheimer có chữa được không? Câu trả lời là chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể điều trị để làm chậm tiến triển và kéo dài cuộc sống có chất lượng. Việc phát hiện sớm, tuân thủ điều trị và chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh sống lâu hơn, nhẹ nhàng hơn và giúp gia đình bớt gánh nặng hơn.

Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu suy giảm trí nhớ, hãy chủ động thăm khám sớm, bởi với Alzheimer, can thiệp càng sớm, hiệu quả càng cao.