Đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh alzheimer hay không? Nhận biết ngay

Đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer là vấn đề được nhiều người quan tâm khi tỷ lệ sa sút trí tuệ ngày càng gia tăng. Thực tế, việc tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ viêm thần kinh, kháng insulin ở não và suy giảm trí nhớ. Tuy nhiên, không phải cứ ăn ngọt là chắc chắn mắc Alzheimer. Hiểu đúng mối liên hệ giữa đường và sức khỏe não bộ sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa bệnh hiệu quả hơn. Thuốc Hướng Thần sẽ giúp bạn có câu trả lời chính xác cho vấn đề này qua bài viết bên dưới nhé. 

Mối liên hệ giữa đường và bệnh Alzheimer

Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy chế độ ăn nhiều đường có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe não bộ và làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức theo thời gian. Đây cũng là lý do nhiều người quan tâm liệu đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hay không. Trên thực tế, việc tiêu thụ quá nhiều đường có thể liên quan đến tình trạng viêm, rối loạn chuyển hóa và tăng đường huyết, là những yếu tố được cho là ảnh hưởng đến chức năng não.

Một nghiên cứu công bố năm 2022 thực hiện trên hơn 37.000 người trưởng thành đã ghi nhận mối liên hệ giữa lượng đường tiêu thụ hằng ngày với nguy cơ mắc Alzheimer, đặc biệt ở nữ giới. Những người sử dụng khoảng 10g đường mỗi ngày được ghi nhận có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với nhóm còn lại. Trong các loại đường được khảo sát, lactose – loại đường tự nhiên có trong sữa và các chế phẩm từ sữa, được đánh giá có liên quan đáng kể đến nguy cơ phát triển Alzheimer.

Ăn nhiều đường có thể tác động đến sức khỏe não bộ 

Không chỉ lượng đường nạp vào cơ thể, chỉ số đường huyết trong máu cũng được xem là yếu tố đáng lưu ý. Một nghiên cứu khác tiến hành trên gần 5.000 người cho thấy mối liên hệ giữa Alzheimer, cholesterol cao và đường huyết tăng có thể hình thành từ rất sớm, khoảng sau tuổi 35. Qua quá trình theo dõi kéo dài nhiều năm, các nhà khoa học nhận thấy việc duy trì đường huyết và cholesterol ổn định từ giai đoạn trung niên có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc Alzheimer khi lớn tuổi.

Những kết quả này cho thấy việc xây dựng chế độ ăn lành mạnh, hạn chế tiêu thụ đường quá mức và kiểm soát tốt các bệnh lý chuyển hóa có thể đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ não bộ lâu dài. Vì vậy, nếu bạn đang thắc mắc đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hay không, câu trả lời là có thể có liên quan, đặc biệt khi tiêu thụ đường kéo dài và không kiểm soát.

Đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh alzheimer không?

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy việc tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe não bộ. Không chỉ liên quan đến bệnh tiểu đường hay béo phì, lượng đường huyết cao còn được xem là yếu tố góp phần thúc đẩy sự phát triển của bệnh Alzheimer. Vì thế, câu hỏi “đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer” ngày càng được nhiều người quan tâm.

1. Cơ chế đường ảnh hưởng đến não bộ

Khi cơ thể thường xuyên ở trong tình trạng đường huyết cao, đặc biệt ở người mắc tiểu đường, não bộ có thể chịu nhiều tổn thương âm thầm theo thời gian. Các nhà khoa học cho rằng lượng đường dư thừa trong máu có khả năng kích thích sự hình thành các mảng amyloid trong não, là dấu hiệu đặc trưng liên quan đến bệnh Alzheimer. Những mảng protein này tích tụ lâu ngày sẽ làm suy giảm chức năng thần kinh và ảnh hưởng đến trí nhớ.

Đáng chú ý, nguy cơ này không chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi. Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ nhiều đường từ sớm có thể làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức ở cả người trẻ. Điều này đồng nghĩa với việc thói quen ăn uống thiếu kiểm soát ở bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ về lâu dài.

Ngoài ra, khi chỉ số đường huyết lúc đói tăng cao, não bộ thường xuất hiện nhiều dấu hiệu liên quan đến suy giảm nhận thức hơn. Tình trạng này có thể xảy ra với cân nặng hay mức insulin của cơ thể. Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia khuyến nghị cần kiểm soát đường huyết ổn định để giảm nguy cơ Alzheimer trong tương lai.

2. Dấu hiệu Alzheimer liên quan đến việc tiêu thụ nhiều đường

Ăn quá nhiều thực phẩm chứa đường, đặc biệt ở người mắc tiểu đường, có thể khiến quá trình suy giảm trí nhớ diễn ra nhanh hơn. Khi đó, các biểu hiện của Alzheimer cũng có thể xuất hiện sớm hơn bình thường.

Một số triệu chứng thường gặp gồm:

• Hay quên, khó ghi nhớ thông tin mới
• Giảm khả năng suy nghĩ và xử lý vấn đề
• Thay đổi cảm xúc, tính cách thất thường
• Ít giao tiếp, dần tách biệt khỏi các mối quan hệ xã hội

Những biểu hiện này có thể tiến triển âm thầm nên nhiều người thường chủ quan trong giai đoạn đầu.

Đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh alzheimer không? Câu trả lời là có thể 

3. Người mắc Alzheimer có nên sử dụng đường không?

Dù nhiều nghiên cứu cho thấy đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, nhưng trong một số trường hợp, đường vẫn có thể được sử dụng với lượng phù hợp để hỗ trợ người bệnh.

Ở giai đoạn muộn của Alzheimer, nhiều bệnh nhân bị giảm cảm giác thèm ăn hoặc ăn uống kém, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng. Khi đó, bổ sung một lượng nhỏ thực phẩm có vị ngọt đôi khi giúp kích thích vị giác, khiến người bệnh ăn uống tốt hơn và duy trì thể trạng.

Bên cạnh đó, đồ ngọt cũng có thể tạo cảm giác dễ chịu, cải thiện tâm trạng tạm thời cho một số bệnh nhân đang gặp vấn đề về tinh thần hoặc cảm xúc. Tuy nhiên, việc sử dụng đường cần được cân đối hợp lý và nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt với người có bệnh nền như tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa.

Thực phẩm chứa nhiều đường dễ ảnh hưởng đến não bộ

Nhiều người nghĩ rằng chỉ bánh kẹo mới chứa nhiều đường, nhưng thực tế có rất nhiều thực phẩm quen thuộc hằng ngày có hàm lượng đường cao mà chúng ta không để ý. Việc kiểm soát các thực phẩm này là bước quan trọng nếu muốn giảm nguy cơ ảnh hưởng đến trí nhớ và não bộ.

• Nước ngọt, nước giải khát có ga và nước trái cây đóng chai

Đây là những thủ phạm hàng đầu. Một lon nước ngọt thông thường có thể chứa tới 36g - 40g đường, vượt quá lượng đường khuyến cáo cho cả một ngày. Đường trong nước ngọt chủ yếu là HFCS (High-Fructose Corn Syrup - xi-rô ngô dồi dào fructose), loại đường này được hấp thu cực nhanh vào máu, gây ra những đợt đột biến đường huyết nguy hiểm cho tế bào não.

• Bánh kẹo ngọt, đồ ăn vặt đóng gói

Bánh quy, bánh ngọt, donut, kẹo dẻo... chứa hàm lượng đường tinh luyện vô cùng lớn cùng với chất béo chuyển hóa (trans fat). Sự kết hợp giữa đường và chất béo xấu tạo ra một combo hủy hoại mạch máu não, gia tăng stress oxy hóa và đẩy nhanh tốc độ lão hóa của các tế bào thần kinh.

• Các loại nước sốt chế biến sẵn

Tương cà, sốt BBQ, sốt trộn salad đóng chai thường được thêm một lượng đường lớn để gia tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản. Người tiêu dùng rất dễ chủ quan với nhóm này vì nghĩ chúng là đồ ăn mặn, nhưng thực tế lượng đường ẩn giấu bên trong lại cực kỳ đáng ngại.

• Tinh bột tinh luyện 

Cơm trắng, bánh mì trắng, bún, phở, mì ăn liền tuy không có vị ngọt sắc như đường nhưng khi đi vào cơ thể, chúng nhanh chóng chuyển hóa thành glucose với tốc độ rất nhanh (chỉ số đường huyết GI cao). Ăn quá nhiều tinh bột tinh luyện cũng gây ra tác hại tương tự như việc ăn đường trực tiếp.

Cách giảm lượng đường cho người bệnh Alzheimer

Kiểm soát lượng đường trong khẩu phần ăn là một trong những biện pháp hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức. Đối với người mắc Alzheimer, việc giảm đường nên được thực hiện từ từ để dễ thích nghi và duy trì lâu dài.

Dưới đây là một số cách đơn giản giúp cắt giảm lượng đường hằng ngày hiệu quả:

• Hạn chế các loại đồ uống chứa nhiều đường như nước ngọt, trà sữa, nước đóng chai có hương vị hoặc nước tăng lực. Thay vào đó, nên ưu tiên nước lọc, sữa không đường hoặc nước ép nguyên chất ít ngọt.
• Giảm sử dụng các chất tạo ngọt quen thuộc như đường trắng, siro, mật ong hay mật mía trong bữa ăn hằng ngày để hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể.
• Có thể thay thế đường bằng một số nguyên liệu tạo vị ngọt tự nhiên như cỏ ngọt hoặc các loại gia vị giúp món ăn đậm vị hơn mà không cần thêm quá nhiều đường.
• Khi mua thực phẩm chế biến sẵn, nên đọc kỹ thành phần dinh dưỡng và ưu tiên sản phẩm có hàm lượng đường thấp hoặc không bổ sung đường.
• Với các món bánh hoặc món nấu tại nhà, có thể giảm lượng đường trong công thức hoặc thay thế bằng táo nghiền không đường để vẫn giữ được độ ngon mà tốt hơn cho sức khỏe.
• Hạn chế dùng trái cây đóng hộp hoặc trái cây ngâm siro vì thường chứa lượng đường rất cao.
• Ưu tiên sử dụng trái cây tươi, trái cây đông lạnh hoặc trái cây sấy không thêm đường để bổ sung vitamin và chất xơ một cách lành mạnh hơn.

Duy trì chế độ ăn ít đường kết hợp cùng lối sống khoa học có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn, đồng thời góp phần giảm nguy cơ tiến triển các vấn đề liên quan đến trí nhớ và nhận thức ở người mắc Alzheimer.

Người bệnh Alzheimer nên sử dụng đường với liều lượng hợp lý 

Các thực phẩm tốt cho não giúp hạn chế nguy cơ Alzheimer

Bên cạnh việc giảm đường, bổ sung thực phẩm tốt cho não cũng là giải pháp quan trọng để duy trì trí nhớ và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

• Các loại cá béo giàu Omega-3

Cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi là nguồn cung cấp dồi dào axit béo Omega-3 (đặc biệt là DHA). DHA chiếm tỷ lệ rất cao trong cấu trúc vỏ não và màng tế bào thần kinh. Bổ sung đầy đủ Omega-3 giúp giảm viêm não, hỗ trợ quá trình truyền tin giữa các tế bào và ngăn chặn sự hình thành mảng bám amyloid.

• Các loại quả mọng 

Việt quất, dâu tây, mâm xôi chứa hàm lượng flavonoid và anthocyanin cực cao. Đây là những chất chống oxy hóa mạnh mẽ, có khả năng vượt qua hàng rào máu não để bảo vệ các tế bào thần kinh khỏi sự tấn công của các gốc tự do sinh ra do quá trình tiêu thụ đường trước đó.

• Rau xanh đậm màu

Cải bó xôi (bina), cải xoăn (kale), bông cải xanh rất giàu folate, vitamin E, K và beta-carotene. Các dưỡng chất này đã được chứng minh lâm sàng có khả năng làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức ở người trưởng thành và người cao tuổi.

• Các loại hạt và dầu ô liu nguyên chất

Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt lanh chứa nhiều vitamin E và chất béo không bão hòa đơn. Đặc biệt, dầu ô liu extra virgin chứa chất oleocanthal - một hợp chất tự nhiên giúp thúc đẩy não bộ sản sinh ra các enzyme có khả năng phân hủy và dọn dẹp các mảng bám Alzheimer độc hại.

Xem thêm: 

Cách điều trị bệnh Alzheimer giúp giảm sa sút trí tuệ
Phòng bệnh Alzheimer bằng tỏi đen có thật sự hiệu quả?
Điều trị bệnh Alzheimer bằng Đông y hỗ trợ cải thiện trí nhớ
Kế hoạch chăm sóc bệnh nhân Alzheimer tại nhà hiệu quả

Câu hỏi thường gặp

1. Ăn ngọt nhiều có chắc chắn bị Alzheimer không?

Không. Ăn nhiều đường không đồng nghĩa chắc chắn mắc Alzheimer. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa và ảnh hưởng tiêu cực đến não bộ. Alzheimer còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như tuổi tác, di truyền, lối sống và bệnh nền.

2. Người trẻ tuổi có cần hạn chế đường để phòng Alzheimer?

Có. Việc duy trì chế độ ăn lành mạnh từ sớm giúp bảo vệ não bộ lâu dài. Người trẻ ăn quá nhiều đường dễ tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và các vấn đề tim mạch, là những yếu tố liên quan đến sa sút trí tuệ về sau.

3. Đường từ trái cây có gây hại cho não không?

Đường tự nhiên trong trái cây thường ít gây hại hơn đường tinh luyện vì đi kèm chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, vẫn nên ăn với lượng hợp lý, đặc biệt với người bị tiểu đường.

4. Có thể phục hồi trí nhớ nếu giảm đường sớm không?

Việc giảm đường kết hợp lối sống lành mạnh có thể giúp cải thiện chức năng nhận thức ở một số trường hợp nhẹ hoặc giai đoạn sớm. Tuy nhiên, Alzheimer là bệnh tiến triển phức tạp nên cần được theo dõi và điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa.

Kết luận

Đường có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hay không là vấn đề đã được nhiều nghiên cứu quan tâm trong những năm gần đây. Dù đường không phải nguyên nhân trực tiếp duy nhất gây Alzheimer, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều đường trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ suy giảm trí nhớ, kháng insulin và tổn thương não bộ. Để bảo vệ sức khỏe não và hạn chế nguy cơ Alzheimer, mỗi người nên xây dựng chế độ ăn lành mạnh, giảm thực phẩm nhiều đường, duy trì vận động và kiểm soát tốt các bệnh lý chuyển hóa. Chủ động thay đổi lối sống từ sớm chính là cách hiệu quả để bảo vệ trí nhớ và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Bạn muốn tìm hiểu thêm những kiến thức về bệnh Alzheimer và cách chăm sóc sức khỏe bệnh, hãy theo dõi Fanpage Thuochuongthan để cập nhật thường xuyên.