Triệu chứng bệnh Parkinson cần biết để điều trị sớm

Triệu chứng bệnh Parkinson thường khởi phát âm thầm với các biểu hiện như run tay chân khi nghỉ, cứng cơ, giảm vận động, thay đổi chữ viết, giọng nói và dáng đi bất thường. Đây là bệnh lý thoái hóa thần kinh tiến triển chậm, nếu không nhận biết sớm và điều trị kịp thời có thể gây suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Hiểu rõ các dấu hiệu bệnh Parkinson ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám, can thiệp đúng hướng và làm chậm tiến triển của bệnh. Cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu qua bài viết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé.

Triệu chứng bệnh Parkinson thường gặp

Các biểu hiện của bệnh Parkinson thường xuất hiện âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với quá trình lão hóa tự nhiên hoặc các rối loạn thần kinh khác. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng bệnh Parkinson có thể chỉ xảy ra ở một bên cơ thể, sau đó lan dần sang bên còn lại khi bệnh tiến triển. Dưới đây là những triệu chứng bệnh Parkinson điển hình mà bạn cần đặc biệt lưu ý.

Thay đổi chữ viết trong sinh hoạt hằng ngày

Bệnh Parkinson ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều khiển các cử động tinh tế. Vì vậy, chữ viết của người bệnh thường có xu hướng chậm hơn, nhỏ lại và các nét chữ sát nhau bất thường. Đây là triệu chứng bệnh Parkinson khá đặc trưng nhưng dễ bị bỏ qua nếu không so sánh với chữ viết trước đó.

Triệu chứng bệnh Parkinson thay đồi chữ viết, chậm hơn, nhỏ lại

Run tay hoặc chân khi nghỉ

Run là biểu hiện phổ biến nhất của bệnh Parkinson, có thể xuất hiện ngay cả khi cơ thể đang thư giãn, không vận động. Người bệnh thường thấy tay hoặc chân rung nhẹ, đặc biệt ở các ngón tay, cổ tay, bàn tay, bàn chân. Một số trường hợp còn xuất hiện run ở môi, lưỡi hoặc vùng cằm.

Ở giai đoạn đầu, triệu chứng run thường chỉ người bệnh tự cảm nhận được. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, mức độ run tăng rõ rệt và người xung quanh có thể dễ dàng quan sát bằng mắt thường.

Thay đổi giọng nói và khả năng phát âm

Ở giai đoạn đầu, sự thay đổi giọng nói thường diễn ra âm thầm. Tuy nhiên, về sau người bệnh có thể nói nhỏ, nói chậm, giọng đều đều, thiếu cảm xúc, khó mở miệng và hay lặp lại từ ngữ.

Song song đó, tư thế cơ thể cũng dần thay đổi. Người bệnh Parkinson thường cúi người về phía trước, mất cân bằng, khiến việc sinh hoạt và đi lại ngày càng khó khăn hơn nếu không được điều trị kịp thời.

Giảm vận động kèm cứng cơ

Tê cứng và giảm linh hoạt vận động là triệu chứng bệnh Parkinson thường gặp, có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể. Khác với tình trạng giảm vận động do tuổi tác, biểu hiện này không thuyên giảm khi nghỉ ngơi mà ngày càng nặng hơn theo thời gian.

Người bệnh thường cảm thấy khó khăn khi bắt đầu cử động, xoay người chậm, các động tác trở nên nặng nề và kém linh hoạt.

Biến đổi tư thế, dáng đi bất thường

Người mắc Parkinson thường có bước đi ngắn, chậm và thiếu vững vàng. Việc di chuyển trên bậc thang, dốc hoặc quay người đột ngột trở nên khó khăn hơn bình thường. Một triệu chứng bệnh Parkinson dễ nhận thấy khác là tay không vung tự nhiên khi đi bộ, làm tăng nguy cơ té ngã.

Người bệnh có biểu hiện đi không vững, chậm

Xem thêm: Bệnh Parkinson có mấy giai đoạn? Nhận biết sớm từng giai đoạn

Nguyên nhân gây bệnh Parkinson

Bệnh Parkinson được cho là khởi phát do tổn thương hoặc thoái hóa các tế bào thần kinh tại hạch nền trong não. Ở người khỏe mạnh, nhóm tế bào này có nhiệm vụ sản xuất Dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp điều hòa và kiểm soát các hoạt động vận động của cơ thể.

Khi các tế bào thần kinh này bị suy giảm chức năng hoặc mất đi, lượng Dopamine trong não sẽ giảm đáng kể, từ đó làm gián đoạn quá trình truyền tín hiệu thần kinh. Đây chính là cơ chế trung tâm dẫn đến các triệu chứng bệnh Parkinson như run, cứng cơ, chậm vận động và rối loạn thăng bằng.

Bên cạnh nguyên nhân trực tiếp nói trên, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng mắc bệnh Parkinson, bao gồm:

• Tuổi tác

Nguy cơ mắc Parkinson tăng dần theo độ tuổi. Càng lớn tuổi, quá trình lão hóa thần kinh càng rõ rệt, kéo theo sự suy giảm tự nhiên của Dopamine, khiến não bộ dễ bị tổn thương hơn.

• Yếu tố di truyền

Parkinson có xu hướng xuất hiện nhiều hơn ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh. Mặc dù không phải tất cả các trường hợp đều di truyền, nhưng yếu tố gen có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh so với người bình thường.

• Tiếp xúc với hóa chất độc hại

Việc thường xuyên tiếp xúc với các hóa chất, thuốc trừ sâu, kim loại nặng hoặc môi trường ô nhiễm trong thời gian dài được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc Parkinson, đặc biệt ở người cao tuổi.

Phương pháp phòng ngừa bệnh Parkinson

Nếu dấu hiệu bệnh Parkinson không được nhận biết sớm và kiểm soát kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng và gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cũng như chất lượng sống của người bệnh.

Các biến chứng thường gặp của bệnh Parkinson:

Ở giai đoạn muộn, Parkinson không chỉ ảnh hưởng đến vận động mà còn tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể, điển hình như:

• Suy giảm nhận thức, lú lẫn, giảm khả năng tập trung, thậm chí tiến triển thành sa sút trí tuệ.
• Tăng nguy cơ té ngã do rối loạn thăng bằng và dáng đi không vững.
• Sụt cân, suy nhược cơ thể do khó nuốt, ăn uống kém và giảm vận động.
• Viêm phổi, đặc biệt là viêm phổi hít do rối loạn nuốt.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu do rối loạn kiểm soát bàng quang và giảm khả năng vận động.

Những biến chứng này nếu không được can thiệp đúng cách có thể làm gia tăng nguy cơ nhập viện và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiên lượng bệnh.

Phương pháp phòng ngừa và giảm nguy cơ mắc Parkinson

Theo khuyến cáo của các chuyên gia thần kinh, việc bảo vệ và tăng cường sức khỏe não bộ đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa Parkinson cũng như làm chậm tiến triển bệnh. Một số biện pháp được khuyến nghị bao gồm:

• Tăng cường thực phẩm giàu flavonoid như rau xanh, trái cây tươi, trà xanh… giúp chống oxy hóa và bảo vệ tế bào thần kinh;
• Bổ sung vitamin D đầy đủ, hỗ trợ chức năng thần kinh và hệ miễn dịch;
• Duy trì vận động thể chất đều đặn, lựa chọn các bài tập phù hợp với thể trạng như đi bộ, yoga, bơi lội;
• Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, đặc biệt là thuốc trừ sâu, kim loại nặng và môi trường ô nhiễm trong thời gian dài.

Việc chủ động phòng ngừa kết hợp theo dõi sức khỏe định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để điều trị hiệu quả hơn.

Phòng ngừa bệnh Parkinson với chế độ ăn uống lành mạnh

Xem thêm: Bệnh Parkinson có di truyền không? Khi gia đình có người mắc

Câu hỏi thường gặp

1. Triệu chứng bệnh Parkinson có chữa khỏi không?

Hiện tại, y học chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn bệnh Parkinson. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh Parkinson giúp bác sĩ can thiệp kịp thời bằng thuốc, vật lý trị liệu hoặc phẫu thuật kích thích não sâu (DBS), từ đó kiểm soát tốt triệu chứng và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh.

2. Triệu chứng Parkinson có di truyền không?

Có yếu tố di truyền nhưng không phải là nguyên nhân chính. Chỉ khoảng 10-15% ca bệnh có liên quan đến gen. Nếu trong gia đình có người thân trực hệ (bố, mẹ, anh chị em) mắc bệnh, nguy cơ của bạn có thể cao hơn một chút so với người bình thường.

3. Người trẻ có mắc Parkinson không?

Có. Mặc dù bệnh thường gặp ở người trên 60 tuổi, nhưng có khoảng 5-10% bệnh nhân khởi phát bệnh trước tuổi 50 (gọi là Parkinson khởi phát trẻ). Ở người trẻ, các triệu chứng của bệnh Parkinson thường tiến triển chậm hơn nhưng gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý và sự nghiệp.

4. Parkinson có nguy hiểm đến tính mạng không?

Bản thân bệnh Parkinson không trực tiếp gây tử vong. Tuy nhiên, các biến chứng của bệnh như té ngã gây chấn thương, viêm phổi do nuốt sặc hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu có thể đe dọa đến tính mạng nếu không được chăm sóc tốt.

Kết luận

Triệu chứng bệnh Parkinson thường xuất hiện âm thầm nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến vận động, giao tiếp và chất lượng sống của người bệnh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh Parkinson như run khi nghỉ, giảm vận động, thay đổi chữ viết hay tư thế bất thường là yếu tố then chốt giúp can thiệp kịp thời và nâng cao hiệu quả điều trị. Nếu bạn hoặc người thân có bất kỳ biểu hiện của bệnh Parkinson nào kể trên, hãy chủ động thăm khám chuyên khoa để được tư vấn và theo dõi đúng cách.