Mất ngủ khó thở là bệnh gì? Nguyên nhân và cách xử lý

Mất ngủ khó thở là tình trạng khiến người bệnh vừa khó đi vào giấc ngủ vừa cảm thấy hụt hơi, tức ngực hoặc khó thở về đêm. Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến stress, rối loạn lo âu, bệnh tim mạch, hô hấp hoặc ngưng thở khi ngủ. Nếu tình trạng kéo dài, cơ thể sẽ mệt mỏi, suy giảm sức khỏe và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý mất ngủ khó thở sẽ giúp cải thiện giấc ngủ, ổn định hô hấp và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm. Cùng Thuốc Hướng Thần nhận biết rõ nguyên nhân và cách điều trị khó thở mất ngủ qua bài viết dưới đây. 

Mất ngủ khó thở là tình trạng gì?

Mất ngủ khó thở là tình trạng người bệnh vừa khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc, thường xuyên thức giấc giữa đêm, vừa có cảm giác hụt hơi, nặng ngực hoặc thở không thoải mái. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua nhưng cũng có thể kéo dài nhiều ngày, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.

Trên thực tế, mất ngủ và khó thở thường có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Khi cơ thể rơi vào trạng thái khó thở, người bệnh dễ cảm thấy lo lắng, bồn chồn nên khó ngủ hoặc ngủ chập chờn. Ngược lại, việc thiếu ngủ kéo dài cũng khiến hệ thần kinh bị căng thẳng, làm nhịp thở trở nên nông và cảm giác khó thở rõ rệt hơn.

Ngoài yếu tố căng thẳng tâm lý, tình trạng mất ngủ khó thở còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như rối loạn lo âu, bệnh hô hấp, tim mạch hoặc các vấn đề thần kinh. Vì vậy, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đặc biệt kèm đau ngực, tim đập nhanh hoặc mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.

Mất ngủ khó thở là tình trạng vừa khó ngủ vừa nặng ngực

Nguyên nhân gây mất ngủ khó thở thường gặp

Tình trạng mất ngủ khó thở có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các bệnh lý hô hấp, tim mạch cho đến rối loạn tâm lý. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên vào ban đêm, người bệnh cần theo dõi và thăm khám sớm để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

1. Bệnh lý tim mạch

Một số bệnh tim mạch có thể làm giảm khả năng bơm máu và cung cấp oxy cho cơ thể, từ đó gây khó thở và ảnh hưởng đến giấc ngủ.

• Suy tim

Người bị suy tim thường cảm thấy khó thở khi nằm, mệt mỏi, phù chân hoặc tim đập nhanh. Các triệu chứng này khiến người bệnh khó ngủ ngon và thường xuyên tỉnh giấc ban đêm.

• Rối loạn nhịp tim

Tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều có thể gây cảm giác hồi hộp, tức ngực, chóng mặt và khó thở. Nhiều trường hợp mất ngủ khó thở kéo dài có liên quan đến tình trạng rối loạn nhịp tim nhưng không được phát hiện sớm. Ngoài ra, bệnh mạch vành hoặc hẹp van tim cũng có thể làm giảm lưu thông máu, gây hụt hơi và mất ngủ về đêm.

2. Các bệnh lý đường hô hấp

Những vấn đề liên quan đến hệ hô hấp là nguyên nhân phổ biến khiến người bệnh vừa khó ngủ vừa cảm thấy hụt hơi, thở không dễ chịu.

• Viêm xoang

Khi niêm mạc mũi xoang bị viêm và tiết nhiều dịch nhầy, đường thở dễ bị tắc nghẽn, đặc biệt vào ban đêm. Người bệnh thường bị nghẹt mũi, đau đầu, khó thở và ngủ không sâu giấc, lâu dần dẫn đến mất ngủ khó thở kéo dài.

• Viêm phế quản

Tình trạng viêm ở phế quản có thể gây ho dai dẳng, tức ngực, khò khè và khó thở nhiều hơn khi nằm ngủ. Những cơn ho về đêm khiến người bệnh dễ tỉnh giấc, ngủ chập chờn và mệt mỏi vào sáng hôm sau.

• Viêm phổi

Khi phổi bị viêm nhiễm, lượng oxy trao đổi trong cơ thể suy giảm, khiến người bệnh cảm thấy hụt hơi, mệt và khó ngủ. Triệu chứng thường đi kèm sốt, ho nhiều hoặc đau tức ngực.

• Hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Các bệnh lý này khiến đường thở bị co hẹp, gây khó thở kéo dài, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi thời tiết thay đổi. Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp gây mất ngủ khó thở ở người lớn tuổi.

Ngoài ra, các bệnh như viêm họng, viêm amidan, polyp mũi, lệch vách ngăn mũi hoặc dị ứng đường hô hấp cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

• Ngưng thở khi ngủ

Đây là tình trạng người bệnh tạm ngừng thở trong lúc ngủ, mỗi lần có thể kéo dài vài giây đến hàng chục giây. Người mắc chứng này thường ngủ ngáy to, thức giấc giữa đêm, đau đầu khi thức dậy và luôn cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày.

Nguyên nhân gây mất ngủ khó thở là do hội chứng ngưng thở khi ngủ 

3. Căng thẳng và rối loạn tâm lý

Yếu tố tâm lý cũng là nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ khó thở, đặc biệt ở người thường xuyên chịu áp lực công việc hoặc stress kéo dài.

• Rối loạn lo âu, căng thẳng

Khi tinh thần luôn trong trạng thái lo lắng, cơ thể dễ xuất hiện cảm giác tim đập nhanh, thở gấp, khó thư giãn và khó đi vào giấc ngủ.

• Trầm cảm

Người bị trầm cảm thường ngủ không sâu, dễ thức giấc giữa đêm, kèm cảm giác nặng ngực, mệt mỏi hoặc khó thở nhẹ. Tình trạng này kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Ngoài trầm cảm, một số rối loạn tâm thần khác cũng có thể khiến giấc ngủ bị rối loạn và làm xuất hiện cảm giác khó thở về đêm.

4. Một số nguyên nhân khác

Bên cạnh bệnh lý, tình trạng mất ngủ khó thở còn có thể liên quan đến:

• Thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc
• Lạm dụng cà phê, rượu bia hoặc chất kích thích
• Rối loạn tuyến giáp
• Thói quen thức khuya, sinh hoạt thiếu điều độ

Ở phụ nữ mang thai, thai nhi phát triển lớn dần có thể chèn ép cơ hoành và các cơ quan trong ổ bụng, khiến mẹ bầu cảm thấy khó thở và khó tìm được tư thế ngủ thoải mái.

Dấu hiệu nhận biết mất ngủ khó thở 

Người bị mất ngủ khó thở không chỉ gặp khó khăn trong việc hít thở hay ngủ ngon mà còn có thể xuất hiện nhiều dấu hiệu khác ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Các triệu chứng có thể xuất hiện âm thầm hoặc diễn ra thường xuyên, đặc biệt vào ban đêm.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Cảm giác hụt hơi, thở gấp hoặc phải cố gắng hít thở sâu
• Thở khò khè, thở rít khi ngủ
• Khó thở nhiều hơn khi nằm xuống
• Ho kéo dài, nhất là về đêm hoặc lúc vừa nằm ngủ
• Ngủ ngáy to, ngủ không yên giấc
• Trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ
• Thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm rồi khó ngủ lại
• Ngủ dậy vẫn thấy mệt, cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ
• Buồn ngủ, uể oải vào ban ngày
• Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng
• Dễ cáu gắt, mất kiên nhẫn hoặc thay đổi tâm trạng
• Đau đầu, chóng mặt sau khi thức dậy
• Khó tập trung, suy giảm hiệu suất học tập và làm việc
• Mắt thâm quầng, da nhợt nhạt do cơ thể thiếu oxy kéo dài

Tùy vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ triệu chứng ở mỗi người có thể khác nhau. Có trường hợp chỉ xuất hiện nhẹ và thoáng qua, nhưng cũng có người bị mất ngủ khó thở kéo dài nhiều ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Nếu tình trạng này đi kèm đau ngực, tím tái, khó thở nặng hoặc ngất xỉu, người bệnh nên đi khám càng sớm càng tốt.

Mất ngủ khó thở có nguy hiểm không?

Mất ngủ khó thở không chỉ gây cảm giác khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu kéo dài. Tình trạng này khiến cơ thể không được nghỉ ngơi đầy đủ, đồng thời làm giảm lượng oxy cung cấp cho các cơ quan, từ đó tác động tiêu cực đến cả thể chất lẫn tinh thần.

1. Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần

Không chỉ tác động đến thể chất, mất ngủ khó thở còn ảnh hưởng lớn đến tâm trạng và tinh thần của người bệnh. Việc thường xuyên thiếu ngủ khiến cơ thể dễ căng thẳng, lo âu, bồn chồn và khó kiểm soát cảm xúc.

Nhiều người trở nên cáu gắt, dễ nóng giận hoặc mất kiên nhẫn hơn bình thường. Nếu tình trạng kéo dài, nguy cơ gặp các vấn đề tâm lý như rối loạn lo âu hoặc trầm cảm cũng tăng lên đáng kể.

Bên cạnh đó, thiếu ngủ còn ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tư duy. Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc ghi nhớ, học tập, xử lý thông tin hoặc đưa ra quyết định. Đầu óc thiếu minh mẫn kéo dài còn làm giảm chất lượng cuộc sống và hiệu suất công việc.

Mất ngủ khó thở có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần 

2. Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất

Khi thường xuyên bị mất ngủ khó thở, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài do không có đủ thời gian phục hồi năng lượng. Người bệnh dễ cảm thấy uể oải, thiếu tỉnh táo, giảm khả năng tập trung và làm việc kém hiệu quả vào ban ngày.

Khó thở về đêm còn khiến giấc ngủ bị gián đoạn liên tục, làm chất lượng giấc ngủ suy giảm nghiêm trọng. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể khiến cơ thể suy nhược, giảm sức bền và ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan.

Ngoài ra, ngủ không đủ giấc cũng làm hệ miễn dịch suy yếu. Cơ thể sẽ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như cảm cúm, viêm đường hô hấp hoặc lâu hồi phục hơn sau khi ốm. Ở một số trường hợp, mất ngủ kéo dài còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, huyết áp và rối loạn chuyển hóa.

Cách xử lý và cải thiện tình trạng mất ngủ khó thở

Mất ngủ khó thở không đơn thuần là tình trạng khó ngủ thông thường mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài nhiều ngày, người bệnh cần chủ động thăm khám và điều chỉnh lối sống càng sớm càng tốt để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

1. Thăm khám bác sĩ sớm

Khi thường xuyên bị mất ngủ khó thở, bạn không nên chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà trong thời gian dài. Đây có thể là biểu hiện liên quan đến bệnh lý hô hấp, tim mạch, thần kinh hoặc rối loạn tâm lý mà trước đó chưa được phát hiện.

Người bệnh nên đi khám tổng quát để được kiểm tra nguyên nhân cụ thể. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định khám chuyên sâu về tim mạch, hô hấp hoặc thần kinh nhằm đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe.

Nếu trước đó bạn đã có bệnh nền như hen suyễn, tim mạch hoặc rối loạn lo âu, việc xuất hiện triệu chứng khó thở kèm mất ngủ có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh đang tiến triển nặng hơn. Lúc này, việc tái khám đúng chuyên khoa là rất cần thiết để bác sĩ điều chỉnh thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị phù hợp.

Một số trường hợp nghiêm trọng có thể được chỉ định dùng thuốc hỗ trợ giấc ngủ hoặc thuốc an thần. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc ngủ để sử dụng vì có thể gây tác dụng phụ hoặc làm tình trạng khó thở trở nên nguy hiểm hơn.

2. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Bên cạnh điều trị nguyên nhân, thay đổi lối sống là cách quan trọng giúp cải thiện tình trạng mất ngủ khó thở và nâng cao chất lượng giấc ngủ mỗi ngày.

• Duy trì giờ ngủ khoa học

Nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ để cơ thể hình thành nhịp sinh học ổn định. Hạn chế thức khuya và tránh ngủ quá nhiều vào ban ngày vì có thể khiến bạn khó ngủ hơn vào buổi tối.

• Tạo không gian ngủ thoải mái

Phòng ngủ nên yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng dịu nhẹ và sạch sẽ để giúp cơ thể dễ thư giãn hơn trước khi ngủ.

Tạo không gian ngủ thoải mái sẽ giúp hạn chế tình trạng mất ngủ khó thở 

• Chọn tư thế ngủ phù hợp

Những người hay bị khó thở hoặc mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ nên ưu tiên tư thế nằm nghiêng để hỗ trợ hô hấp tốt hơn và giảm tình trạng thức giấc giữa đêm.

• Ăn uống lành mạnh

Nên tăng cường các thực phẩm tốt cho giấc ngủ như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ vào buổi tối. Đồng thời, cần tránh rượu bia, thuốc lá, cà phê và các chất kích thích vì chúng có thể làm giấc ngủ bị gián đoạn.

• Tập luyện điều độ

Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày giúp cơ thể thư giãn và ngủ ngon hơn. Bạn có thể lựa chọn đi bộ, yoga, đạp xe hoặc bơi lội tùy theo thể trạng. Tuy nhiên, không nên tập luyện cường độ cao sát giờ đi ngủ.

• Giảm căng thẳng tinh thần

Stress kéo dài là yếu tố khiến mất ngủ khó thở dễ trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, hãy dành thời gian thư giãn bằng cách nghe nhạc, đọc sách, thiền, tập hít thở sâu hoặc tham gia các hoạt động yêu thích để giúp tinh thần thoải mái hơn.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Mất ngủ khó thở kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường cần được thăm khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

• Khó thở dữ dội, đau ngực, tím môi hoặc ngất xỉu
• Mất ngủ khó thở kéo dài trên 2 tuần
• Khó thở về đêm xảy ra thường xuyên
• Có bệnh nền như hen suyễn, suy tim, tăng huyết áp, COPD
• Ngáy to, ngừng thở hoặc thở gấp khi ngủ
• Cơ thể mệt mỏi, suy nhược, khó tập trung kéo dài

Xem thêm: 

Ngủ chập chờn không sâu giấc là gì? Làm sao để ngủ sâu cả đêm?
Ngủ hay bị tỉnh giấc giữa đêm phải làm sao? Nguyên nhân do đâu?
Nguyên nhân trằn trọc khó ngủ và phải làm sao để ngủ ngon?

Câu hỏi thường gặp 

1. Mất ngủ khó thở có phải bệnh tim không?

Có khả năng cao. Đây là triệu chứng điển hình của suy tim trái. Tuy nhiên, nó cũng có thể do bệnh phổi hoặc lo âu. Bạn cần làm điện tâm đồ và siêu âm tim để xác định chính xác.

2. Khó thở về đêm có nguy hiểm không?

Rất nguy hiểm nếu nó diễn ra đột ngột và kéo dài. Nó có thể dẫn đến tình trạng thiếu oxy não và gây áp lực cực lớn lên hệ tuần hoàn.

3. Stress có gây mất ngủ khó thở không?

Có. Rối loạn lo âu gây ra các cơn hoảng loạn vào ban đêm, khiến bạn cảm thấy bị nghẹt thở và không thể ngủ lại được.

4. Mất ngủ khó thở nên nằm tư thế nào?

Tư thế tốt nhất là nằm nghiêng trái hoặc nằm ngửa nhưng kê cao đầu và lưng (tạo góc 30-45 độ). Tránh nằm sấp vì sẽ gây áp lực lên lồng ngực.

5. Mất ngủ khó thở kéo dài bao lâu thì nên đi khám?

Nếu tình trạng này kéo dài trên 1 tuần hoặc xuất hiện với tần suất dày đặc hơn (dù đã thay đổi lối sống), bạn nên đi khám ngay.

Kết luận

Mất ngủ khó thở là tình trạng không nên chủ quan vì có thể liên quan đến stress, rối loạn lo âu, bệnh hô hấp, tim mạch hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, điều chỉnh lối sống và thăm khám kịp thời sẽ giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả, nâng cao chất lượng giấc ngủ và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Nếu tình trạng mất ngủ khó thở kéo dài, xuất hiện thường xuyên hoặc kèm các dấu hiệu bất thường như đau ngực, tím tái, khó thở nặng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị phù hợp.

Bạn muốn tìm hiểu thêm những kiến thức về rối loạn giấc ngủ và chăm sóc sức khỏe tinh thần, hãy theo dõi Fanpage Thuochuongthan để cập nhật thường xuyên.