Mất ngủ do tuyến giáp: Nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp

Mất ngủ do tuyến giáp là tình trạng khá phổ biến ở người mắc cường giáp hoặc suy giáp. Khi hormone tuyến giáp rối loạn, cơ thể dễ xuất hiện khó ngủ, ngủ chập chờn, thức giấc giữa đêm và mệt mỏi kéo dài. Việc nhận biết sớm nguyên nhân gây mất ngủ do tuyến giáp sẽ giúp người bệnh có hướng điều trị phù hợp, cải thiện chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Để cải thiện tình trạng này, hãy cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu qua bài viết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé. 

Mối liên hệ giữa tuyến giáp và giấc ngủ

Tuyến giáp là cơ quan nhỏ có hình cánh bướm nằm ở phía trước cổ, giữ vai trò sản xuất hormone T3 và T4 để điều hòa nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể như nhịp tim, thân nhiệt, chuyển hóa năng lượng và hô hấp. Khi hoạt động của tuyến giáp bị rối loạn, nhịp sinh học và chất lượng giấc ngủ cũng dễ bị ảnh hưởng theo.

Trên thực tế, nhiều người gặp tình trạng mất ngủ do tuyến giáp nhưng không nhận ra nguyên nhân xuất phát từ sự thay đổi hormone. Ở người bị cường giáp, cơ thể thường ở trạng thái kích thích quá mức, dễ gây hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu và khó đi vào giấc ngủ. Trong khi đó, một số bệnh lý tuyến giáp còn liên quan đến hội chứng chân không yên (RLS), là tình trạng gây cảm giác khó chịu ở chân khi nghỉ ngơi, đặc biệt vào buổi tối. Điều này khiến người bệnh thường xuyên trằn trọc, ngủ không sâu giấc hoặc thức giấc nhiều lần trong đêm.

Tuyến giáp và giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với nhau 

Không chỉ ảnh hưởng theo một chiều, thói quen ngủ nghỉ thiếu khoa học cũng có thể tác động ngược lại đến chức năng tuyến giáp. Một số nghiên cứu cho thấy người ngủ dưới 7 giờ mỗi đêm có nguy cơ rối loạn hormone tuyến giáp cao hơn. Ngược lại, ngủ quá nhiều trong thời gian dài cũng có thể làm tăng khả năng gặp các vấn đề liên quan đến cường giáp hoặc suy giáp. Giấc ngủ chất lượng còn giúp hệ miễn dịch hoạt động ổn định, từ đó hỗ trợ bảo vệ chức năng tuyến giáp tốt hơn.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp khó ngủ đều là mất ngủ do tuyến giáp. Stress kéo dài, rối loạn tâm lý, thói quen sinh hoạt thiếu điều độ hoặc các bệnh lý khác cũng có thể gây ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vì vậy, nếu thường xuyên mất ngủ kèm theo các dấu hiệu như tim đập nhanh, sụt cân, mệt mỏi, nhạy cảm với nhiệt độ hoặc thay đổi bất thường về cảm xúc, người bệnh nên đi thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.

Vì sao bệnh lý tuyến giáp gây mất ngủ?

Rối loạn tuyến giáp không chỉ ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa mà còn tác động trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Cả cường giáp và suy giáp đều có thể khiến người bệnh khó ngủ, ngủ chập chờn hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm. Tuy nhiên, cơ chế gây mất ngủ do tuyến giáp ở mỗi tình trạng lại khác nhau.

1. Cường giáp

Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất hormone quá mức, khiến cơ thể luôn ở trạng thái tăng tốc. Người bệnh thường cảm thấy bồn chồn, tim đập nhanh, dễ căng thẳng và khó thư giãn vào ban đêm. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến mất ngủ do tuyến giáp.

Khi hormone tuyến giáp tăng cao, quá trình trao đổi chất trong cơ thể cũng hoạt động mạnh hơn bình thường, làm thay đổi nhịp sinh học tự nhiên. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc tỉnh giấc nhiều lần trong đêm.

Ngoài ra, cường giáp còn gây ra nhiều triệu chứng làm giấc ngủ bị gián đoạn như:

• Đổ mồ hôi đêm
• Nhạy cảm với nhiệt độ nóng
• Hồi hộp, lo âu
• Tiểu đêm nhiều lần
• Hay gặp ác mộng hoặc ngủ không yên giấc

Một số trường hợp sụt cân nhanh do cường giáp có thể làm thay đổi cấu trúc đường thở, từ đó tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ. Khi giấc ngủ liên tục bị ngắt quãng, người bệnh thường rất khó ngủ lại, dẫn đến tình trạng mệt mỏi kéo dài vào hôm sau.

2. Suy giáp

Ngược lại với cường giáp, suy giáp là tình trạng tuyến giáp hoạt động kém và không sản xuất đủ hormone cần thiết cho cơ thể. Dù mất ngủ do tuyến giáp thường gặp nhiều hơn ở cường giáp, người bị suy giáp vẫn có nguy cơ gặp các rối loạn giấc ngủ đáng kể.

Suy giáp có thể ảnh hưởng đến cơ và dây thần kinh tham gia vào hoạt động hô hấp, làm tăng khả năng xuất hiện hội chứng ngưng thở khi ngủ. Tình trạng này khiến người bệnh ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc và cảm thấy uể oải dù đã ngủ đủ thời gian.

Bên cạnh đó, người suy giáp thường có cảm giác lạnh, đau nhức cơ khớp hoặc cơ thể nặng nề về đêm. Những triệu chứng này khiến việc duy trì giấc ngủ trở nên khó khăn hơn. Nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận rằng suy giáp có liên quan đến:

• Thời gian đi vào giấc ngủ lâu hơn
• Chất lượng giấc ngủ suy giảm
• Thời gian ngủ ban đêm ngắn hơn
• Tình trạng mệt mỏi sau khi thức dậy

Nguy cơ gặp các vấn đề về giấc ngủ do suy giáp có xu hướng cao hơn ở phụ nữ, người trẻ tuổi và người có chỉ số BMI thấp. Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài kèm theo các biểu hiện như tăng hoặc giảm cân bất thường, mệt mỏi, thay đổi nhịp tim hay nhạy cảm với nhiệt độ, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá chức năng tuyến giáp và điều trị phù hợp.

Tuyến giáp gây mất ngủ chủ yếu do rối loạn hormone (cường giáp hoặc suy giáp)

Các dấu hiệu nhận biết mất ngủ do tuyến giáp

Các dấu hiệu nhận biết cụ thể theo từng loại bệnh:

Dấu hiệu mất ngủ do cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức):

• Khó ngủ, mất ngủ: Khó vào giấc, ngủ trằn trọc, thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại.
• Tâm trạng: Lo âu, bồn chồn, hồi hộp, nhịp tim nhanh, dễ cáu gắt.
• Thân nhiệt: Nhạy cảm với nóng, đổ mồ hôi nhiều về đêm.
• Thể chất: Sụt cân nhanh dù ăn ngon miệng, run tay, yếu cơ, đau khớp.

Dấu hiệu mất ngủ do suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém):

• Mất ngủ dai dẳng: Khó thư giãn để vào giấc, đau cơ khớp gây khó ngủ.
• Mệt mỏi kiệt sức: Mệt mỏi kéo dài nhiều tuần, không cải thiện dù đã ngủ đủ.
• Thân nhiệt: Luôn cảm thấy lạnh, da khô, mặt sưng.
• Thể chất: Tăng cân không rõ nguyên nhân, táo bón, giọng khàn.

Hướng điều trị mất ngủ do tuyến giáp

Để cải thiện tình trạng mất ngủ do tuyến giáp, điều quan trọng nhất là kiểm soát tốt bệnh lý nền như cường giáp hoặc suy giáp. Khi nồng độ hormone tuyến giáp dần ổn định, các triệu chứng khó ngủ, ngủ chập chờn hay tỉnh giấc giữa đêm cũng sẽ được cải thiện đáng kể.

1. Điều trị cường giáp

Với người bị cường giáp, bác sĩ thường chỉ định thuốc kháng giáp nhằm hạn chế tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone. Hai loại thuốc được sử dụng phổ biến là methimazole và propylthiouracil. Sau vài tuần đến vài tháng điều trị, các triệu chứng như hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu hay mất ngủ do tuyến giáp thường sẽ giảm dần.

Thời gian điều trị bằng thuốc kháng giáp thường kéo dài từ 1–1,5 năm tùy tình trạng bệnh. Trong quá trình đó, người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi nồng độ hormone và điều chỉnh liều dùng phù hợp. Ngoài ra, bác sĩ có thể kê thêm thuốc chẹn beta nhằm hỗ trợ giảm run tay, đánh trống ngực hoặc cảm giác bồn chồn khiến người bệnh khó ngủ.

Trong một số trường hợp, liệu pháp iốt phóng xạ có thể được áp dụng để làm giảm hoạt động của tuyến giáp. Phương pháp này giúp cải thiện triệu chứng sau vài tháng nhưng cũng có khả năng khiến tuyến giáp hoạt động kém dần theo thời gian. Khi đó, người bệnh có thể cần bổ sung hormone tuyến giáp lâu dài.

Nếu cường giáp tiến triển nặng hoặc không đáp ứng điều trị nội khoa, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp. Sau phẫu thuật, người bệnh thường phải sử dụng thuốc thay thế hormone tuyến giáp suốt đời để duy trì hoạt động bình thường của cơ thể.

2. Điều trị suy giáp

Đối với suy giáp, phương pháp điều trị chính là bổ sung hormone tuyến giáp bằng thuốc levothyroxine. Loại thuốc này giúp thay thế lượng hormone mà tuyến giáp không thể sản xuất đủ, từ đó cải thiện các triệu chứng như mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.

Levothyroxine thường được uống vào buổi sáng khi bụng đói để cơ thể hấp thu tốt hơn. Khi dùng thuốc đều đặn theo chỉ định, nồng độ hormone sẽ dần ổn định và chất lượng giấc ngủ cũng được cải thiện theo thời gian. Phần lớn người bệnh suy giáp cần duy trì điều trị lâu dài để kiểm soát bệnh hiệu quả.

Có thể điều trị mất ngủ do tuyến giáp bằng thuốc 

3. Những biện pháp hỗ trợ cải thiện giấc ngủ

Bên cạnh việc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, người bị mất ngủ do tuyến giáp cũng nên điều chỉnh lối sống để nâng cao chất lượng giấc ngủ:

• Điều chỉnh nhiệt độ phòng phù hợp: Người bị cường giáp thường dễ nóng, đổ mồ hôi đêm trong khi người suy giáp lại nhạy cảm với lạnh. Vì vậy, duy trì nhiệt độ phòng ngủ dễ chịu sẽ giúp cơ thể thư giãn và ngủ ngon hơn.
• Duy trì thói quen ngủ khoa học: Nên đi ngủ và thức dậy vào cùng khung giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần. Hạn chế dùng điện thoại, máy tính trước khi ngủ và ưu tiên các hoạt động thư giãn như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thiền.
• Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý: Người mắc bệnh tuyến giáp cần chú ý lượng iốt trong khẩu phần ăn vì thiếu hoặc thừa iốt đều có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Đồng thời nên hạn chế caffeine, rượu bia và các chất kích thích vì chúng dễ làm giấc ngủ bị gián đoạn.
• Hỗ trợ tăng cường sức khỏe thần kinh: Một số người có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ não bộ như Blueberry và Ginkgo Biloba nhằm góp phần bảo vệ tế bào thần kinh, hỗ trợ tuần hoàn não và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Nếu tình trạng khó ngủ kéo dài dù đã điều trị tuyến giáp, người bệnh nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và có hướng can thiệp phù hợp hơn.

Khi nào cần khám bác sĩ?

Tình trạng mất ngủ do tuyến giáp không nên kéo dài quá lâu vì nó sẽ dẫn đến suy nhược cơ thể nghiêm trọng. Bạn cần đến gặp bác sĩ nội tiết ngay nếu:

• Mất ngủ kéo dài trên 3 tuần và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất công việc.
• Có các dấu hiệu nguy hiểm như: Đánh trống ngực liên hồi, sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, hoặc cổ sưng to bất thường.
• Đang điều trị bệnh lý tuyến giáp nhưng tình trạng khó ngủ trở nên tồi tệ hơn.

Việc xét nghiệm máu (kiểm tra chỉ số TSH, FT3, FT4) và siêu âm tuyến giáp là cách duy nhất để xác định chính xác liệu mất ngủ có phải do nguyên nhân nội tiết hay không.

Xem thêm: 

Mất ngủ do rối loạn nội tiết là gì? Ảnh hưởng sức khỏe ra sao?
Mất ngủ khó thở là bệnh gì? Nguyên nhân và cách xử lý
Ăn kiêng có ảnh hưởng đến giấc ngủ? Cách ăn đúng khoa học
Tại sao ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi? Cách cải thiện bền vững

Một số câu hỏi thường gặp 

1. Cường giáp có gây mất ngủ không?

Có. Cường giáp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất ngủ. Lượng hormone dư thừa hoạt động như một chất kích thích mạnh, khiến cơ thể luôn trong trạng thái chiến đấu hoặc bỏ chạy, làm tim đập nhanh và não bộ không thể thư giãn để vào giấc ngủ.

2. Suy giáp có khiến ngủ kém không?

Có. Mặc dù người suy giáp thường cảm thấy buồn ngủ ban ngày, nhưng ban đêm họ lại có chất lượng giấc ngủ rất kém. Các vấn đề như ngưng thở khi ngủ, đau cơ và cảm giác lạnh khiến giấc ngủ bị gián đoạn liên tục.

3. Điều trị tuyến giáp xong có hết mất ngủ không?

Đa số là có. Một khi nồng độ hormone được kiểm soát tốt, các triệu chứng gây khó ngủ sẽ dần biến mất. Tuy nhiên, nếu mất ngủ đã trở thành mãn tính (do thói quen), bạn có thể cần thêm thời gian để điều chỉnh lại nhịp sinh học.

4. Thuốc tuyến giáp có làm khó ngủ không?

Một số trường hợp sử dụng thuốc bổ sung hormone (như Levothyroxine) quá liều có thể gây ra các triệu chứng giống cường giáp, dẫn đến khó ngủ. Nếu bạn nghi ngờ mất ngủ do tuyến giáp liên quan đến thuốc, hãy liên hệ bác sĩ để điều chỉnh liều lượng phù hợp, tránh tự ý bỏ thuốc.

Kết luận 

Mất ngủ do tuyến giáp là tình trạng thường gặp ở người bị cường giáp hoặc suy giáp. Rối loạn hormone tuyến giáp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh, nhịp sinh học và chất lượng giấc ngủ, khiến người bệnh khó ngủ, ngủ không sâu hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc phát hiện sớm nguyên nhân và điều trị đúng bệnh lý tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong cải thiện giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Nếu tình trạng mất ngủ do tuyến giáp kéo dài hoặc đi kèm nhiều dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Bạn quan tâm đến rối loạn giấc ngủ và các giải pháp cải thiện giấc ngủ? Hãy tham khảo Fanpage Thuochuongthan để khám phá thêm nhiều nội dung hữu ích.