Carbidopa: Thuốc hỗ trợ tăng hiệu quả điều trị Parkinson

Mô tả thuốc Carbidopa

Carbidopa (Lodosyn) là một loại thuốc được dùng cho những người bị bệnh Parkinson để ức chế sự chuyển hóa ngoại vi của levodopa. Đặc tính này có ý nghĩa ở chỗ nó cho phép một tỷ lệ lớn levodopa được sử dụng vượt qua hàng rào máu não để có tác dụng lên hệ thần kinh trung ương, thay vì bị chuyển hóa ở ngoại vi thành những chất không thể vượt qua hàng rào máu não.

Carbidopa là một chất ức chế quá trình decacboxyl hóa axit amin thơm, là một hợp chất tinh thể, màu trắng, ít tan trong nước, có trọng lượng phân tử là 244,3.

Carbidopa được chỉ định về mặt hóa học là N-amino-α-metyl-3-hydroxy-L-tyrosine monohydrate. Công thức thực nghiệm của nó là C10H14N2O4 H2O.

Điều chế sản xuất Carbidopa
Quá trình tổng hợp bắt đầu bằng phản ứng Strecker biến đổi bằng cách sử dụng hydrazine và kali xyanua trên aryl metan để tạo ra 2. Sau đó được thủy phân bằng HCl lạnh để tạo ra carboxamide 3. Thủy phân mạnh hơn với 48% HBr phân cắt liên kết amide và nhóm aryl ether để sản xuất carbidopa.

Cơ chế hoạt động Carbidopa

• Khi kết hợp levodopa với carbidopa ức chế sự chuyển đổi ngoại biên của levodopa thành dopamine và khử carboxyl của oxitriptan thành serotonin bằng decarboxylase thơm L-amino acid.
• Điều này dẫn đến tăng lượng levodopa và oxitriptan có sẵn để vận chuyển đến CNS. Carbidopa cũng ức chế chuyển hóa levodopa trong đường tiêu hóa, do đó, làm tăng khả dụng sinh học của levodopa.
• Levodopa biến đổi thành dopamine trong não, giúp kiểm soát chuyển động. Carbidopa ngăn chặn sự phân hủy levodopa trong máu để nhiều levodopa có thể đi vào não hơn.
• Carbidopa cũng có thể làm giảm một số tác dụng phụ của levodopa lên thần kinh trung ương như buồn nôn và nôn.

Xem thêm các sản phẩm có chứa Clomipramine  TẠI ĐÂY!

Chỉ định

• Điều trị triệu chứng vận động ở người mắc Parkinson.
• Carbidopa được thêm vào công thức Levodopa để làm giảm sự chuyển đổi L-dopa thành dopamin ở ngoại biên, giảm tác dụng phụ ở đường tiêu hóa và tăng khả dụng sinh học của Levodopa trong hệ thần kinh trung ương.

Liều lượng & cách dùng

Carbidopa được sử dụng bằng đường uống, sự liên quan đến bữa ăn tùy theo ý kiến của bác sĩ điều trị. Tuy nhiên có thể nhớ một số thời điểm dùng thuốc liên quan dạng thuốc được bào chế như sau:

Viên nén dạng uống tan rã: Thông thường dùng ba hoặc bốn lần một ngày.

Viên giải phóng kéo dài: Thường được dùng hai đến bốn lần một ngày.

Viên nang giải phóng kéo dài: Thường được dùng ba đến năm lần một ngày.

Hỗn dịch: Thường được dùng vào buổi sáng (tiêm truyền trong 10 đến 30 phút) và sau đó là một liều liên tục (tiêm truyền trong 16 giờ), với các liều bổ sung được đưa ra không quá một lần mỗi 2 giờ khi cần thiết để kiểm soát tình trạng các triệu chứng.

Không dùng nhiều hơn hoặc ít hơn hoặc uống thường xuyên hơn so với quy định của bác sĩ.

Hoạt chất Carbidopa có trong thuốc Stalevo 100mg /25mg /200mg Novartis

Quá liều

Xử trí quá liều cấp tính carbidopa - levodopa về cơ bản giống như điều trị quá liều cấp tính levodopa; tuy nhiên pyridoxin không làm mất tác dụng của chế phẩm này.

Có thể dùng những biện pháp hỗ trợ chung, cùng với rửa dạ dày ngay nếu uống chưa lâu. Cần truyền dịch tĩnh mạch một cách thận trọng và duy trì thông khí thích hợp. Cần theo dõi điện tâm đồ và quan sát người bệnh cẩn thận về loạn nhịp tim; nếu cần thiết, phải dùng liệu pháp chống loạn nhịp thích hợp.

Phải xem xét khả năng người bệnh có thể đã dùng những thuốc khác cùng với viên nén carbidopa - levodopa. Không biết rõ giá trị của thẩm tách khi quá liều carbidopa - levodopa.

Chống chỉ định

• Riêng Carbidopa có ít chống chỉ định. Tuy nhiên, vì thuốc luôn được sử dụng kết hợp với Levodopa nên nó có chung những rủi ro.
• Do dữ liệu còn hạn chế nên không nên sử dụng Carbidopa ở những người dưới 18 tuổi và nên tránh sử dụng trong thai kỳ.
• Chống chỉ định dùng viên nang Carbidopa/Levodopa cùng với thuốc ức chế monoamine oxidase không chọn lọc do nguy cơ tăng huyết áp. Chúng bao gồm nhưng không giới hạn ở phenelzine, isocarboxazid và tranylcypromine.

Tác dụng phụ

Làm sai kết quả của một số xét nghiệm: Nồng độ iod gắn với protein tăng; nồng độ acid uric trong máu và trong nước tiểu tăng (đo bằng sắc kế); phản ứng dương tính giả khi định tính glucose niệu (phương pháp sulfat đồng); phản ứng âm tính giả định tính glucose niệu (phương pháp dùng glucose oxidase); phản ứng dương tính giả định tính ceton niệu (phương pháp dùng natri nitroprussid); nồng độ catecholamin niệu cao (phương pháp Hingerty).

Thường gặp, ADR > 1/100

Thần kinh trung ương: Lo âu, lú lẫn, trạng thái kích thích, trầm cảm, mất trí nhớ, mất ngủ, mệt mỏi, ảo giác, mất điều phối, rối loạn trương lực, loạn động.

Tim mạch: Hạ huyết áp thế đứng, hồi hộp, loạn nhịp tim.

Tiêu hóa: Buồn nôn, nôn, chảy máu đường tiêu hóa, nuốt khó.

Mắt: Mờ mắt.

Ít gặp, 1/1000 < ADR < 1/100

Tiêu hóa: Loét tá tràng.

Hô hấp: Thở nhanh, nhịp thở bất thường, chảy nước mũi.

Tiết niệu: Bí tiểu tiện, đái rắt, nước tiểu đục.

Mắt: Nhìn mở, nhìn một thành hai, giãn hoặc co đồng tử.

Máu: Giảm bạch cầu, thiếu máu tan huyết hoặc không tan huyết

Thần kinh - cơ: Nhức đầu, chuột rút, yếu cơ, nhiều mồ hôi, da và răng đen, tăng hoặc giảm cân, phù, rụng tóc, cương cứng dương vật, chảy máu sau mãn kinh.

Hướng dẫn cách xử trí ADR

Khi xảy ra loạn động, cần giảm liều.

Ở những người có tiền sử nhồi máu cơ tim, có di chứng loạn nhịp nhĩ, nút hoặc thất, phải theo dõi đặc biệt cẩn thận chức năng tim trong thời gian điều chỉnh liều lượng ban đầu, cần có phương tiện dự phòng và điều trị tăng cường về tim.

Tương tác thuốc

Sử dụng Carbidopa/Levodopa cùng với thuốc ức chế MAO-B chọn lọc và một số thuốc hạ huyết áp có nguy cơ hạ huyết áp tư thế và cần được theo dõi thích hợp. cần ngừng dùng chất ức chế IMAO trước khi điều trị ít nhất 2 tuần.

Sử dụng đồng thời với thuốc chống trầm cảm ba vòng có thể có liên quan đến tăng huyết áp và rối loạn vận động.

Dược lực học

Carbidopa khan là đồng phân khan, Levorotatory của một dẫn xuất hydrazine tổng hợp của chất dẫn truyền thần kinh Dopamine. Carbidopa, một chất ức chế dopa decarboxylase ngoại biên, được sử dụng như một chất bổ sung với Levodopa để ngăn ngừa sự thoái hóa Levodopa thành Dopamine trong mô ngoại bào, do đó làm giảm tác dụng phụ ngoại biên của Levodopa. Carbidopa không xuyên qua hàng rào máu não; do đó, nó không can thiệp vào quá trình chuyển hóa Levodopa của hệ thần kinh trung ương thành chất dẫn truyền thần kinh hoạt động Dopamine, chất này ở nồng độ cao trong não, có tác dụng chống bệnh Parkinson. Carbidopa được chỉ định sử dụng kết hợp với Levodopa (L-dopa) để điều trị các triệu chứng vận động gặp phải trong bệnh Parkinson, bệnh Parkinson sau viêm não và các triệu chứng bệnh Parkinson do nhiễm độc carbon monoxide hoặc Mangan.

Động lực học

Hấp thu: Carbidopa có Sinh khả dụng 58%. Carbidopa đạt nồng độ tối đa 0,085mcg/ml sau 143 phút.

Phân bố: Carbidopa có Thể tích phân bố 3,6L/kg. Carbidopa đi vào nhiều mô, trừ não. Carbidopa được tìm thấy trong ruột non, phổi, thận, gan sau 1 giờ. 76% liên kết với protein huyêt stuowng.

Chuyển hóa: Qua gan.

Thải trừ: Carbidopa có nửa đời thải trừ 107 phút. Carbidopa đào thải 66% qua nước tiểu, 11% trong phân. Carbidopa có đột hanh thải 51,7L/giờ khi dùng cùng Levodopa.

Thuốc Syndopa 275 Sun Pharma điều trị triệu chứng bệnh Parkinson

Lưu ý khi sử dụng

Khi dùng carbidopa - levodopa, cần đánh giá định kỳ chức năng gan, tạo máu, tim mạch và thận trọng khi điều trị lâu dài.

Khi người bệnh đang dùng levodopa, phải ngừng dùng thuốc này ít nhất 8 giờ trước khi bắt đầu điều trị với carbidopa - levodopa. Phải dùng thay thế carbidopa - levodopa với liều khoảng 25 % liều levodopa dùng trước đó.

Cũng như levodopa, chế phẩm kết hợp này có thể gây những động tác không hữu ý và rối loạn tâm thần, có thể do tăng dopamin ở não sau khi dùng levodopa.

Phải thận trọng khi sử dụng levodopa cũng như với chế phẩm kết hợp cho những người có tiền sử nhồi máu cơ tim, có di chứng loạn nhịp nhĩ, nút hoặc thất.

Phải theo dõi cẩn thận tất cả người bệnh về sự xuất hiện trầm cảm kèm theo xu hướng tự sát. Cần điều trị thận trọng những người có tiền sử loạn thần hoặc đang loạn thần.

Carbidopa cho phép đưa nhiều levodopa hơn tới não; vì vậy, chứng loạn động do tăng dopamine có thể xảy ra sớm hơn với những liều carbidopa - levodopa thấp hơn so với levodopa.

Phải thận trọng khi dùng carbidopa - levodopa cho người có bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi nặng, hen phế quản, bệnh thận, gan hoặc nội tiết.

Cũng như với levodopa, khi dùng chế phẩm kết hợp này có thể xảy ra chảy máu đường tiêu hóa ở những người bệnh có tiền sử loét dạ dày, tá tràng.

Đã có báo cáo về hội chứng an thần kinh ác tính gồm co cứng cơ, tăng thân nhiệt, rối loạn tâm thần và tăng creatine phosphokinase huyết thanh khi ngừng đột ngột những thuốc chống Parkinson.

Vì hội chứng cai thuốc có thể xảy ra, phải theo dõi cẩn thận người bệnh khi giảm đột ngột liều lượng hoặc ngừng dùng carbidopa - levodopa, đặc biệt khi người bệnh đang dùng thuốc an thần.

Dùng thuốc vào các bữa ăn có thể gây cản trở hoặc làm giảm rối loạn tiêu hóa.

Bảo quản

• Bảo quản nơi khô thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao.
• Để xa tầm tay trẻ em.