Vì sao mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức? Khắc phục thế nào?

Mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức là tình trạng nhiều người gặp phải nhưng thường chủ quan bỏ qua. Ban đêm khó ngủ, ngủ không sâu giấc khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào ban ngày, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tinh thần và hiệu suất làm việc. Vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng này và làm sao để cải thiện hiệu quả? Hãy cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức là gì?

Mất ngủ là tình trạng rối loạn giấc ngủ khá phổ biến, khiến người bệnh khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn, dễ thức giấc giữa đêm hoặc tỉnh dậy quá sớm nhưng không thể ngủ lại. Dù đã nằm nghỉ đủ thời gian, cơ thể vẫn cảm thấy uể oải, thiếu sức sống và khó phục hồi năng lượng sau khi thức dậy. Đây cũng là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức ở nhiều người hiện nay.

Ngược lại, buồn ngủ ban ngày quá mức là trạng thái cơ thể luôn trong cảm giác lơ mơ, thiếu tỉnh táo, dễ ngủ gật khi học tập, làm việc hoặc thậm chí trong lúc đang sinh hoạt bình thường. Người gặp tình trạng này thường khó tập trung, giảm hiệu suất công việc và dễ cáu gắt do não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ vào ban đêm.

Khi mất ngủ kéo dài đi kèm cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ liên tục vào ban ngày, đây có thể là dấu hiệu cho thấy chất lượng giấc ngủ đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nếu không cải thiện sớm, mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất, tinh thần cũng như chất lượng cuộc sống hằng ngày.

Mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức thường là dấu hiệu của việc cơ thể bị kiệt sức 

Vì sao mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức?

Tình trạng mất ngủ vào ban đêm nhưng lại luôn cảm thấy uể oải, buồn ngủ vào ban ngày có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc xác định đúng yếu tố gây ảnh hưởng sẽ giúp cải thiện giấc ngủ hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ mệt mỏi kéo dài.

1. Các bệnh lý ảnh hưởng đến giấc ngủ

Một số vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cũng có liên quan mật thiết đến tình trạng mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức. Trong đó, các rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên hoặc rối loạn nhịp sinh học có thể khiến người bệnh ngủ không sâu giấc và thường xuyên tỉnh dậy vào ban đêm.

Nhiều bệnh lý nội khoa khác cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nghỉ ngơi như tiểu đường, cường giáp, bệnh tim mạch hay trào ngược dạ dày thực quản. Những tình trạng này có thể gây khó chịu về đêm, khiến giấc ngủ bị gián đoạn liên tục.

Không chỉ vậy, các vấn đề tâm lý như rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực thường đi kèm cảm giác mất ngủ kéo dài, dẫn đến cơ thể kiệt sức và luôn trong trạng thái buồn ngủ vào ban ngày.

2. Thói quen sinh hoạt và yếu tố tâm lý

Nhiều người gặp phải tình trạng mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức do duy trì lối sống thiếu khoa học trong thời gian dài. Việc thức khuya thường xuyên, ngủ không đủ giấc hoặc thay đổi giờ ngủ liên tục khiến đồng hồ sinh học bị rối loạn, làm cơ thể khó nghỉ ngơi trọn vẹn.

Bên cạnh đó, sử dụng quá nhiều cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc thuốc lá vào buổi tối cũng có thể kích thích hệ thần kinh, khiến não bộ khó thư giãn và gây ngủ chập chờn. Khi chất lượng giấc ngủ suy giảm, cơ thể sẽ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào hôm sau.

Áp lực công việc, học tập hay căng thẳng kéo dài cũng là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người khó đi vào giấc ngủ. Não bộ hoạt động liên tục trong trạng thái lo âu không chỉ gây khó ngủ mà còn khiến giấc ngủ nông, dễ tỉnh giấc giữa đêm.

Ngoài ra, môi trường nghỉ ngơi không phù hợp như phòng quá sáng, nhiều tiếng ồn, nhiệt độ khó chịu hoặc sử dụng điện thoại trước khi ngủ cũng có thể làm tăng nguy cơ mất ngủ kéo dài.

Thức khuya thường xuyên cũng là thói quen dẫn đến việc mất ngủ và buồn ngủ ban ngày 

3. Tác dụng phụ của thuốc điều trị

Một số loại thuốc sử dụng trong điều trị bệnh cũng có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ. Chẳng hạn, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu đôi khi gây khó ngủ, ngủ không sâu hoặc khiến người bệnh phải thức dậy nhiều lần trong đêm.

Nếu tình trạng này kéo dài mà không được điều chỉnh phù hợp, người dùng thuốc rất dễ gặp rối loạn giấc ngủ mạn tính, kéo theo cảm giác mệt mỏi và thiếu tỉnh táo vào ban ngày.

4. Tuổi tác làm tăng nguy cơ mất ngủ

Người lớn tuổi thường có nguy cơ bị mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức cao hơn so với người trẻ. Nguyên nhân là do quá trình lão hóa tự nhiên khiến thời gian ngủ sâu giảm dần, cơ thể dễ tỉnh giấc và khó ngủ lại.

Ngoài ra, người cao tuổi cũng dễ mắc các bệnh lý như đau nhức xương khớp, tim mạch hoặc hô hấp, từ đó ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức ảnh hưởng thế nào?

Tình trạng mất ngủ kéo dài không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống hằng ngày. Khi giấc ngủ không được đảm bảo, cơ thể khó có thời gian phục hồi và tái tạo năng lượng cần thiết.

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc thường xuyên thiếu ngủ có thể liên quan đến nguy cơ gia tăng các vấn đề sức khỏe như tim mạch, béo phì, đái tháo đường và rối loạn chuyển hóa. Ngoài ra, giấc ngủ kém chất lượng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ suy nhược hơn.

Bên cạnh ảnh hưởng về thể chất, mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức còn gây tác động lớn đến tâm trạng và cảm xúc. Người thiếu ngủ thường dễ căng thẳng, nóng nảy, khó kiểm soát cảm xúc và trở nên nhạy cảm hơn trong giao tiếp hằng ngày. Điều này có thể làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ trong gia đình, công việc và cuộc sống xã hội.

Nếu kéo dài trong thời gian dài, tình trạng này còn làm suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và tư duy. Một số trường hợp có nguy cơ cao gặp các vấn đề tâm lý như lo âu hoặc trầm cảm do cơ thể và não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ.

Ngoài ra, cảm giác buồn ngủ liên tục vào ban ngày khiến hiệu suất học tập và làm việc giảm rõ rệt. Người bệnh dễ mất tập trung, phản xạ chậm, tăng nguy cơ mắc sai sót trong công việc hoặc gặp tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc.

Khi cơ thể luôn ở trạng thái thiếu năng lượng, người bệnh cũng dễ cảm thấy kiệt sức, uể oải và không còn hứng thú với các hoạt động thường ngày. Về lâu dài, mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức có thể làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống và sức khỏe tổng thể.

Cách khắc phục mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức

Để cải thiện tình trạng mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức, người bệnh cần kết hợp điều chỉnh lối sống, chăm sóc giấc ngủ đúng cách và điều trị nguyên nhân gây bệnh nếu có. Việc thay đổi sớm sẽ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, ngủ ngon hơn và hạn chế cảm giác mệt mỏi kéo dài vào ban ngày.

1. Thực hiện vệ sinh giấc ngủ đúng cách

Vệ sinh giấc ngủ là thói quen quan trọng giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ và ngủ sâu hơn. Trước giờ ngủ khoảng 1 tiếng, bạn nên hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử vì ánh sáng xanh có thể làm rối loạn hormone melatonin tự nhiên.

Ngoài ra, không nên ăn quá no vào buổi tối hoặc dùng nhiều đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ trước khi ngủ vì dễ gây đầy bụng, khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng nghỉ ngơi.

Để cơ thể thư giãn hơn, bạn có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc ngâm chân nước ấm trước khi đi ngủ. Những thói quen nhỏ này sẽ giúp tinh thần ổn định và hỗ trợ cải thiện mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức hiệu quả hơn.

Có thể đọc sách trước khi ngủ để thư giãn giúp ngủ ngon hơn 

2. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày

Xây dựng lối sống khoa học là bước quan trọng giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ một cách tự nhiên. Bạn nên duy trì giờ ngủ và giờ thức dậy cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần, để ổn định đồng hồ sinh học của cơ thể.

Ngoài ra, cần hạn chế sử dụng cà phê, trà đặc, rượu bia hoặc thuốc lá vào buổi tối vì những chất này có thể kích thích thần kinh, khiến bạn khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Một không gian nghỉ ngơi yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ và nhiệt độ dễ chịu cũng sẽ giúp cơ thể thư giãn tốt hơn trước khi ngủ.

Bên cạnh đó, các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, thiền hoặc tập hít thở sâu có thể hỗ trợ giảm căng thẳng, giúp tinh thần thư thái và cải thiện tình trạng mất ngủ hiệu quả hơn.

3. Điều trị các bệnh lý liên quan

Trong nhiều trường hợp, mất ngủ kéo dài là hậu quả của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Vì vậy, việc điều trị đúng nguyên nhân sẽ giúp cải thiện giấc ngủ rõ rệt.

Với người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máy CPAP nhằm giữ đường thở thông thoáng trong lúc ngủ, từ đó hạn chế tình trạng tỉnh giấc giữa đêm.

Nếu bị hội chứng chân không yên, thuốc điều trị có thể giúp giảm cảm giác bứt rứt, khó chịu ở chân vào ban đêm và hỗ trợ ngủ ngon hơn.

Ngoài ra, việc kiểm soát tốt các bệnh lý như tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch hoặc trào ngược dạ dày cũng góp phần hạn chế các triệu chứng gây gián đoạn giấc ngủ.

Đối với những người bị căng thẳng kéo dài, lo âu hoặc trầm cảm, liệu pháp tâm lý và liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) có thể giúp cải thiện cảm xúc, giảm áp lực tinh thần và xây dựng thói quen ngủ lành mạnh hơn.

4. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ

Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hỗ trợ giấc ngủ hoặc thuốc an thần trong thời gian ngắn để giúp người bệnh ổn định giấc ngủ.

Ngoài ra, melatonin cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ điều hòa nhịp sinh học ở một số đối tượng nhất định. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc ngủ kéo dài vì có nguy cơ gây phụ thuộc thuốc và khiến tình trạng rối loạn giấc ngủ trở nên nghiêm trọng hơn.

Xem thêm: 

Cách vệ sinh giấc ngủ đúng cách để cải thiện chất lượng ngủ
Thức đêm ngủ ngày có sao không? Tác hại bạn cần biết
Mất ngủ trắng đêm là gì? Làm gì để cơ thể nhanh hồi phục?
Thức trắng 1 đêm có sao không? Tác hại bạn cần biết

Kết luận

Mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống. Tình trạng này có thể xuất phát từ căng thẳng, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học hoặc các bệnh lý tiềm ẩn. Việc điều chỉnh lối sống, xây dựng thói quen ngủ lành mạnh và kiểm tra sức khỏe khi cần thiết sẽ giúp cải thiện hiệu quả tình trạng mất ngủ và buồn ngủ ban ngày quá mức.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề rối loạn giấc ngủ và mẹo giúp ngủ ngon hơn, có thể ghé Fanpage Thuochuongthan để xem thêm nhiều bài viết mới.