Rối loạn tâm thần do cần sa: Hệ lụy nguy hiểm thế nào?

Rối loạn tâm thần do cần sa là tình trạng người sử dụng cần sa bị hoang tưởng, ảo giác, rối loạn hành vi và mất kiểm soát nhận thức, đây là một hệ quả có thật và tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng. Không chỉ xuất hiện ở người dùng lâu năm, loạn thần do cần sa còn có thể xảy ra ngay cả khi mới sử dụng hoặc dùng liều cao. Bài viết dưới đây, Thuốc Hướng Thần sẽ giúp bạn hiểu rõ dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và mức độ nguy hiểm của tình trạng này. 

Rối loạn tâm thần do cần sa là gì?

Loạn thần do cần sa là một dạng rối loạn tâm thần do cần sa gây ra khi việc sử dụng chất này làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của não bộ. Nhiều nghiên cứu, trong đó có các phân tích từ giới chuyên môn tại Canada, cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc dùng cần sa và sự xuất hiện của các triệu chứng loạn thần.

Người gặp tình trạng này thường có những biểu hiện điển hình như ảo giác (nghe, nhìn thấy những thứ không có thật), hoang tưởng, rối loạn cảm xúc, cùng với sự thay đổi bất thường về hành vi. Đây là những dấu hiệu cảnh báo sớm của rối loạn tâm thần do cần sa mà người dùng dễ bỏ qua.

Rối loạn tâm thần do cần sa là tình trạng rối loạn tâm thần do sử dụng chất này 

Không chỉ dừng lại ở loạn thần, việc sử dụng cần sa còn có thể kéo theo nhiều vấn đề khác như lo âu kéo dài, trầm cảm hoặc thậm chí là lệ thuộc chất. Nguy cơ mắc rối loạn tâm thần do cần sa sẽ khác nhau tùy vào độ tuổi bắt đầu sử dụng, tần suất và liều lượng tiêu thụ, cũng như yếu tố cơ địa của từng người.

Hiểu đúng về loạn thần do cần sa là bước quan trọng để phòng tránh và can thiệp kịp thời, hạn chế những hệ lụy nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần và chất lượng cuộc sống.

Các triệu chứng nhận biết loạn thần do cần sa

Người mắc rối loạn tâm thần do cần sa thường xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường về nhận thức, cảm xúc và hành vi. Những dấu hiệu này có thể âm thầm khởi phát nhưng cũng có khi bùng phát dữ dội trong thời gian ngắn.

Một trong những biểu hiện phổ biến là tình trạng suy giảm trí nhớ, đi kèm với các suy nghĩ sai lệch như luôn cảm thấy bị theo dõi, hãm hại dù không có căn cứ. Bên cạnh đó, người bệnh dễ rơi vào trạng thái cảm xúc thất thường, lúc hưng phấn, lúc cáu gắt hoặc kích động mà không rõ nguyên nhân.

Ngoài ra, rối loạn tâm thần do cần sa còn khiến người bệnh trải qua các ảo giác đa dạng, chẳng hạn như nhìn thấy hình ảnh không có thật, nghe âm thanh lạ, thậm chí cảm nhận mùi hoặc cảm giác không tồn tại trong thực tế. Những trải nghiệm này thường khiến họ hoang mang, mất kiểm soát hành vi.

Ở mức độ nặng hơn, các triệu chứng có thể tương đồng với những rối loạn tâm thần nghiêm trọng như tâm thần phân liệt hoặc rối loạn khí sắc. Điều này làm tăng nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tinh thần nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Tại sao cần sa lại gây ra loạn thần?

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến rối loạn tâm thần do cần sa là việc sử dụng chất này, đặc biệt khi dùng với tần suất cao hoặc liều lượng lớn. Tuy nhiên, trên thực tế, sự khởi phát các triệu chứng loạn thần không chỉ đơn thuần đến từ cần sa mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.

Một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ gồm có tiền sử gia đình liên quan đến nghiện chất hoặc bệnh lý tâm thần, yếu tố di truyền, cũng như các rối loạn tâm thần chưa được phát hiện và điều trị. Ngoài ra, việc sử dụng đồng thời nhiều chất kích thích khác, sống trong môi trường có nhiều người dùng cần sa, hoặc từng trải qua sang chấn tâm lý, áp lực kéo dài cũng có thể góp phần thúc đẩy rối loạn tâm thần do cần sa xuất hiện.

Đáng chú ý, những người vốn đã có nền tảng tâm lý dễ tổn thương hoặc đang mắc các bệnh lý tâm thần tiềm ẩn sẽ có nguy cơ cao hơn khi sử dụng cần sa. Trong nhiều trường hợp, việc dùng cần sa có thể làm bộc lộ hoặc làm trầm trọng thêm các rối loạn này, đặc biệt là những tình trạng liên quan đến triệu chứng loạn thần.

Ở chiều ngược lại, người đã từng trải qua rối loạn tâm thần do cần sa cũng có khả năng cao đang mang sẵn một bệnh lý tâm thần tiềm ẩn nhưng chưa được chẩn đoán. Điều này cho thấy mối liên hệ hai chiều phức tạp giữa cần sa và sức khỏe tâm thần, đòi hỏi sự thận trọng và theo dõi kỹ lưỡng.

Hệ lụy nguy hiểm của rối loạn tâm thần do cần sa

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy rối loạn tâm thần do cần sa không chỉ là vấn đề tạm thời mà có thể để lại hậu quả lâu dài. Một số nghiên cứu quốc tế, trong đó có công bố trên tạp chí The Lancet, đã cảnh báo rằng mức độ ảnh hưởng của cần sa đến sức khỏe tâm thần có thể nghiêm trọng hơn nhiều người vẫn nghĩ. Thậm chí, một tỷ lệ đáng kể các trường hợp tâm thần phân liệt có thể đã không xảy ra nếu người bệnh chưa từng sử dụng cần sa.

Không dừng lại ở đó, rối loạn tâm thần do cần sa còn kéo theo hàng loạt hệ lụy trực tiếp và gián tiếp, ảnh hưởng đến cá nhân, gia đình và cả xã hội.

1. Gia tăng nguy cơ sử dụng các chất gây nghiện khác

Cần sa thường được xem như chất dẫn đường, đặc biệt ở thanh thiếu niên. Khi đã quen với cảm giác do cần sa mang lại, người dùng dễ có xu hướng thử nghiệm thêm các chất mạnh hơn như heroin hoặc các loại ma túy tổng hợp, làm tăng nguy cơ lệ thuộc và tổn hại sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Tác hại của loạn thần do cần sa là gia tăng nguy cơ sử dụng chất gây nghiện khác 

2. Ảnh hưởng đến vận động và khả năng tập trung

Người gặp tình trạng này thường bị giảm khả năng phối hợp vận động, phản xạ chậm và khó duy trì sự tập trung. Đồng thời, trí nhớ ngắn hạn cũng suy giảm đáng kể. Những yếu tố này khiến họ dễ gặp khó khăn trong học tập, công việc, thậm chí làm tăng nguy cơ bỏ học hoặc thất nghiệp.

3. Nguy cơ tiến triển thành rối loạn tâm thần nghiêm trọng

Một hậu quả đặc biệt đáng lo ngại là khả năng tiến triển thành các bệnh lý tâm thần mạn tính như tâm thần phân liệt. Những người đã từng trải qua rối loạn tâm thần do cần sa thường có xu hướng tiếp tục sử dụng với liều cao hơn, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương não bộ và dẫn đến các rối loạn kéo dài, khó hồi phục.

4. Suy giảm nhận thức và trí tuệ

Một trong những tác động rõ rệt của rối loạn tâm thần do cần sa là làm giảm khả năng tư duy, ghi nhớ và xử lý thông tin. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào độ tuổi bắt đầu sử dụng và thời gian sử dụng kéo dài bao lâu. Đáng lo ngại, nếu dùng cần sa từ sớm khi não bộ còn đang phát triển, chỉ số IQ có thể bị suy giảm lâu dài và khó phục hồi ngay cả khi đã ngừng sử dụng.

5. Gia tăng nguy cơ hành vi nguy hiểm ở người trẻ

Ở lứa tuổi vị thành niên, rối loạn tâm thần do cần sa có thể khiến người dùng trở nên thờ ơ, mất kiểm soát hành vi và dễ gặp tai nạn trong sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc sử dụng cần sa với các suy nghĩ tiêu cực và hành vi tự gây hại ở người trẻ, cho thấy mức độ rủi ro đáng báo động.

Cách xử lý khi có dấu hiệu loạn thần do cần sa

Khi đối mặt với một người đang trong cơn loạn thần do cần sa, việc bình tĩnh và xử lý đúng cách có thể bảo vệ tính mạng cho cả người bệnh và người xung quanh.

Sơ cứu tâm lý tại chỗ

• Tạo môi trường an toàn: Đưa người bệnh đến nơi yên tĩnh, giảm ánh sáng và tiếng ồn.
• Tránh tranh luận: Đừng cố giải thích rằng ảo giác của họ là sai. Hãy lắng nghe và trấn an bằng giọng nhẹ nhàng.
• Giám sát chặt chẽ: Tuyệt đối không để người bệnh ở một mình vì họ có thể tự gây hại.

Can thiệp y tế chuyên sâu
Cần đưa người bệnh đến các bệnh viện tâm thần hoặc trung tâm giải độc ngay lập tức. Các bác sĩ sẽ sử dụng thuốc an thần, thuốc kháng dopamine để cắt cơn loạn thần do cần sa và tiến hành liệu pháp tâm lý giải độc sau đó.

Cách phòng tránh rối loạn tâm thần do cần sa

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh, đặc biệt với các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần.

Tránh sử dụng cần sa

Đây là biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh loạn thần do cần sa.

Tránh sử dụng cần sa là cách tốt nhất để phòng tránh rối loạn tâm thần do cần sa

Nâng cao nhận thức

• Hiểu rõ tác hại của cần sa
• Không tin vào những thông tin sai lệch như cần sa vô hại

Bảo vệ sức khỏe tâm thần

• Giữ lối sống lành mạnh
• Tập thể dục, ngủ đủ giấc
• Quản lý stress hiệu quả

Đặc biệt lưu ý với người trẻ

Thanh thiếu niên là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi rối loạn tâm thần do cần sa, vì vậy cần:

• Giáo dục sớm về tác hại
• Tạo môi trường sống tích cực

Hỗ trợ người có nguy cơ cao

Những người có tiền sử bệnh tâm thần cần:

• Tránh xa cần sa
• Theo dõi sức khỏe định kỳ

Xem thêm: 

Rối loạn sử dụng chất gây nghiện: Nguyên nhân, dấu hiệu thường gặp
Loạn thần do ma túy: Những điều cần nhận biết ngay
Rối loạn tâm thần do rượu: Cẩm nang nhận biết và điều trị

Kết luận

Rối loạn tâm thần do cần sa là một tình trạng nguy hiểm, có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và cuộc sống. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu loạn thần do cần sa, hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các biện pháp phòng tránh là điều cần thiết để bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu của rối loạn tâm thần do cần sa, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bạn muốn theo dõi thêm nhiều thông tin bổ ích các bệnh về hệ thần kinh, rối loạn nghiện và các mẹo chăm sóc sức khỏe hàng ngày? Hãy ghé thăm Fanpage Thuochuongthan để không bỏ lỡ bất kỳ bài viết mới nào!