Uống rượu có tốt không? Lợi ích và tác hại cần biết

Uống rượu có tốt không là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm khi nghe đến những thông tin trái chiều về lợi ích và tác hại của đồ uống có cồn. Thực tế, rượu không hoàn toàn có lợi cũng không hoàn toàn có hại. Tác động của rượu đối với sức khỏe phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, tần suất uống, tình trạng sức khỏe và lối sống của mỗi người. Bài viết dưới đây, Thuốc Hướng Thần sẽ giúp bạn hiểu rõ uống rượu có tốt cho sức khỏe không, khi nào rượu có thể mang lại lợi ích và làm thế nào để hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực.

Uống rượu có tốt không? 

Mặc dù nhiều người vẫn băn khoăn uống rượu có tốt không, nhưng các chuyên gia y tế đều thống nhất rằng việc uống rượu quá mức hoặc duy trì thói quen uống thường xuyên có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Ngay cả khi chỉ sử dụng với lượng nhỏ, nguy cơ mắc một số bệnh lý vẫn có thể tăng lên theo thời gian.

Do đó, nếu lựa chọn sử dụng đồ uống có cồn, bạn nên kiểm soát lượng rượu tiêu thụ, tránh lạm dụng và tuân thủ các khuyến nghị của chuyên gia để hạn chế những rủi ro lâu dài.

1. Làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Rượu tác động trực tiếp đến hệ tim mạch, đặc biệt khi được tiêu thụ với lượng lớn trong thời gian dài. Người uống nhiều rượu có nguy cơ cao bị tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành, suy tim và nhiều biến chứng tim mạch khác.

Một trong những hậu quả đáng lo ngại là bệnh cơ tim do rượu. Tình trạng này xảy ra khi cơ tim bị suy yếu, khả năng bơm máu giảm sút, từ đó làm tăng nguy cơ suy tim và đột tử. Nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận việc lạm dụng rượu làm gia tăng đáng kể tỷ lệ tử vong liên quan đến các bệnh lý tim mạch.

Nếu vẫn còn thắc mắc uống rượu có tốt không, thì đối với sức khỏe tim mạch, việc sử dụng quá mức rõ ràng mang lại nhiều tác hại hơn là lợi ích.

Uống rượu có tốt không? Uống quá mức và thường xuyên sẽ gây hại đến sức khỏe 

2. Gây tổn thương gan và tuyến tụy

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa phần lớn lượng cồn được đưa vào cơ thể. Khi phải làm việc quá tải trong thời gian dài, gan sẽ dần bị tổn thương với mức độ ngày càng nghiêm trọng, từ gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan cho đến xơ gan hoặc suy gan.

Không chỉ gan, tuyến tụy cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Tiêu thụ nhiều rượu làm rối loạn quá trình tiết enzyme tiêu hóa, khiến enzyme được hoạt hóa ngay trong tụy thay vì ruột non. Điều này có thể dẫn đến viêm tụy cấp hoặc viêm tụy mạn tính.

Ngoài ra, rượu còn góp phần làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật – một yếu tố thuận lợi gây viêm tụy. Đối với những người đã mắc bệnh gan hoặc tụy, việc tiếp tục uống rượu, dù với lượng nhỏ, cũng có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn và khó điều trị hơn.

3. Gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư

Tổ chức y tế và nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng không có mức tiêu thụ rượu nào được xem là hoàn toàn an toàn đối với nguy cơ ung thư. Ethanol khi đi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành acetaldehyde – một chất có khả năng gây tổn thương DNA và thúc đẩy sự hình thành tế bào ung thư.

Bên cạnh đó, rượu còn làm suy giảm lượng chất chống oxy hóa và các vitamin quan trọng như vitamin A, vitamin E, axit folic hay thiamine. Điều này khiến hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả và làm giảm khả năng bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh.

Việc uống rượu thường xuyên có liên quan đến nguy cơ cao mắc nhiều loại ung thư như:

• Ung thư gan.
• Ung thư vú.
• Ung thư khoang miệng và họng.
• Ung thư thực quản.
• Ung thư dạ dày.
• Ung thư đại trực tràng.
• Ung thư phổi.

Đây cũng là một trong những lý do khiến câu hỏi uống rượu có tốt không thường nhận được lời khuyên nên hạn chế tối đa đồ uống có cồn.

4. Ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể

Tác hại của rượu không chỉ dừng lại ở gan hay tim mạch. Việc lạm dụng đồ uống có cồn còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác như:

• Rối loạn tâm thần và suy giảm chức năng thần kinh.
• Đái tháo đường.
• Bệnh gout.
• Viêm loét dạ dày.
• Suy giảm miễn dịch.
• Rối loạn giấc ngủ và suy giảm trí nhớ.

Bên cạnh những ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân, việc sử dụng rượu quá mức còn làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông, tai nạn lao động, bạo lực gia đình và nhiều hệ lụy xã hội khác.

Uống nhiều rượu gây ảnh hưởng đến nhiều có quan khác như dạ dày

Lợi ích bất ngờ của rượu khi uống đúng liều lượng

Khi tìm hiểu uống rượu có tốt không, nhiều người thường chỉ chú ý đến những tác hại mà bỏ qua một số lợi ích tiềm năng đã được ghi nhận trong các nghiên cứu. Trên thực tế, nếu sử dụng với lượng rất vừa phải và trong điều kiện sức khỏe phù hợp, một số loại đồ uống có cồn, đặc biệt là rượu vang đỏ, có thể mang lại một vài tác động tích cực.

• Có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Một số nghiên cứu quan sát cho thấy việc tiêu thụ rượu ở mức độ vừa phải có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn so với nhóm uống quá nhiều hoặc lạm dụng rượu. Điều này được cho là nhờ các hợp chất polyphenol có trong rượu vang đỏ, giúp chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ thành mạch và cải thiện chức năng của hệ tim mạch.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây chỉ là mối liên hệ được ghi nhận trong nghiên cứu và không đồng nghĩa với việc nên bắt đầu uống rượu để phòng ngừa bệnh tim.

• Có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2

Một số bằng chứng khoa học cho thấy việc tiêu thụ khoảng một ly rượu vang mỗi ngày (tương đương khoảng 28g rượu) có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 ở một số nhóm đối tượng.

Nguyên nhân được cho là các hợp chất chống oxy hóa trong rượu vang có thể hỗ trợ quá trình chuyển hóa đường và cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ được ghi nhận khi lượng rượu tiêu thụ nằm trong giới hạn khuyến nghị. Nếu uống quá nhiều, nguy cơ đối với sức khỏe sẽ vượt xa những lợi ích tiềm năng.

• Hỗ trợ tuần hoàn máu ngoại vi

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận rằng những người duy trì thói quen uống rượu vang với lượng vừa phải, khoảng 7 ly mỗi tuần, có thể giảm nguy cơ mắc bệnh mạch máu ngoại vi. Các polyphenol trong rượu vang đỏ được cho là có khả năng cải thiện chức năng mạch máu, giảm stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình lưu thông máu.

Dù vậy, nếu bạn đang băn khoăn uống rượu có tốt không, cần hiểu rằng những lợi ích trên chỉ xuất hiện trong một số nghiên cứu quan sát và không áp dụng cho tất cả mọi người. Người có bệnh lý nền, phụ nữ mang thai, người đang sử dụng thuốc hoặc có tiền sử nghiện rượu không nên uống rượu với mục đích cải thiện sức khỏe.

Thế nào là uống rượu đúng cách và an toàn?

Nếu quyết định sử dụng đồ uống có cồn, điều quan trọng nhất là uống có chừng mực và không biến rượu thành thói quen hằng ngày. Hiện nay, mỗi quốc gia có thể đưa ra khuyến nghị khác nhau về lượng rượu được xem là giới hạn an toàn, tùy thuộc vào đặc điểm dân số và chính sách y tế.

Nhìn chung, phụ nữ thường được khuyến cáo không nên tiêu thụ quá 10–42g cồn nguyên chất mỗi ngày, tương đương khoảng 98–140g mỗi tuần. Đối với nam giới, giới hạn được đề xuất cao hơn, khoảng 10–56g cồn mỗi ngày hoặc 150–280g mỗi tuần. Tuy nhiên, đây chỉ là mức tham khảo chứ không phải mục tiêu cần đạt.

Để giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, bạn nên:

• Chỉ uống với lượng vừa phải, không uống dồn nhiều trong một lần.
• Không uống rượu khi đang đói, đang mệt hoặc đang sử dụng thuốc có thể tương tác với cồn.
• Uống xen kẽ với nước lọc và ăn đầy đủ trước hoặc trong khi uống để hạn chế tác động của rượu.
• Tuyệt đối không lái xe hoặc vận hành máy móc sau khi uống rượu.
• Phụ nữ mang thai, người mắc bệnh gan, bệnh tụy, người có tiền sử nghiện rượu hoặc đang điều trị bệnh nên tránh sử dụng đồ uống có cồn.

Cần lưu ý rằng, dù uống trong giới hạn khuyến nghị, rượu vẫn có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý. Vì vậy, nếu không có thói quen uống rượu, bạn không nên bắt đầu chỉ vì kỳ vọng vào những lợi ích đối với sức khỏe. Hạn chế tiêu thụ rượu hoặc không uống rượu vẫn là lựa chọn được nhiều tổ chức y tế khuyến khích để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Chỉ nên uống rượu với lượng vừa phải, không uống thường xuyên 

Làm thế nào để giảm tác hại nếu phải uống rượu?

Nếu không thể tránh khỏi việc uống rượu trong các buổi gặp gỡ hay công việc, bạn vẫn có thể áp dụng một số biện pháp để hạn chế tác động tiêu cực của cồn đối với cơ thể. Mặc dù những cách dưới đây không loại bỏ hoàn toàn tác hại của rượu, nhưng sẽ giúp giảm nguy cơ say, bảo vệ gan và hạn chế các biến chứng về sức khỏe.

• Ăn no trước khi uống rượu

Uống rượu khi bụng đói khiến cồn hấp thu nhanh hơn, làm bạn dễ say và tăng nguy cơ kích ứng dạ dày. Vì vậy, hãy ăn một bữa đầy đủ trước khi uống, ưu tiên thực phẩm giàu protein, chất béo tốt và tinh bột như thịt, cá, trứng, cơm hoặc bánh mì. Trong bữa tiệc, bạn cũng nên ăn xen kẽ với việc uống để làm chậm quá trình hấp thu cồn.

• Uống nhiều nước

Rượu khiến cơ thể mất nước nhanh do có tác dụng lợi tiểu. Đây là nguyên nhân gây khô miệng, đau đầu và mệt mỏi sau khi uống. Bạn nên uống một cốc nước trước khi bắt đầu, đồng thời xen kẽ nước lọc trong suốt bữa tiệc. Sau khi uống rượu, tiếp tục bổ sung nước sẽ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn.

• Không uống quá nhanh hoặc quá nhiều

Gan chỉ có thể chuyển hóa một lượng cồn nhất định trong mỗi giờ. Nếu uống liên tục hoặc uống theo kiểu cạn ly, nồng độ cồn trong máu sẽ tăng nhanh, khiến bạn dễ say và tăng nguy cơ ngộ độc rượu. Hãy uống từ từ, chia nhỏ lượng rượu và biết dừng đúng lúc để giảm áp lực cho cơ thể.

• Không kết hợp nhiều loại đồ uống có cồn

Việc uống nhiều loại rượu, bia trong cùng một buổi khiến bạn khó kiểm soát lượng cồn đã tiêu thụ và dễ say hơn. Tốt nhất chỉ nên chọn một loại đồ uống có cồn và sử dụng với lượng vừa phải. Đồng thời, tránh pha rượu với nước tăng lực hoặc nước ngọt có gas để hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn.

• Không uống rượu khi đang dùng thuốc

Một số loại thuốc có thể tương tác với rượu, làm giảm hiệu quả điều trị hoặc gây tác dụng phụ nghiêm trọng như tổn thương gan, xuất huyết tiêu hóa hay buồn ngủ quá mức. Nếu đang điều trị bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc trước khi uống rượu.

• Tuyệt đối không lái xe sau khi uống

Ngay cả khi chỉ uống một lượng nhỏ, rượu vẫn có thể làm giảm khả năng tập trung và phản xạ. Sau khi uống, bạn không nên lái xe hoặc vận hành máy móc. Hãy lựa chọn taxi, xe công nghệ hoặc nhờ người không uống rượu đưa về để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh.

• Không ép bản thân uống quá khả năng

Trong các buổi tiệc, bạn không nên cố gắng uống nhiều chỉ vì nể nang hoặc bị ép uống. Việc vượt quá khả năng có thể dẫn đến say nặng, ngộ độc rượu và nhiều biến chứng nguy hiểm. Biết từ chối đúng lúc và chủ động kiểm soát lượng rượu là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

• Theo dõi các dấu hiệu bất thường sau khi uống

Nếu sau khi uống rượu xuất hiện các dấu hiệu như hôn mê, khó đánh thức, co giật, nôn liên tục hoặc khó thở, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Không nên tự xử lý tại nhà hoặc áp dụng các mẹo dân gian khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.

Xem thêm: 

Tác hại của rượu bia đối với nam giới nguy hiểm thế nào?
Rượu ảnh hưởng đến hệ thần kinh tác động như thế nào?
Nghiện rượu là gì? Nguyên nhân và cách nhận biết
Dấu hiệu nghiện rượu cần nhận biết sớm để can thiệp

Kết luận

Uống rượu có tốt không phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, tần suất sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Mặc dù một lượng rượu nhỏ có thể mang lại một số lợi ích nhất định trong những trường hợp cụ thể, nhưng những tác động tích cực này không đủ để bù đắp các nguy cơ nếu lạm dụng đồ uống có cồn. Vì vậy, nếu lựa chọn uống rượu, hãy sử dụng có chừng mực, đúng cách và ưu tiên xây dựng lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe lâu dài.