Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không? Ai có nguy cơ cao?

Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không? Có nếu tình trạng này kéo dài mà không được phát hiện và điều trị. Hội chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ khiến người bệnh ngủ không sâu giấc, mệt mỏi vào ban ngày mà còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều biến chứng nghiêm trọng như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường type 2 và tai nạn do buồn ngủ khi lái xe. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, hiểu rõ những đối tượng có nguy cơ cao và áp dụng các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu các tác động tiêu cực đến sức khỏe. Cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu chi tiết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé. 

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là gì?

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ khiến người bệnh xuất hiện nhiều đợt ngừng thở hoặc thở rất nông trong lúc ngủ. Mỗi lần ngừng thở thường kéo dài từ 10 giây trở lên, làm lượng oxy trong máu giảm và buộc não bộ đánh thức cơ thể trong thời gian ngắn để khôi phục nhịp thở. Những lần tỉnh giấc này diễn ra liên tục nhưng người bệnh thường không nhận ra, khiến chất lượng giấc ngủ suy giảm nghiêm trọng.

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán, tình trạng này được xác định khi các cơn ngừng thở hoặc giảm thông khí xảy ra ít nhất 5 lần trong mỗi giờ ngủ. Ở những trường hợp nặng, số lần có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mỗi giờ. Đây cũng là lý do nhiều người băn khoăn ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không, bởi nếu kéo dài, tình trạng thiếu oxy lặp đi lặp lại có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, não bộ và nhiều cơ quan khác.

Điều đáng nói là hội chứng ngưng thở khi ngủ khá phổ biến nhưng thường bị phát hiện muộn. Nhiều người cho rằng việc ngủ ngáy to, thức giấc giữa đêm hay mệt mỏi sau khi ngủ là bình thường nên không đi thăm khám. Chỉ đến khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hoặc xuất hiện biến chứng, họ mới nhận ra vấn đề.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là dạng rối loạn giấc ngủ xuất hiện nhiều đợt ngừng thở 

Hiện nay, hội chứng ngưng thở khi ngủ được chia thành hai dạng chính:

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea - OSA) là dạng phổ biến nhất. Tình trạng này xảy ra khi đường hô hấp trên bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn trong lúc ngủ, khiến không khí không thể lưu thông bình thường đến phổi.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc OSA gồm:

• Thừa cân, béo phì.
• Uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng thuốc an thần.
• Cấu trúc hàm nhỏ, cằm tụt.
• Amidan hoặc VA phì đại gây hẹp đường thở.

Ngưng thở khi ngủ do trung ương

Ngưng thở khi ngủ do trung ương (Central Sleep Apnea - CSA) ít gặp hơn nhưng cũng cần được lưu ý. Khác với OSA, nguyên nhân không xuất phát từ sự tắc nghẽn đường thở mà do não bộ không truyền tín hiệu đầy đủ đến các cơ hô hấp, khiến nhịp thở tạm thời bị gián đoạn.

CSA có thể liên quan đến nhiều bệnh lý hoặc tình trạng như:

• Đột quỵ hoặc tổn thương thân não.
• Viêm não, chấn thương vùng cổ.
• Suy tim sung huyết.
• Tác dụng của một số thuốc giảm đau nhóm opioid như morphine, oxycodone hoặc codeine.

Ngoài hai thể trên, một số người có thể mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ hỗn hợp, tức là đồng thời xuất hiện cả cơ chế tắc nghẽn và rối loạn điều khiển hô hấp của não bộ. Đây cũng là trường hợp cần được chẩn đoán và điều trị sớm để giảm nguy cơ biến chứng. Nếu bạn đang thắc mắc ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không, câu trả lời sẽ phụ thuộc vào mức độ bệnh và thời gian kéo dài, tuy nhiên việc phát hiện sớm luôn là yếu tố quan trọng giúp cải thiện hiệu quả điều trị.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Đây cũng là lý do vì sao ngày càng nhiều người tìm kiếm thông tin với câu hỏi "ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không" trước khi quyết định thăm khám.

Trong mỗi cơn ngưng thở, lượng oxy cung cấp cho cơ thể bị giảm tạm thời. Não bộ phải liên tục kích hoạt cơ chế đánh thức để khôi phục nhịp thở, khiến giấc ngủ bị gián đoạn hàng chục đến hàng trăm lần mỗi đêm. Tình trạng thiếu oxy và ngủ không sâu kéo dài chính là nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe dưới đây.

1. Tăng nguy cơ đột quỵ và tổn thương não

Não bộ là cơ quan rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy. Khi các cơn ngưng thở lặp đi lặp lại trong thời gian dài, chức năng não có thể bị ảnh hưởng, làm giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý thông tin. Đồng thời, tình trạng này còn làm tăng nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não và đột quỵ, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý nền.

2. Làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Nếu bạn đang băn khoăn ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không, thì các biến chứng tim mạch là câu trả lời rõ ràng nhất. Mỗi lần đường thở bị tắc nghẽn, tim phải hoạt động nhiều hơn để bơm máu và duy trì lượng oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến:

• Tăng huyết áp.
• Rối loạn nhịp tim.
• Phì đại cơ tim.
• Suy tim hoặc tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Những người đã có bệnh tim mạch từ trước sẽ có nguy cơ gặp biến chứng cao hơn nếu hội chứng ngưng thở khi ngủ không được kiểm soát.

Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không? Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch 

3. Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần

Giấc ngủ bị gián đoạn liên tục khiến cơ thể không được phục hồi đầy đủ sau mỗi đêm. Người bệnh thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, thiếu tỉnh táo, buồn ngủ vào ban ngày và suy giảm khả năng tập trung.

Bên cạnh đó, thiếu ngủ kéo dài còn làm tăng nguy cơ xuất hiện các rối loạn tâm lý như lo âu, căng thẳng, cáu gắt hoặc trầm cảm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động tiêu cực đến hiệu quả học tập, làm việc và các mối quan hệ hằng ngày.

4. Gia tăng nguy cơ tai nạn trong sinh hoạt và lao động

Một hậu quả thường bị bỏ qua của hội chứng ngưng thở khi ngủ là tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Người bệnh có thể mất tập trung khi lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc, làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông và tai nạn lao động.

5. Không nên chủ quan với hội chứng ngưng thở khi ngủ

Có thể thấy, câu trả lời cho thắc mắc "ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không" là hoàn toàn có. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm sẽ phụ thuộc vào thời gian mắc bệnh, mức độ ngưng thở và việc người bệnh có được chẩn đoán, điều trị sớm hay không. Nếu thường xuyên ngủ ngáy lớn, tỉnh giấc vì khó thở, buồn ngủ ban ngày hoặc mệt mỏi kéo dài, bạn nên chủ động thăm khám để được đánh giá và can thiệp kịp thời, từ đó giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng.

Ai có nguy cơ cao bị ngưng thở khi ngủ?

Hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người lớn. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do đặc điểm về thể trạng, tuổi tác, lối sống hoặc các bệnh lý nền. Nếu thuộc một trong những nhóm dưới đây, bạn nên chủ động theo dõi sức khỏe và thăm khám khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

1. Nam giới và phụ nữ sau tuổi trung niên

Theo nhiều nghiên cứu, nam giới có tỷ lệ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ cao hơn nữ giới. Ở phụ nữ, nguy cơ có xu hướng tăng sau giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh do sự thay đổi nội tiết tố làm giảm khả năng duy trì đường thở thông thoáng khi ngủ.

2. Người thừa cân, béo phì

Thừa cân là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu. Lượng mỡ tích tụ quanh vùng cổ và hầu họng có thể làm đường thở bị thu hẹp, khiến không khí lưu thông kém trong khi ngủ và dễ xuất hiện các cơn ngưng thở.

3. Người từ 40 tuổi trở lên

Tuổi càng cao, các cơ vùng hầu họng càng có xu hướng giảm trương lực, làm tăng nguy cơ đường thở bị xẹp trong lúc ngủ. Vì vậy, hội chứng ngưng thở khi ngủ thường được chẩn đoán nhiều hơn ở nhóm người trên 40 tuổi.

4. Người có cấu trúc đường thở bất thường

Một số đặc điểm giải phẫu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

• Vòng cổ lớn (trên 43 cm ở nam và trên 38 cm ở nữ).
• Amidan hoặc VA phì đại.
• Lưỡi to.
• Hàm dưới nhỏ hoặc hàm dưới tụt vào trong.
• Hẹp đường thở hoặc nghẹt mũi kéo dài.

Những bất thường này có thể khiến đường hô hấp dễ bị tắc nghẽn khi cơ thể thư giãn trong lúc ngủ.

5. Người mắc bệnh lý tai mũi họng

Các bệnh như viêm mũi dị ứng, viêm xoang mạn tính, polyp mũi hoặc tình trạng nghẹt mũi kéo dài đều có thể cản trở luồng khí lưu thông, từ đó làm tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ.

Người bị bệnh tai mũi họng có nguy cơ cao bị chứng ngưng thở khi ngủ 

6. Người hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc dùng thuốc an thần

Khói thuốc lá gây viêm và phù nề đường hô hấp, trong khi rượu bia và thuốc an thần làm các cơ vùng họng giãn quá mức. Cả hai yếu tố này đều khiến đường thở dễ bị xẹp và tắc nghẽn trong lúc ngủ.

7. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh

Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng được chẩn đoán mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, nguy cơ mắc bệnh của bạn cũng có thể cao hơn do yếu tố di truyền liên quan đến cấu trúc khuôn mặt, đường thở hoặc cơ địa.

8. Người mắc bệnh mạn tính

Một số bệnh lý có mối liên quan chặt chẽ với hội chứng ngưng thở khi ngủ, bao gồm:

• Tăng huyết áp.
• Đái tháo đường.
• Suy giáp.
• Bệnh tim mạch.
• Suy tim.

Những người đang điều trị các bệnh này nên được tầm soát ngưng thở khi ngủ nếu có triệu chứng như ngủ ngáy lớn, mệt mỏi kéo dài hoặc buồn ngủ ban ngày.

9. Trẻ em cũng có thể mắc ngưng thở khi ngủ

Không chỉ người lớn, trẻ em cũng có nguy cơ gặp phải tình trạng này. Nguyên nhân thường gặp là amidan hoặc VA quá phát, dị tật đường hô hấp bẩm sinh và thừa cân, béo phì. Nếu trẻ ngủ ngáy thường xuyên, thở bằng miệng, ngủ không yên giấc hoặc buồn ngủ, giảm tập trung vào ban ngày, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá sớm.

Cách phòng ngừa ngưng thở khi ngủ hiệu quả 

Mặc dù không phải mọi trường hợp ngưng thở khi ngủ đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng việc duy trì lối sống lành mạnh và loại bỏ các yếu tố nguy cơ sẽ giúp giảm khả năng mắc bệnh cũng như hạn chế tình trạng tiến triển nặng. Dưới đây là những biện pháp được các chuyên gia khuyến nghị.

1. Duy trì cân nặng hợp lý

Thừa cân, béo phì là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ. Mỡ tích tụ quanh vùng cổ và hầu họng có thể khiến đường thở bị thu hẹp, làm không khí lưu thông khó khăn hơn trong lúc ngủ.

Nếu đang thừa cân, bạn nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học kết hợp với luyện tập thể dục đều đặn để giảm cân an toàn. Chỉ cần giảm một phần trọng lượng cơ thể cũng có thể giúp cải thiện đáng kể các triệu chứng ngáy ngủ và giảm tần suất các cơn ngưng thở.

2. Điều chỉnh tư thế ngủ

Tư thế ngủ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lưu thông của đường hô hấp. Nhiều người có xu hướng ngáy to hoặc xuất hiện cơn ngưng thở khi nằm ngửa do lưỡi và các mô mềm ở cổ họng dễ chèn ép đường thở.

Nếu thường xuyên gặp tình trạng này, hãy thử chuyển sang tư thế nằm nghiêng khi ngủ. Đồng thời, sử dụng gối có độ cao phù hợp để giữ đầu và cổ ở vị trí thoải mái, giúp đường thở thông thoáng hơn.

3. Hạn chế rượu bia, thuốc lá và thuốc an thần

Rượu bia và thuốc an thần có thể làm giãn các cơ vùng hầu họng, khiến đường thở dễ bị xẹp trong khi ngủ. Trong khi đó, hút thuốc lá làm tăng tình trạng viêm và phù nề niêm mạc đường hô hấp, từ đó làm gia tăng nguy cơ tắc nghẽn.

Để phòng ngừa ngưng thở khi ngủ, bạn nên:

• Cai thuốc lá càng sớm càng tốt.
• Hạn chế uống rượu bia, đặc biệt vào buổi tối.
• Không tự ý sử dụng thuốc ngủ hoặc thuốc an thần khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

4. Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh

Một lối sống khoa học sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ phòng ngừa nhiều rối loạn giấc ngủ, bao gồm hội chứng ngưng thở khi ngủ. Bạn nên:

• Ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày.
• Tập thể dục thường xuyên để tăng cường sức khỏe tim mạch và kiểm soát cân nặng.
• Hạn chế sử dụng cà phê, trà đặc hoặc nước tăng lực vào buổi tối.
• Tránh ăn quá no trước khi đi ngủ.
• Giữ phòng ngủ yên tĩnh, thông thoáng và có nhiệt độ phù hợp.

Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh cũng là cách giúp phòng ngừa hiệu quả chứng ngưng thở khi ngủ 

5. Điều trị sớm các bệnh lý tai mũi họng

Những bệnh như viêm mũi dị ứng, viêm xoang, polyp mũi, lệch vách ngăn mũi hoặc amidan phì đại đều có thể cản trở luồng khí đi qua đường hô hấp.

Việc điều trị dứt điểm các bệnh lý này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn góp phần giảm nguy cơ xuất hiện các cơn ngưng thở trong khi ngủ.

6. Khám sức khỏe định kỳ và tầm soát khi có nguy cơ

Nếu thuộc nhóm có nguy cơ cao như người trên 40 tuổi, thừa cân, béo phì, ngủ ngáy kéo dài, có tiền sử gia đình mắc ngưng thở khi ngủ hoặc đang mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch, bạn nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như ngáy to kéo dài, thức giấc vì khó thở, buồn ngủ nhiều vào ban ngày, đau đầu sau khi ngủ dậy hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, hãy đến cơ sở y tế để được tư vấn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Việc phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm liên quan đến tim mạch, não bộ và chất lượng cuộc sống.

Khi nào cần khám bác sĩ? 

Nếu có các dấu hiệu dưới đây, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc khám chuyên khoa hô hấp, tai mũi họng hoặc giấc ngủ để được đánh giá và điều trị kịp thời:

• Ngủ ngáy to kéo dài, kèm theo các cơn ngừng thở khi ngủ được người thân ghi nhận.
• Thường xuyên thức giấc vì cảm giác nghẹt thở hoặc khó thở.
• Buồn ngủ quá mức vào ban ngày, ngủ gật khi làm việc hoặc lái xe.
• Thức dậy với tình trạng đau đầu, khô miệng hoặc mệt mỏi dù đã ngủ đủ giấc.
• Khó tập trung, suy giảm trí nhớ hoặc giảm hiệu suất học tập, làm việc.
• Có các bệnh lý nền như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc béo phì kèm triệu chứng nghi ngờ ngưng thở khi ngủ.
• Các triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Xem thêm: 

Hội chứng ngưng thở khi ngủ: Nguyên nhân và giải pháp cải thiện
Liệt trong giấc ngủ có nguy hiểm không và cách ngăn ngừa
Hiện tượng ngủ không dậy được: Nguyên nhân và xảy ra khi nào?
Hiện tượng giấc ngủ kinh hoàng là gì? Giải pháp giúp ngủ ngon trở lại

Kết luận

Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không? Câu trả lời là có, bởi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nghiêm trọng như tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ và đái tháo đường. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, chủ động thăm khám khi có triệu chứng nghi ngờ và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ cũng như giảm nguy cơ biến chứng. Nếu bạn hoặc người thân thường xuyên ngủ ngáy to, ngừng thở khi ngủ hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày, hãy đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. 

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề rối loạn giấc ngủ và mẹo giúp ngủ ngon hơn, có thể ghé Fanpage Thuochuongthan để xem thêm nhiều bài viết mới.