Bệnh mất ngủ giả Parasomnias là gì? Dấu hiệu nhận biết sớm

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias là nhóm rối loạn giấc ngủ khiến người bệnh xuất hiện những hành vi, cử động hoặc trải nghiệm bất thường trong khi ngủ, dù bản thân họ không thực sự bị mất ngủ. Tình trạng này có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như mộng du, nói mớ, ác mộng, hoảng sợ khi ngủ hoặc rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh mất ngủ giả Parasomnias giúp người bệnh được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Cùng Thuốc Hướng Thần tìm hiểu chi tiết qua bài viết bên dưới để hiểu rõ hơn nhé. 

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias là gì?

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias là một nhóm rối loạn giấc ngủ đặc trưng bởi những hành vi, cảm xúc hoặc phản ứng bất thường xảy ra trong khi ngủ, lúc chuẩn bị ngủ hoặc khi vừa thức dậy. Tình trạng này có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của chu kỳ giấc ngủ, từ giai đoạn ngủ nông, ngủ sâu đến giấc ngủ REM.

Người mắc bệnh mất ngủ giả Parasomnias có thể thực hiện nhiều hành động mà không hề nhận thức được, chẳng hạn như nói chuyện, đi lại, la hét, cử động mạnh hoặc thực hiện các hành vi phức tạp khi đang ngủ. Đối với người xung quanh, họ trông như đang tỉnh táo, nhưng thực tế não bộ vẫn đang ở trạng thái ngủ và người bệnh thường không nhớ những gì đã xảy ra sau khi thức dậy.

Đây là một dạng rối loạn khá phổ biến, có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người bệnh, Parasomnias còn làm gián đoạn giấc ngủ của những người sống cùng. Trong một số trường hợp, các hành vi xảy ra trong lúc ngủ có thể tiềm ẩn nguy cơ gây chấn thương cho bản thân hoặc người khác do người bệnh mất khả năng kiểm soát và nhận thức môi trường xung quanh.

Ngoài cảm giác mệt mỏi kéo dài sau khi thức dậy, bệnh mất ngủ giả Parasomnias còn có thể liên quan đến các vấn đề như căng thẳng tâm lý, giảm khả năng tập trung và suy giảm chất lượng cuộc sống. Tin vui là phần lớn trường hợp có thể được kiểm soát hiệu quả khi xác định đúng nguyên nhân, điều chỉnh lối sống hoặc áp dụng các phương pháp điều trị phù hợp theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ.

Bệnh mất ngủ giả (Parasomnias) là tình trạng người bệnh vẫn ngủ nhưng xuất hiện các hành vi, cử động

Các loại chứng mất ngủ giả Parasomnias phổ biến 

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias được chia thành nhiều dạng khác nhau tùy theo thời điểm xảy ra trong chu kỳ giấc ngủ. Nhìn chung, các chuyên gia thường phân loại tình trạng này thành 3 nhóm chính gồm Parasomnias trong giấc ngủ non-REM, Parasomnias trong giấc ngủ REM và các dạng rối loạn khác liên quan đến giấc ngủ.

1. Bệnh mất ngủ giả Parasomnias trong giấc ngủ non-REM

Giấc ngủ non-REM là giai đoạn đầu của chu kỳ ngủ, diễn ra từ lúc bắt đầu chìm vào giấc ngủ cho đến khoảng nửa đầu của đêm. Các rối loạn xuất hiện trong giai đoạn này thường liên quan đến hành vi vận động hoặc lời nói bất thường.

• Hoảng sợ khi ngủ: Người bệnh có thể bất ngờ ngồi bật dậy với biểu hiện hoảng loạn dữ dội như la hét, khóc lớn hoặc tỏ ra vô cùng sợ hãi. Cơn hoảng sợ thường chỉ kéo dài vài chục giây đến vài phút nhưng đi kèm các dấu hiệu như tim đập nhanh, thở gấp, đổ mồ hôi hoặc đồng tử giãn. Sau khi tỉnh dậy, đa số người bệnh không nhớ rõ những gì đã xảy ra.
• Mộng du: Mộng du là một trong những dạng bệnh mất ngủ giả Parasomnias phổ biến nhất. Người bệnh có thể rời khỏi giường, đi lại hoặc thực hiện một số hoạt động trong khi vẫn đang ngủ. Một số trường hợp còn thực hiện các hành vi phức tạp như mở cửa, nấu ăn hoặc làm những việc mà bản thân hoàn toàn không nhận thức được.
• Thức giấc lẫn lộn: Tình trạng này xảy ra khi người bệnh tỉnh dậy nhưng vẫn ở trạng thái mơ hồ, mất định hướng và phản ứng chậm với môi trường xung quanh. Họ có thể mở mắt, nói chuyện không rõ ràng, khó hiểu lời người khác hoặc biểu hiện cảm xúc bất thường. Rối loạn này thường gặp ở trẻ em và có xu hướng giảm dần khi lớn lên.

2. Bệnh mất ngủ giả Parasomnias trong giấc ngủ REM

Giấc ngủ REM thường xuất hiện vào nửa sau của đêm và là giai đoạn diễn ra các giấc mơ sống động. Một số dạng Parasomnias có liên quan trực tiếp đến hoạt động bất thường trong giai đoạn này.

• Rối loạn ác mộng: Người bệnh thức giấc hoàn toàn sau những giấc mơ đáng sợ và thường cảm thấy lo lắng, sợ hãi hoặc căng thẳng kéo dài. Khác với hoảng sợ khi ngủ, người gặp ác mộng thường nhớ khá rõ nội dung giấc mơ sau khi thức dậy.
• Tê liệt khi ngủ tái diễn: Đây là hiện tượng người bệnh tỉnh táo nhưng không thể cử động hoặc nói chuyện trong một khoảng thời gian ngắn. Mặc dù thường chỉ kéo dài vài giây đến vài phút, tình trạng này có thể gây cảm giác hoang mang, sợ hãi và lo lắng đáng kể.
• Rối loạn hành vi giấc ngủ REM: Ở dạng rối loạn này, người bệnh có xu hướng diễn lại các nội dung trong giấc mơ thông qua hành động hoặc lời nói. Họ có thể nói chuyện, la hét, cười lớn, đấm đá hoặc thực hiện các động tác mạnh trong lúc ngủ. Tình trạng này thường gặp ở người lớn tuổi và có thể liên quan đến một số bệnh lý thần kinh.

3. Các dạng Parasomnias khác

Ngoài hai nhóm chính trên, bệnh mất ngủ giả Parasomnias còn bao gồm nhiều rối loạn ít gặp hơn nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và chất lượng giấc ngủ.

• Đái dầm khi ngủ: Là tình trạng tiểu tiện không kiểm soát trong lúc ngủ, thường được xem là bất thường khi xảy ra ở trẻ lớn hoặc người trưởng thành.
• Rên rỉ khi ngủ: Người bệnh phát ra những âm thanh kéo dài như rên, thở dài hoặc tiếng khò khè trong khi ngủ mà không hề nhận biết.
• Hội chứng đầu nổ tung: Người bệnh có cảm giác nghe thấy tiếng nổ lớn, tiếng va đập mạnh hoặc âm thanh bất thường trong đầu khi đang chìm vào giấc ngủ hoặc vừa thức dậy. Mặc dù gây hoảng sợ, tình trạng này thường không gây tổn thương thực thể.
• Ảo giác liên quan đến giấc ngủ: Người mắc rối loạn này có thể nhìn thấy, nghe thấy hoặc cảm nhận những sự vật, âm thanh không có thật vào thời điểm chuyển tiếp giữa thức và ngủ.
• Rối loạn ăn uống khi ngủ: Người bệnh vô thức ăn uống trong lúc ngủ và thường không nhớ lại hành vi của mình vào sáng hôm sau. Điều này có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tăng cân hoặc gặp tai nạn trong quá trình chuẩn bị thức ăn.
• Sexsomnia: Đây là một dạng Parasomnias hiếm gặp, trong đó người bệnh thực hiện các hành vi mang tính chất tình dục khi đang ngủ mà hoàn toàn không nhận thức được. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ cá nhân và cần được thăm khám chuyên khoa để đánh giá, điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây bệnh mất ngủ giả Parasomnias

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm tác dụng phụ của thuốc, các rối loạn giấc ngủ nền, bệnh lý thần kinh hoặc những yếu tố liên quan đến lối sống. Việc xác định đúng nguyên nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và phòng ngừa tái phát.

1. Các rối loạn giấc ngủ và bệnh lý nền

Nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh mất ngủ giả Parasomnias thường xuất hiện đồng thời với các rối loạn giấc ngủ hoặc bệnh lý mạn tính khác. Những tình trạng có thể làm gia tăng nguy cơ gồm:

• Chứng đau mạn tính kéo dài gây gián đoạn giấc ngủ.
• Rối loạn nhịp sinh học khiến thời gian ngủ - thức bị đảo lộn.
• Chứng ngủ rũ (Narcolepsy).
• Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
• Rối loạn cử động chân tay theo chu kỳ khi ngủ.
• Hội chứng chân không yên.

Khi chất lượng giấc ngủ bị ảnh hưởng trong thời gian dài, não bộ có thể gặp khó khăn trong việc chuyển đổi giữa các giai đoạn ngủ, từ đó làm xuất hiện các hành vi bất thường khi ngủ.

2. Yếu tố tâm lý, thần kinh và lối sống

Bên cạnh thuốc và bệnh lý nền, nhiều yếu tố khác cũng có thể là tác nhân khởi phát hoặc làm nặng thêm bệnh mất ngủ giả Parasomnias, bao gồm:

• Sử dụng nhiều rượu bia, chất kích thích hoặc lạm dụng các chất gây nghiện.
• Các bệnh nhiễm trùng ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, chẳng hạn như viêm não.
• Rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu hoặc rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
• Căng thẳng kéo dài, áp lực công việc hoặc thiếu ngủ thường xuyên.

Căng thẳng, áp lực công việc cũng là nguyên nhân gây mất ngủ giả Parasomnias

3. Bệnh lý thần kinh và các tình trạng đặc biệt

Một số bệnh lý thần kinh có liên quan mật thiết đến sự xuất hiện của Parasomnias, đặc biệt là các rối loạn xảy ra trong giấc ngủ REM. Những bệnh lý này bao gồm:

• Bệnh Parkinson.
• Sa sút trí tuệ thể Lewy.
• Teo đa hệ thống.
• Đột quỵ.
• Xơ cứng rải rác.
• U não.
• Đau nửa đầu.
• Mất điều hòa tiểu não - tủy sống.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai hoặc những người từng bị chấn thương sọ não cũng có nguy cơ gặp các biểu hiện của bệnh mất ngủ giả Parasomnias cao hơn bình thường do những thay đổi về nội tiết, thần kinh và cấu trúc não bộ.

4. Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ và làm xáo trộn chu kỳ ngủ - thức, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện các triệu chứng của bệnh mất ngủ giả Parasomnias. Những nhóm thuốc thường được ghi nhận bao gồm:

• Thuốc kháng sinh nhóm Fluoroquinolone.
• Thuốc chống trầm cảm như Amitriptyline, Bupropion, Paroxetine hoặc Mirtazapine.
• Thuốc điều trị động kinh và chống co giật như Topiramate.
• Thuốc chống loạn thần, điển hình là Quetiapine và Olanzapine.
• Thuốc điều trị hen suyễn hoặc dị ứng chứa Montelukast.
• Một số thuốc điều trị tăng huyết áp như Propranolol, Metoprolol.
• Thuốc an thần, thuốc hỗ trợ giấc ngủ như Benzodiazepine hoặc Zolpidem.

Tuy nhiên, không phải ai sử dụng các loại thuốc trên cũng gặp phải Parasomnias. Nguy cơ còn phụ thuộc vào liều dùng, thời gian sử dụng và cơ địa của từng người.

Dấu hiệu nhận biết sớm chứng mất ngủ giả Parasomnias

Triệu chứng của bệnh mất ngủ giả Parasomnias rất đa dạng và có thể khác nhau ở từng người. Một số trường hợp chỉ xuất hiện một biểu hiện đơn lẻ, trong khi nhiều người lại gặp đồng thời nhiều hành vi bất thường trong lúc ngủ. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến nhất của rối loạn này.

• Mộng du

Mộng du (Sleepwalking) là biểu hiện điển hình của bệnh mất ngủ giả Parasomnias. Người bệnh có thể ngồi dậy, đi lại trong nhà hoặc thực hiện một số hoạt động quen thuộc khi vẫn đang ngủ. Trong thời gian này, mắt thường mở nhưng ý thức không hoàn toàn tỉnh táo.

Một số trường hợp còn kết hợp với nói chuyện khi ngủ, mở cửa, sắp xếp đồ đạc hoặc thực hiện các hành động phức tạp khác. Mộng du thường xảy ra vào giai đoạn ngủ sâu ở nửa đầu đêm hoặc trong những giấc ngủ ngắn ban ngày.

• Rên rỉ trong lúc ngủ

Một số người mắc bệnh mất ngủ giả Parasomnias có thể phát ra âm thanh rên rỉ, thở dài hoặc những tiếng động kéo dài khi ngủ. Tình trạng này được gọi là Catathrenia.

Các âm thanh thường xuất hiện trong lúc thở ra và có thể khiến người ngủ cùng lo lắng hoặc hiểu nhầm là ngáy ngủ. Tuy nhiên, Catathrenia không phải là rối loạn đường hô hấp như chứng ngáy ngủ và thường liên quan đến hoạt động bất thường trong quá trình ngủ.

Mộng du và rên rỉ là dấu hiệu của chứng mất ngủ giả Parasomnias

• Đái dầm khi ngủ

Đái dầm là tình trạng tiểu tiện không tự chủ trong lúc ngủ. Đây là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi do hệ thần kinh và chức năng kiểm soát bàng quang chưa phát triển hoàn thiện.

Tuy nhiên, nếu tình trạng đái dầm kéo dài ở trẻ lớn hoặc xuất hiện ở người trưởng thành, đây có thể là một biểu hiện của bệnh mất ngủ giả Parasomnias hoặc liên quan đến các vấn đề sức khỏe khác như rối loạn tiết niệu, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc rối loạn giấc ngủ.

• Nói chuyện khi ngủ

Nói chuyện khi ngủ (Somniloquy) là một trong những triệu chứng được ghi nhận phổ biến ở người mắc Parasomnias. Người bệnh có thể phát ra những tiếng lẩm bẩm, nói từng từ ngắn hoặc thậm chí trò chuyện như đang giao tiếp với người khác.

Không giống mộng du, hiện tượng này có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau của giấc ngủ và thường không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu xảy ra thường xuyên, đây có thể là dấu hiệu cho thấy chất lượng giấc ngủ đang bị rối loạn.

• Ác mộng tái diễn

Ác mộng là những giấc mơ mang nội dung đáng sợ, căng thẳng hoặc gây cảm giác bất an mạnh mẽ. Sau khi tỉnh giấc, người bệnh thường cảm thấy lo lắng, sợ hãi hoặc tim đập nhanh và nhớ khá rõ nội dung giấc mơ.

Khi các cơn ác mộng xuất hiện lặp đi lặp lại, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt hằng ngày, người bệnh có thể được chẩn đoán mắc rối loạn ác mộng – một dạng Parasomnias liên quan đến giấc ngủ REM. Nhiều người gặp khó khăn trong việc ngủ lại sau khi tỉnh giấc, thậm chí trải qua nhiều cơn ác mộng trong cùng một đêm.

Các dấu hiệu khác

Ngoài những biểu hiện trên, người mắc bệnh mất ngủ giả Parasomnias còn có thể gặp một số triệu chứng khác như:

• Hoảng sợ khi ngủ, la hét đột ngột giữa đêm.
• Tê liệt khi ngủ (bóng đè).
• Thức giấc trong trạng thái bối rối, mất phương hướng.
• Thực hiện hành vi ăn uống khi đang ngủ.
• Có các cử động mạnh, đấm đá hoặc nói lớn trong giấc ngủ.
• Xuất hiện ảo giác khi vừa ngủ hoặc vừa thức dậy.

Nếu các triệu chứng diễn ra thường xuyên, gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ hoặc tiềm ẩn nguy cơ chấn thương, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Chứng mất ngủ giả Parasomnias có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của bệnh mất ngủ giả Parasomnias phụ thuộc vào loại rối loạn, tần suất xuất hiện và mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Phần lớn các trường hợp không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu không được kiểm soát, bệnh có thể gây ra nhiều hệ lụy đối với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Trong quá trình xảy ra các hành vi bất thường khi ngủ, người bệnh có thể vô tình gặp tai nạn như té ngã, va đập vào đồ vật, tự làm tổn thương bản thân hoặc gây nguy hiểm cho người ngủ cùng. Điều này đặc biệt phổ biến ở những trường hợp mộng du hoặc rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM.

Ngoài nguy cơ chấn thương, bệnh mất ngủ giả Parasomnias còn làm suy giảm chất lượng giấc ngủ kéo dài, khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi, thiếu tỉnh táo và giảm khả năng tập trung. Tình trạng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất học tập, công việc cũng như các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.

Bên cạnh đó, nhiều người bệnh còn phải đối mặt với những vấn đề tâm lý như:

• Lo lắng hoặc sợ hãi mỗi khi đi ngủ.
• Căng thẳng kéo dài do giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn.
• Dễ cáu gắt, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc.
• Tăng nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần như lo âu hoặc trầm cảm.

Mặc dù vậy, đa số trường hợp Parasomnias có tiên lượng tốt và có thể được kiểm soát hiệu quả khi xác định đúng nguyên nhân, điều chỉnh lối sống hoặc áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. Vì thế, nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên, gây mất ngủ kéo dài hoặc làm tăng nguy cơ chấn thương, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa để được đánh giá và can thiệp kịp thời.

Chẩn đoán bệnh mất ngủ giả Parasomnias như thế nào?

Để chẩn đoán bệnh mất ngủ giả Parasomnias, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và đánh giá tiền sử sức khỏe của người bệnh. Quá trình này bao gồm việc tìm hiểu các triệu chứng đang gặp phải, tiền sử bệnh cá nhân, bệnh lý gia đình cũng như các yếu tố có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ như thuốc đang sử dụng, rượu bia hoặc chất kích thích.

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ cũng có thể trao đổi với người thân hoặc người sống cùng để thu thập thông tin về những hành vi bất thường xảy ra trong lúc ngủ mà người bệnh không nhớ được.

Ngoài ra, người bệnh có thể được yêu cầu ghi nhật ký giấc ngủ trong vài ngày đến một tuần nhằm theo dõi thời gian ngủ, thời điểm thức giấc và các triệu chứng xuất hiện trong đêm.

Để xác định nguyên nhân chính xác và loại trừ các rối loạn khác, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm như:

• Đa ký giấc ngủ (Polysomnography): Theo dõi hoạt động não, nhịp tim, hô hấp và chuyển động cơ thể trong khi ngủ.
• Điện não đồ (EEG): Đánh giá hoạt động điện của não, hỗ trợ phát hiện các bất thường thần kinh liên quan.
• Chụp CT hoặc MRI não: Giúp phát hiện tổn thương thần kinh hoặc các bệnh lý tiềm ẩn có thể gây ra Parasomnias.

Việc chẩn đoán sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó hạn chế các biến chứng do bệnh gây ra.

Cách điều trị và cải thiện bệnh mất ngủ giả Parasomnias

Việc điều trị bệnh mất ngủ giả Parasomnias phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, loại rối loạn giấc ngủ mà người bệnh đang gặp phải và mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Trong nhiều trường hợp, Parasomnias có thể được kiểm soát hiệu quả khi kết hợp điều trị y khoa với việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt và môi trường ngủ.

1. Điều trị bằng thuốc

Nếu các triệu chứng xảy ra thường xuyên hoặc gây nguy hiểm cho người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc để kiểm soát các hành vi bất thường trong lúc ngủ. Tùy từng trường hợp, các nhóm thuốc được cân nhắc có thể bao gồm:

• Thuốc hỗ trợ điều hòa giấc ngủ như Melatonin.
• Một số thuốc chống trầm cảm giúp ổn định hoạt động của hệ thần kinh trung ương.
• Thuốc chống co giật như Topiramate trong một số trường hợp đặc biệt.
• Thuốc chủ vận Dopamine đối với những rối loạn liên quan đến hội chứng chân không yên hoặc các bất thường vận động khi ngủ.

Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và không tự ý dùng hoặc ngừng thuốc để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Có thể điều trị mất ngủ giả Parasomnias bằng thuốc 

2. Liệu pháp nhận thức hành vi

Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) là một trong những phương pháp được áp dụng phổ biến trong điều trị các rối loạn giấc ngủ. Phương pháp này giúp người bệnh nhận diện và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực, lo âu hoặc căng thẳng kéo dài, là các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện bệnh mất ngủ giả Parasomnias.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý có thể kết hợp thêm:

• Liệu pháp thư giãn.
• Kỹ thuật kiểm soát căng thẳng.
• Tâm lý trị liệu.
• Liệu pháp thôi miên lâm sàng.
• Hướng dẫn vệ sinh giấc ngủ khoa học.

3. Xây dựng môi trường ngủ an toàn

Đối với những người có biểu hiện mộng du hoặc thực hiện các hành vi vận động khi ngủ, việc tạo môi trường ngủ an toàn là rất cần thiết. Một số biện pháp thường được khuyến nghị gồm:

• Khóa cửa sổ, cửa ra vào cẩn thận trước khi ngủ.
• Loại bỏ vật sắc nhọn hoặc đồ vật dễ gây chấn thương trong phòng ngủ.
• Bố trí không gian ngủ gọn gàng, hạn chế vật cản trên lối đi.
• Tránh ngủ ở giường tầng nếu thường xuyên mộng du.

Những thay đổi đơn giản này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tai nạn trong lúc ngủ.

4. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị Parasomnias. Người bệnh nên:

• Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
• Ngủ đủ thời gian theo nhu cầu của cơ thể.
• Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.
• Tránh thức khuya kéo dài hoặc thiếu ngủ thường xuyên.
• Tập thể dục đều đặn và kiểm soát căng thẳng hiệu quả.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể áp dụng phương pháp đánh thức theo lịch trình, tức là đánh thức người bệnh trước thời điểm thường xuất hiện các cơn Parasomnias nhằm giảm tần suất tái diễn.

Tập thể dục đều đặn mỗi ngày giúp kiểm soát stress và ngủ ngon hơn 

5. Tiên lượng điều trị

Phần lớn trường hợp bệnh mất ngủ giả Parasomnias có tiên lượng tích cực nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Khi nguyên nhân được kiểm soát, các triệu chứng thường giảm dần hoặc biến mất hoàn toàn, giúp người bệnh cải thiện chất lượng giấc ngủ, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất.

Vì vậy, nếu thường xuyên xuất hiện các hành vi bất thường khi ngủ, mộng du, ác mộng kéo dài hoặc các dấu hiệu nghi ngờ Parasomnias, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa để được tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Điều trị kịp thời không chỉ giúp ngủ ngon hơn mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Không phải mọi trường hợp bệnh mất ngủ giả Parasomnias đều cần điều trị chuyên sâu. Tuy nhiên, người bệnh nên chủ động thăm khám bác sĩ nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.

Bạn nên đến cơ sở y tế hoặc gặp bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ khi có các dấu hiệu sau:

• Thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ trọn vẹn.
• Ngủ đủ thời gian nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi, uể oải sau khi thức dậy.
• Chất lượng giấc ngủ suy giảm kéo dài, ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống.
• Thức giấc trong trạng thái hoang mang, lo lắng hoặc mất phương hướng.
• Xuất hiện hiện tượng tê liệt khi ngủ (bóng đè) lặp lại nhiều lần.
• Có các hành vi bất thường như mộng du, la hét, nói chuyện hoặc vận động mạnh trong lúc ngủ.
• Đái dầm tái diễn ở người trưởng thành hoặc ở trẻ đã qua độ tuổi kiểm soát bàng quang.
• Các triệu chứng gây nguy cơ chấn thương cho bản thân hoặc người ngủ cùng.

Xem thêm: 

Nguyên nhân gặp ác mộng khi ngủ nhiều lần trong tuần
Hiện tượng ngủ không dậy được: Nguyên nhân và xảy ra khi nào?
Hiện tượng giấc ngủ kinh hoàng là gì? Giải pháp giúp ngủ ngon trở lại
Nói mớ khi ngủ là hiện tượng gì? Vì sao lại xảy ra tình trạng này?

Kết luận

Bệnh mất ngủ giả Parasomnias là nhóm rối loạn giấc ngủ gây ra các hành vi hoặc trải nghiệm bất thường trong khi ngủ như mộng du, nói mớ, ác mộng hay rối loạn hành vi giấc ngủ REM. Mặc dù không phải lúc nào cũng nguy hiểm, bệnh mất ngủ giả Parasomnias vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng giấc ngủ, sức khỏe và sự an toàn của người bệnh. Nhận biết sớm các dấu hiệu, chủ động thăm khám và áp dụng các biện pháp cải thiện giấc ngủ sẽ giúp kiểm soát tình trạng này hiệu quả hơn.

Bạn quan tâm đến rối loạn giấc ngủ và các giải pháp cải thiện giấc ngủ? Hãy tham khảo Fanpage Thuochuongthan để khám phá thêm nhiều nội dung hữu ích.